Posągi Buddy w Bamianie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pusta nisza po wysadzonym posągu
Większy posąg Buddy na fotografii z 1963 roku

Posągi Buddy w Bamianie – nieistniejące posągi, które znajdowały się w środkowym Afganistanie, w prowincji Bamian, niedaleko jezior Band-e Amir.

Te olbrzymie posągi buddów wydrążyli w VI w. n.e. w północnej ścianie Bamianu buddyjscy mnisi. Wewnątrz figur i we flankującej je skale znajdowały się liczne korytarze, w tym schody wiodące na szczyt głów. Figur tych było pierwotnie pięć i stanowiły one niewątpliwie dzieło rzeźbiarzy indyjskich. W VII n.e. opisał je buddyjski mnich i podróżnik z Chin, Xuanzang. Najwyższa figura miała 53 m i była największym na świecie wyobrażeniem Buddy, najmniejsza – 9 m.

W marcu 2001 rządzący większą częścią Afganistanu talibowie zrealizowali swój żywiony od paru lat zamiar i zniszczyli za pomocą ognia artyleryjskiego i materiałów wybuchowych dwa największe posągi buddy, 53-metrowy z 554 roku n.e. oraz 36-metrowy z 507 roku n.e. Z punktu widzenia ich radykalnej ideologii istnienie tych posągów kłóciło się z głoszonym w islamie zakazem sztuki figuralnej. Oraz z kategorycznym zakazem innych religii i oddawaniu czci ich symbolom.

Przeciw decyzji zniszczenia zabytków protestowało wiele państw, w tym także muzułmańskich. Nie zapobiegła jej nawet osobista interwencja Kofiego Annana. Zburzenie zabytkowych posągów wywołało falę oburzenia na całym świecie.

W 2003 krajobraz kulturowy i zabytki archeologiczne w dolinie rzeki Bamian umieszczono na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Od czasu tej kulturowej tragedii istnieją plany odtworzenia zdetonowanych posągów, taką gotowość wyrażała m.in. Japonia jako kraj po części buddyjski. Jednak zadanie to bardzo trudne, zwłaszcza że część odłamków lokalna ludność pozabierała na materiały budowlane. Obecnie posągi dalej leżą w gruzach.

W 2005 roku Hiro Yamagata zaproponował odtworzenie posągów za pomocą projekcji laserowej, ale jego projekt nie został zrealizowany. 6 i 7 czerwca 2015 roku za zgodą UNESCO oraz afgańskiego rządu miała miejsce projekcja wizerunków posągów w niszach, w których stały oryginalne figury[1].

Niewielką replikę (wys. 6,5 m) jednego z posągów można obejrzeć w Muzeum – Pracowni Literackiej Arkadego Fiedlera w Puszczykowie koło Poznania na terenie tzw. Ogrodu Tolerancji.


Przypisy

  1. Zniszczone przez talibów posągi Buddy zostały odtworzone dzięki świetlnej projekcji 3D (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2015-06-11. [dostęp 2015-06-12].