Domena internetowa

Schematyczne przedstawienie domen internetowych

Domena internetowa – ciąg identyfikacyjny systemu Domain Name System (DNS), który określa zakres autonomii administracyjnej, uprawnień lub kontroli w Internecie. Nazwa domeny składa się z co najmniej jednej części, które (nazywane technicznie etykietami) są umieszczone w pewnym poddrzewie struktury DNS. Etykiety te są łączone i rozdzielane kropkami, np. example.com.

W pełni kwalifikowana nazwa domeny (FQDN) to nazwa domeny, która jest w zupełności określona za pomocą wszystkich etykiet w hierarchii DNS, bez pominięcia jakiejkolwiek części. W etykietach w DNS nie ma znaczenia wielkość liter, ale najczęściej nazwy domen są pisane małymi literami.

Domena internetowa składa się z dwóch części: nazwy głównej oraz końcówki, czyli rozszerzenia. Nazwę główną bardzo często tworzy nazwa firmy/organizacji/akcji, jej skrót, bądź nazwa działalności, którą dana firma wykonuje. Rozszerzenie jest odgórnie ustalone – można wybrać spośród możliwych propozycji. Każdy kraj posiada przypisane rozszerzenie, np. Polska – .pl, Ukraina – .ua, Niemcy – .de, dla krajów Unii Europejskiej – .eu itd. Rozróżniamy domeny najwyższego poziomu: .com, .net, .org (zwane domenami globalnymi). Do tego pojawiają się rozszerzenia powstałe dla odróżnienia celu strony – lista domen najwyższego poziomu.

W 2012 roku ICANN rozpoczął program nowych domen (New gTLD - New Generic Top-Level Domains), który umożliwił dodanie nowych domen najwyższego poziomu do systemu DNS. Dotychczas dostępne domeny, takie jak .com, .org czy .net, zostały poszerzone o setki nowych rozszerzeń, co miało na celu zwiększenie dostępności i różnorodności domen w Internecie. Pierwsze zgłoszenia miały miejsce w styczniu 2012 roku, a do końca 2012 roku wprowadzono ponad 1200 nowych domen. Dla przykładu nowe domeny to .hot, .blog, .fitness, .bar itp.

Program New gTLD trwa nadal, a w styczniu 2026 roku liczba delegowanych nowych domen wyniosła 1241. Nowe domeny są wciąż dodawane do systemu DNS, a nowe domeny mogą być dalej zgłaszane.

W 2024 roku w globalnym systemie DNS funkcjonowało ok. 1 591 różnych domen najwyższego poziomu (TLD), obejmujących domeny domeny (gTLD), krajowe (ccTLD) oraz międzynarodowe IDN.

W Polsce rejestratorem, który oferuje największą dostępność rozszerzeń domen do rejestracji, jest serwis Domeny.tv, który w swojej ofercie ma 1078 różnych domen internetowych dostępnych do rejestracji.

Dla przykładu adres Wikipedii pl.wikipedia.org składa się z trzech wyrazów rozdzielonych kropkami. Aby lepiej zrozumieć sens domeny internetowej, dobrze jest przeanalizować elementy adresu Wikipedii: org to domena najwyższego poziomu mająca najbardziej ogólne znaczenie – przypisywana jest stronom wszystkich organizacji, wikipedia.org to nazwa domeny wykupionej przez fundację Wikimedia i odnosi się do projektu o nazwie Wikipedia, natomiast subdomena pl.wikipedia.org identyfikuje jego polską wersję.

Jak widać na powyższym przykładzie, domeny tworzą hierarchię, która pozwala katalogować zasoby dostępne poprzez protokół internetowy, takie jak komputery w sieci, strony internetowe czy inne usługi komunikujące się przez Internet, według pewnych kategorii, dzięki czemu adresy internetowe stają się uporządkowane i możliwe do zapamiętania. Każda z nazw domenowych może zawierać litery, cyfry lub znak '-', a wielkie i małe litery nie są odróżniane (obecnie możliwe jest także stosowanie narodowych znaków diakrytycznych w domenach typu IDN). Wiele nazw domen jest płatnych.

Zobacz też

• lista domen najwyższego poziomu
• domena najwyższego poziomu
• krajowa domena najwyższego poziomu
• domena drugiego poziomu
• Subdomena
• wyłudzenie domeny
• domaining
• adres IP

Literatura

• Maciej Dutko: "Domeny internetowe. Krótko i na temat", PWN, 2008

Linki zewnętrzne

• ICANN – organizacja koordynująca przydział domen najwyższego poziomu (ang.)
• NASK – zarządca domeny .pl
• Lista dostępnych nowych domen. uniteddomains.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-28)].