Podwale Przedmiejskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Gdańsk COA.svg
Gdańsk
ulica Podwale Przedmiejskie
Śródmieście
Długość: 2,0 km
Gdańsk ulica Podwale Przedmiejskie.jpg
Przebieg
Ikona ulica.svg al. Armii Krajowej
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 Węzeł Unii Europejskiej (ul. Okopowa)
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 220 ul. Rzeźnicka / ul. Zbytki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 380 ul. Żabi Kruk / ul. Słodowników
Ikona ulica z lewej.svg 580 ul. Kotwiczników
Ikona ulica most.svg 600 Motława
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 720 ul. Chmielna
Ikona ulica wiadukt.svg 940 ul. Pszenna
Ikona ulica most.svg 940 Nowa Motława
Ikona ulica wiadukt.svg 1,0km ul. Kamienna Grobla / ul. Szopy
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1,2km ul. Łąkowa
Ikona ulica z prawej.svg 1,6km ul. Sadowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2,0km Długie Ogrody / ul. Elbląska
Ikona ulica.svg ul. Siennicka
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
ulica  Podwale Przedmiejskie
ulica Podwale Przedmiejskie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
ulica  Podwale Przedmiejskie
ulica Podwale Przedmiejskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Podwale Przedmiejskie
ulica Podwale Przedmiejskie
Ziemia54°20′45,7″N 18°39′14,4″E/54,346040 18,653995

Podwale Przedmiejskie – ważna ulica w dzielnicy Śródmieście w Gdańsku, dawniej leżąca w ciągu drogi krajowej nr 7, będąca początkiem trasy wylotowej w kierunku Warszawy. Ulica wyznacza granicę między Głównym Miastem a Starym Przedmieściem, następnie przecina Wyspę Spichrzów i Dolne Miasto. Czasami jest zaliczana do trasy W-Z.

Zabudowa[edytuj]

Podwale Przedmiejskie na pierwszym planie, w tle Główne Miasto

Podwale Przedmiejskie zaprojektowane jest jako arteria przelotowa, na całej swojej długości nie posiada skrzyżowań umożliwiających przecięcie jej osi (z wyjątkiem ulic Pszennej i Szopy, biegnących pod wiaduktem). Nie posiada także przejść dla pieszych - komunikację i dojście do znajdujących się pomiędzy jezdniami przystanków tramwajowych zapewniają przejścia podziemne.

Na odcinku od ul. Okopowej do Motławy ulica nie posiada północnej pierzei - wzdłuż ulicy ciągną się trawniki - jest to celowo zachowane przedpole widokowe Głównego Miasta[1]. Po południowej stronie znajdują się głównie bloki mieszkalne.

Odcinek od ul. Chmielnej do ul. Elbląskiej został wytyczony pomiędzy istniejącą rzadką zabudową Dolnego Miasta, nie posiada własnej zabudowy poza przylegającymi obiektami Akademii Muzycznej i dawnych koszar.

Historia[edytuj]

Dzisiejsza ulica (zupełnie niemająca już dawnego wyglądu) składała się początkowo z trzech ulic: odcinka między Lastadią a Żabim Krukiem, odcinka pomiędzy Żabim Krukiem a Rzeźnicką oraz odcinka pomiędzy Rzeźnicką a Kładkami. Cała ulica przebiegała wzdłuż fosy oddzielającej Główne Miasto od Starego Przedmieścia, zasypanej w latach 1617-1640.

Podwale Przedmiejskie, ok. 1670
Ulica około roku 1920
Podwale Przedmiejskie - most nad Motławą, w tle Wyspa Spichrzów

Do 1945 roku ulica, nosząca niemieckojęzyczną nazwę Vorstädtischer Graben[2] (obecna nazwa jest tłumaczeniem nazwy historycznej), prowadziła od okolic Targu Siennego do Targu Maślanego przy Motławie[3] i z obu stron była zabudowana kamienicami[4].

Zabudowa ulicy nie została odbudowana ze zniszczeń dokonanych podczas walk o Gdańsk w marcu 1945. W 1959 ulicę rozbudowano do dwóch jezdni, dobudowano most nad Motławą oraz zbudowano linię tramwajową, dzięki czemu wycofano ruch tramwajowy i samochodowy z ul. Długiej i Długiego Targu[5]. Nowa trasa tramwajowa została uruchomiona 20 maja 1959[6]. Nową Motławę w kierunku zajezdni przy ul. Łąkowej i na Stogi tramwaje przekraczały mostem saperskim[5], ruch kołowy w kierunku Warszawy prowadził ulicami Chmielną, Stągiewną i Długimi Ogrodami (wtedy Elbląską). Na ówczesnym końcu Podwala Przedmiejskiego, pomiędzy ul. Chmielną i Łąkową, istniało jedno z największych gdańskich targowisk[7]. W 1977 powstała estakada i Węzeł Unii Europejskiej[8].

Między 1957[9] a 1974[10] rokiem zmieniono nazwę ulicy na aleję Leningradzką. Historyczną nazwę przywrócono po 1989 roku.

Na początku lat 90. XX wieku rozpoczęto prace nad dokończeniem trasy. Zbudowano most nad Nową Motławą, który po ponad 30 latach zastąpił tymczasowy tramwajowy most saperski[5]. Zmieniono układ drogowy okolicy, m.in. przerwano ciągłość ul. Łąkowej, a ulice Szopy i Pszenną przeprowadzono pod wiaduktem. Trasę na odcinku od ul. Chmielnej do ul. Elbląskiej wraz z węzłem na końcu oddano do użytku w 1995 roku, wtedy też przeniesiono torowisko tramwajowe z Długich Ogrodów[5].

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Kontrowersje wokół projektu "teatru szekspirowskiego" prof. Renato Rizziego.
  2. Dawne nazwy ulic gdańskich. danzig-online.pl.
  3. Pharus - Plan: Danzig. Danziger Verlags-Gesellschaft m.b.H., 1938.
  4. Pocztówka prezentująca Podwale Przedmiejskie przed wojną, danzig-online.pl
  5. a b c d Łukasz Bartnik: Historia tramwajów w Gdańsku.
  6. Wydarzyło się w Gdańsku. gdansk.pl.
  7. Maciej Kosycarz: Fot. Kosycarz. Niezwykłe zwykłe zdjęcia. Gdańsk: 2006. ISBN 89-913709-3-3.
  8. Estakada na Podwalu. Powinna zniknąć czy zostać?. trojmiasto.pl, 28 października 2012.
  9. Plan miasta - Gdańsk, Gdynia, Sopot, Oliwa. PTTK, oddział "Trójmiasto", 1957.
  10. Gdańsk - Plan miasta. Wyd. 2. PPWK, 1974.