Popiersie Stanisława Moniuszki w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Popiersie Stanisława Moniuszki
w Toruniu
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Miejsce

róg ulic Bydgoskiej i Chopina[1]

Typ pomnika

popiersie

Data odsłonięcia

1986

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Popiersie Stanisława Moniuszki w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Popiersie Stanisława Moniuszki w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Popiersie Stanisława Moniuszki w Toruniu”
Ziemia53°00′32″N 18°35′35″E/53,008889 18,593056

Popiersie Stanisława Moniuszki w Toruniu – popiersie kompozytora, muzyka i pedagoga w Toruniu, odsłonięty w 1986 roku, na miejscu dawnego pomnika Stanisława Moniuszki z 1923 roku. Jest to pierwszy w Polsce pomnik upamiętniający kompozytora[2].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Popiersie znajduje się w dzielnicy Bydgoskie Przedmieście, na terenie parku Ogród Muzyków, znajdującym się w rozwidleniu ulic Bydgoskiej i Chopina[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy pomnik Stanisława Moniuszki w Toruniu, zaprojektowany przez rzeźbiarza Wojciecha Durka, odsłonięto 21 maja 1923 roku z okazji I ogólnego Zjazdu Kół Śpiewaczych[4]. Sztukaterie wykonał Maksymilian Szarłowski[5]. Pomnik powstał z inicjatywy prezesa Towarzystwa Śpiewaczego Lutnia Ludwika Makowskiego. Pomnik sfinansowano m.in. ze zbiórek i składek społecznych. Część pieniędzy pochodziło ze specjalnego koncertu, którego dochód w całości został przekazany na sfinansowanie pomnika[2]. W pierwotnej wersji pomnik składał się z popiersia Stanisława Moniuszki. Pod głową kompozytora znajdowała się lutnia z gałązką wawrzynu. Na lewej stronie znajdowała się Halka z chustą, po prawej płaskorzeźba Giewontu jako Śpiącego Rycerza. Modelką do figury Halki była 19-letnia Emilia Niemczyńska[5].

W 1928 roku z inicjatywy Kazimierza Ulatowskiego pomnik rozebrano. Jednym z oficjalnych powodów podjęcia decyzji była budowa hali wystawowej na Zieleńcu, gdzie pomnik miał przeszkadzać w budowie. W rzeczywistości pomnik rozebrano, gdyż jego forma nie podobała się władzom Torunia[6]. Na miejscu pomnika ustawiono fontannę, popiersie przeniesiono do składnicy budowlanej, mieszczącej się na ul. Grudziądzkiej, a postument rozebrano[5].

W 1986 roku na rogu ulic Bydgoskiej i Chopina odsłonięto pomnik w nowej wersji. Na niewielkim cokole znajduje się plakieta z wyobrażeniem przedwojennej wersji[1]. Autorem nowego pomnika jest Rajmund Gruszczyński[7].

Pod koniec 2017 roku, w ramach rewitalizacji parku Ogród Muzyków, popiersie odrestaurowano[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kluczwajd 2017 ↓, s. 80.
  2. a b Kluczwajd 2019 ↓, s. 157.
  3. Pomnik Moniuszki – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  4. Antoni Ziółkiewicz, Toruńskie pomniki, Toruń: Wydawnictwo Urbański, 2009, ISBN 978-83-88219-32-0.
  5. a b c Kluczwajd 2019 ↓, s. 158.
  6. Orłowski 2020 ↓, s. 148.
  7. Pomnik Stanisława Moniuszki. turystyka.torun.pl. [dostęp 2022-07-25].
  8. Nowe oblicze Ogrodu Muzyków | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-01-15] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katarzyna Kluczwajd: Toruń, którego nie ma. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2017. ISBN 978-83-7729-333-1.
  • Katarzyna Kluczwajd: Bydgoskie Przedmieście. Toruńskie przedmieścia sprzed lat. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2019. ISBN 978-83-7729-501-4.
  • Marcin Orłowski: Od prowizorki po pompatyczność, czyli toruńskie (i podgórskie) pomniki patriotyczne w latach 1920–1939: próba analizy i syntezy. W: Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski (red.): Torunia przestrzeń wspólna: wielokulturowe miasto z cezurą i bez cezury 1920 roku. Zabytki toruńskie młodszego pokolenia. Toruń: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, 2020. ISBN 978-83-953155-9-6.