Program genealogiczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Okno anglojęzycznej wersji programu Gramps – na przykładowym formularzu osoby można umieszczać nie tylko podstawowe dane (imiona, daty urodzenia/śmierci itd.), ale również wzmianki o wydarzeniach z jej życia, zdjęcia i praktycznie każdą informację jej dotyczącą.

Program genealogicznyprogram komputerowy służący do tworzenia genealogicznych baz danych.

Programy genealogiczne są dzisiaj powszechnie stosowanymi narzędziami informatycznymi, które pozwalają znacznie szybciej i sprawniej opracować drzewo genealogiczne niż w erze przedinformatycznej, kiedy to stosowano fiszki i duże płachty papieru. Obsługa programu polega na tworzeniu bazy danych, tzw. rekordów opisujących osoby, a następnie łączeniu ich za pomocą relacji – małżeństwo, rodzicielstwo, rodzeństwo itd.

Rekordy zawierają szereg pól, w tym pola podstawowe, jak imię i nazwisko, płeć, daty i miejsca urodzenia i śmierci, a także rozmaite pola dodatkowe, znacznie bardziej szczegółowo opisujące daną osobę (→ fakt genealogiczny). Niektóre programy zawierają sztywno zdefiniowany zakres pól, inne pozwalają użytkownikowi tworzyć własne pola. Coraz częściej wykorzystywane są też multimedia, dzięki możliwości dołączania fotografii, plików dźwiękowych, a nawet filmów wideo.

Drzewo genealogiczne, czyli zestaw rekordów połączonych relacjami, może być sukcesywnie rozwijane w długim przedziale czasu, zachowując na każdym etapie należytą aktualność i funkcjonalność. W przypadku dużych baz istotne są narzędzia wyszukiwawcze, które pozwalają szybko dotrzeć do rekordów wyspecyfikowanych za pomocą rozmaitych kryteriów. W ten sposób można łatwo określić informacje, wymagające dalszych poszukiwań (np. osoby bez wpisanej daty urodzenia) oraz wychwycić błędy czy podejrzane wpisy w bazie, wynikające z błędnych bądź źle wprowadzonych informacji (np. małżeństwo między rodzeństwem, zbyt młody wiek do zawarcia małżeństwa, itp.).

Źródła informacji[edytuj | edytuj kod]

Źródłami informacji jest przede wszystkim pamięć rodziny i rozmaite prywatne zapiski, ale bardziej zaawansowani użytkownicy korzystają także ze źródeł, które pozwalają pozyskać informacje niemożliwe do odtworzenia z pamięci, jak księgi metrykalne, herbarze, słowniki biograficzne, spisy ludności, rejestry emigracyjne, książki adresowe i telefoniczne, inskrypcje nagrobne, urzędowe dokumentacje metrykalne.

W Internecie rozwijane są od wielu lat komputerowe bazy danych, zawierające niekiedy setki milionów wpisów (dominują tutaj instytucje amerykańskie, a wyróżniają się bazy tworzone przez The Jesus Christ of Latter-day Saints, czyli mormonów), które pozwalają dotrzeć do wielu informacji o przodkach. Niektóre są płatne, inne darmowe, jeszcze inne oferują ograniczony zakres wyszukiwania bez opłaty i poszerzone narzędzia wyszukiwawcze w ramach abonamentu.

Prezentacja danych[edytuj | edytuj kod]

Baza może funkcjonować nie tylko w samym programie genealogicznym – obecnie kluczowe znaczenie mają techniki prezentowania i wymiany danych, takie jak:

  • wewnętrzne raporty, tworzone z aplikacji – dane zawarte w bazie mogą być zaprezentowane (i wydrukowane) na wiele sposobów, w zależności od oprogramowania. Poza "standardowymi" wydrukami drzewa genealogicznego spotkać można diagramy obrazujące np. wszystkich potomków konkretnej osoby, wszystkich jej przodków, fiszkę konkretnej osoby, zawierającą komplet informacji zgromadzonych na jej temat i wiele innych raportów. Do raportów bywają dołączone funkcje dodatkowe, takie jak np. kalkulator stopnia pokrewieństwa czy podsumowanie bazy danych (np. liczba osób spełniających określone kryteria). W części aplikacji, opartych na wolnych licencjach (np. w programie Gramps), istnieje możliwość samodzielnego tworzenia raportów w oparciu o języki skryptowe.
  • eksport do postaci witryny internetowej – baza danych może być automatycznie zapisana w postaci zestawu dokumentów HTML, powiązanych ze sobą w sposób odzwierciedlający relacje w bazie, co umożliwia zaprezentowanie własnego drzewa genealogicznego na forum publicznym.
  • eksport do postaci standardowego pliku w formacie GEDCOM, o ściśle ustalonej składni, który jest "największym wspólnym mianownikiem" programów genealogicznych – plik bazy danych zapisany w tekstowym formacie GEDCOM w jednym programie genealogicznym może być być wczytany do innego programu genealogicznego bez utraty istotnych informacji.

Lista programów genealogicznych[edytuj | edytuj kod]

nazwa programu rodzaj platforma odpłatność
(licencja)
polonizacja
Agelong Tree aplikacja Microsoft Windows demo jest
Ahnenblatt aplikacja Microsoft Windows bezpłatny jest
Ancestral Quest aplikacja Microsoft Windows demo brak
Ancestris aplikacja Windows, Mac OS, Linux bezpłatny jest
Brothers Keeper aplikacja Microsoft Windows shareware jest
Cumberland Family Tree aplikacja Microsoft Windows płatny brak
Drzewo Genealogiczne II aplikacja Microsoft Windows płatny jest
Drzewo Przodków aplikacja Microsoft Windows płatny jest
Family Historian aplikacja Microsoft Windows płatny brak
Family Tree Builder aplikacja Microsoft Windows bezpłatny jest
Family Tree Maker aplikacja Microsoft Windows płatny brak
Fzip Family Tree aplikacja Microsoft Windows płatny jest
GenDesigner aplikacja Microsoft Windows płatny jest
GenealogyJ aplikacja Java bezpłatny jest
Genebase aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny brak
GeneWeb aplikacja webowa (skrypt CGI) własny serwer bezpłatny jest
Geni.com aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny brak
Genius Family Tree aplikacja Microsoft Windows płatny brak
GenoPro aplikacja Microsoft Windows shareware
(do wersji 1.91 freeware, ale zawierał programy szpiegujące)
jest
(łata)
Gramps aplikacja Linux, FreeBSD, Microsoft Windows GNU GPL jest
GreatFamily aplikacja Microsoft Windows demo
(do wersji 1.1 freeware)
jest
(łata)
JSFamilia aplikacja webowa (skrypt JS) przeglądarka internetowa freeware jest
Krewniaki.pl aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny jest
Legacy Family Tree deLux aplikacja Microsoft Windows płatny brak
Legacy Family Tree Standard aplikacja Microsoft Windows bezpłatny brak
MyHeritage.com aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa
  • Basic – bezpłatny
  • Premium – płatny
jest
ogrodywspomnien.pl aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny jest
Personal Ancestral File (PAF) aplikacja Microsoft Windows bezpłatny jest
(łata)
PhpGedView aplikacja webowa (skrypt PHP) własny serwer GNU GPL jest
RootsMagic aplikacja Microsoft Windows płatny brak
The Master Genealogist aplikacja  ? płatny  ?
The Next Generation Of Genealogy Sitebuilding aplikacja webowa (skrypt PHP) własny serwer płatny jest
(łata)
TUFaT aplikacja webowa (skrypt PHP) własny serwer płatny brak
webtrees aplikacja webowa (skrypt PHP) własny serwer bezpłatny jest
WikiTree aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny jest
WorldConnect aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa  ? brak
zRodzina.pl aplikacja webowa (wspólna domena) przeglądarka internetowa bezpłatny jest

Legenda:

rodzaj opis
aplikacja typowa aplikacja użytkowa, zazwyczaj działająca w trybie graficznym, wymagająca uprzedniej instalacji
aplikacja webowa
(wspólna domena)
interfejs wykorzystujący przeglądarkę internetową do komunikacji między serwerem a komputerem użytkownika, korzystający z bazy danych on-line; czasem wymaga uprzedniej rejestracji, lecz nie wymaga żadnej instalacji po stronie użytkownika
aplikacja webowa
(skrypt CGI,
skrypt PHP)
program działający na serwerze, wymagający uprzedniego zainstalowania własnej aplikacji serwerowej (np. Apache) na komputerze lokalnym (do korzystania off-line127.0.0.1) bądź na komputerze sieciowym (do korzystania on-line). Czasem wymaga także instalacji aplikacji bazodanowej (np. MySQL)
aplikacja webowa
(skrypt JS)
program działający on-line lub off-line w przeglądarce internetowej, oparty o JavaScript i JScript, zazwyczaj nie wymagający instalacji poza skopiowaniem plików
platforma opis
Microsoft Windows, Linux itp. program działający na jednym z systemów operacyjnych należących do wskazanej rodziny (obsługiwane wersje podawane są w specyfikacji programów na ich stronie internetowej)
Java program napisany w języku Java, czyli w praktyce niezależny od systemu operacyjnego, wymagający zainstalowanego w systemie środowiska uruchomieniowego Javy (JRE)
przeglądarka internetowa program działający w przeglądarce internetowej, co do zasady niezależnie od systemu operacyjnego, w którym działa przeglądarka (obsługiwane wersje przeglądarek podawane są w specyfikacji skryptów na ich stronie internetowej)

Inne programy[edytuj | edytuj kod]

Do stworzenia tablic genealogicznych można również wykorzystać inne programy, takie jak procesory i edytory tekstów (zob. wykonanie), programy graficzne, a nawet arkusze kalkulacyjne, czy programy do tworzenia prezentacji. W wymienionych programach można wykorzystać również zestawy gotowych grafik do tworzenia drzew genealogicznych.

Ponadto, w pracy genealoga wykorzystuje się specjalne komputerowe kalkulatory i przeliczniki, w szczególności do przeliczania dat z kalendarza juliańskiego na gregoriański, odnajdywania określonego dnia w kalendarzu (dzień tygodnia, święta stałe i ruchome) i obliczania wieku probanta w określonej chwili (ślubu, poczęcia dziecka, zgonu itp.).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]