Polonik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strona tytułowa dzieła Officina ferraria Walentego Roździeńskiego, edycja z 1612 roku

Polonik (z łac. Polonicum, Polonica) – dokument piśmienniczy (druk, rękopis), przedmiot (dzieło sztuki, pamiątka narodowa lub historyczna) lub miejsce (cmentarz)[1] pochodzenia polskiego, bądź tematycznie związana z Polską, która znajduje się w kraju lub za granicą.

Termin stosuje się najczęściej w zawężonym znaczeniu używanym w praktyce bibliotecznej na określenie wydawnictw pisanych w języku polskim bądź polskiego autorstwa. Takie znaczenie podaje między innymi "Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych" Kopalińskiego, a także "Słownik wyrazów obcych" PWN-u. Szersze znaczenie terminu podaje „Wielka Encyklopedia Powszechna PWN” definiując je jako "wszelkie dokumenty (druki, rękopisy, dzieła sztuki, pamiątki nar.,hist. Itp) polskie, Polski dotyczące lub z nią związane, znajdujące się w kraju lub za granicą..." W znaczeniu szerszym więc Polonikami określa się całość przedmiotów mających związek z szeroko pojętą kulturą materialną bądź duchową narodu polskiego. Termin używany jest także w muzeach na określenie zabytkowych artefaktów związanych z polską kulturą. Analogiczne określenia stosuje się dla określenia spuścizny kulturowej innych narodów: bohemica, hispanica, rossica itp.

Poloniki za granicą[edytuj]

W wyniku wielu wojen jakie odbywały się na terenie Polski poza jej granicami znalazło się wiele poloników zrabowanych przez najeźdźców bądź tworzonych przez Polaków - uchodźców politycznych lub emigrantów. Chociaż wiele ze skarbów polskiej kultury uległo bezpowrotnemu zniszczeniu to w wielu archiwach i bibliotekach innych krajów zachowały się także cenne świadectwa kultury polskiej. Zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszystkie poloniki pozostające poza granicami Polski powinny zostać zbadane i skatalogowane. Obecnie jest w toku kilka projektów różnych instytucji naukowych i kulturalnych mających na celu odszukanie oraz skatalogowanie poloników rozproszonych po świecie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN”, tom 8, Warszawa 1966, str. 837