Polityk niezrzeszony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polityk niezrzeszony – osoba działająca w sferze polityki, zazwyczaj zajmująca stanowisko podlegające wyborowi przez głosujących, niebędąca członkiem żadnej partii lub ruchu politycznego.

W słownictwie politycznym istnieją także określenia polityk niezależny[1] oraz bezpartyjny[2].

Powody, dla których politycy decydują się nie wstępować do partii politycznych, są różne. Niektórzy głoszą poglądy niezgodne z programami istniejących partii politycznych. Inni politycy niezrzeszeni mogą być powiązani z partią polityczną – czasami jako byli członkowie – lub posiadają poglądy zbliżone do niej, ale decydują się nie kandydować w jej imieniu[3][4] lub nie są w stanie z powodu wyboru przez ową partię innego kandydata[5].

Ubiegając się o urząd politycy niezrzeszeni czasami decydują się utworzyć partię lub koalicję z innymi politykami niezrzeszonymi[6][7].

Polska[edytuj | edytuj kod]

W Sejmie IX kadencji zasiada 12 posłów niezrzeszonych[8][9], natomiast w Senacie X kadencji 2 senatorów[10].

W wyborach w 1989 roku jedynym politykiem niezrzeszonym, któremu udało się zdobyć mandat, był Henryk Stokłosa, przedsiębiorca z ówczesnego województwa pilskiego i kandydat do Senatu. W Senacie I kadencji był on jedynym senatorem niezależnym, niepopieranym przez NSZZ „Solidarność”. Stokłosa zdołał utrzymać mandat senatora w okręgu pilskim, aż do porażki w wyborach w 2005 roku[11].

Ze względu na system wyborczy funkcjonujący w Polsce, uzyskanie mandatu do Sejmu jako polityk niezależny jest możliwe tylko poprzez porozumienie z partią polityczną lub komitetem wyborczym. Przykładem polityczki, która uzyskała mandat, mimo że nie była członkinią partii politycznej, jest Agnieszka Dziemanowicz-Bąk[12], która uzyskała mandat poselski kandydując z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej (obecnie Nowa Lewica) w wyborach parlamentarnych w 2019 roku.

Art. 132. Konstytucji RP zabrania Prezydentowi RP piastowania „żadnego innego urzędu ani pełnienia żadnej funkcji publicznej, z wyjątkiem tych, które są związane ze sprawowanym urzędem.”[13] W związku z tym prezydenci III RP również zwyczajowo (choć nie jest to konieczność) rezygnują z członkostwa w partiach politycznych, do których należeli w momencie wyboru, przed rozpoczęciem pełnienia obowiązków głowy państwa[14][15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kalka językowa z angielskiego independent.
  2. Adam Gędźwiłł, Bezpartyjni prezydenci miast i ich znaczenie dla lokalnej polityki, „Studia Regionalne i Lokalne”, 2010.
  3. Bernie Sanders's most radical move | The Washington Post, web.archive.org, 5 lutego 2016 [dostęp 2022-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-05].
  4. Analysis | Bernie Sanders is still borrowing the Democratic Party, „The Washington Post, ISSN 0190-8286 [dostęp 2022-08-05] (ang.).
  5. Los Angeles Times: Archives - Lieberman Is Defeated in Primary, web.archive.org, 18 czerwca 2013 [dostęp 2022-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2013-06-18].
  6. Independent Group of MPs to become political party - BBC News, web.archive.org, 29 marca 2019 [dostęp 2022-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-29].
  7. Ruch Samorządowy „Bezpartyjni” chce być alternatywą dla partii politycznych, www.portalsamorzadowy.pl [dostęp 2022-08-05] (pol.).
  8. Posłowie niezrzeszeni – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, www.sejm.gov.pl [dostęp 2022-07-04].
  9. Według indeksów Sejmu RP poseł niezrzeszony jest osobą, która nie należy do żadnego koła lub klubu parlamentarnego. Nie oznacza to jednak braku przynależności do partii lub innej organizacji politycznej.
  10. Senatorowie / Kluby i koła / Senat Rzeczypospolitej Polskiej, www.senat.gov.pl [dostęp 2022-07-04].
  11. Wybory 2005, wybory2005.pkw.gov.pl [dostęp 2022-08-05].
  12. W momencie uzyskania mandatu poselskiego w październiku 2019 roku Agnieszka Dziemanowicz-Bąk nie była członkinią partii politycznej. Wcześniej należała do Partii Razem, a w 2021 roku dołączyła do Nowej Lewicy.
  13. Rozdział V. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej., lexlege.pl [dostęp 2022-07-04] (pol.).
  14. PAP/TVN24, Komorowski bezpartyjny, ale z poparciem Platformy, Newsweek, 6 lutego 2015 [dostęp 2022-08-05] (pol.).
  15. p, Andrzej Duda zrzekł się członkostwa w PiS, Newsweek, 26 maja 2015 [dostęp 2022-08-05] (pol.).