Puccinia coronata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puccinia coronata
Ilustracja
Ecja Puccinia coronata na liściu kruszyny pospolitej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa rdze
Rząd rdzowce
Rodzina rdzowate
Rodzaj rdza
Gatunek Puccinia coronata
Nazwa systematyczna
Puccinia coronata Corda
Icon. fung.(Prague) 1: 6 (1837)
Ecjum Puccinia coronata

Puccinia coronata Corda – gatunek grzybów należący do rodziny rdzowatych (Pucciniaceae)[1]. Grzyb mikroskopijny, pasożyt wywołujący chorobę owsa i jęczmienia zwaną rdzą koronową[2].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Puccinia, Pucciniaceae, Pucciniales, Incertae sedis, Pucciniomycetes, Pucciniomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Badania molekularne sugerują dużą zmienność genetyczną w obrębie gatunku. Wydaje się, że przedstawiciele Puccinia coronata należą do siedmiu linii filogenetycznych, które można odróżnić na podstawie specyficzności względem żywiciela, morfologii, ewentualnie za pomocą badań genetycznych. Są to: P. coronata, P. coronati-agrostidis, P. coronati-brevispora, P. coronati-calamagrostidis, P. coronati-hordei, P. coronati-japonica, P. coronati-longispora. Linia Puccinia coronata dzieli się jeszcze na odmianę P. coronata var. avenae oraz P. coronata var. coronata. Pierwsza odmiana składa się z dwóch form: f. sp. avenae oraz f. sp. graminicola. Rdza koronowa posożytująca na owsie należy do P. coronata var. avenae f. sp. avenae[3]. Według Index Fungorum jednak są to synonimy. Opisano jeszcze wiele innych form i odmian, wszystkie jednake według Index Fungorum są synonimami. Pozostałe synonimy[4]:

  • Aecidium crassum Pers. 1801
  • Aecidium frangulae Schumach. 1803
  • Aecidium irregulare DC. 1805
  • Aecidium rhamni J.F. Gmel. 1792
  • Caeoma crassatum Link 1825
  • Dicaeoma gibberosum (Lagerh.) Kuntze 1898
  • Dicaeoma rhamni (J.F. Gmel.) Kuntze 1792
  • Puccinia calamagrostidis P. Syd. 1892
  • Puccinia coronata Peturson 1934
  • Puccinia coronati-hordei M. Liu & Hambl. 2013
  • Puccinia epigejos S. Ito 1909
  • Puccinia gibberosa Lagerh. 1888
  • Puccinia lolii E. Nielsen 1875
  • Puccinia rangiferina S. Ito 1909
  • Puccinia rhamni (J.F. Gmel.) Wettst. 1886
  • Solenodonta coronata (Corda) Syd. 1921
  • Solenodonta epigejos (S. Ito) Syd. 1921
  • Solenodonta gibberosa (Lagerh.) Syd. 1921
  • Solenodonta rangiferina (S. Ito) Syd. 1921

Cykl życiowy[edytuj | edytuj kod]

Po zimie teliospory przetrwałe na resztkach traw kiełkują w podstawki, które w wyniku podziału redukcyjnego wytwarzają bazydiospory. Te z kolei mogą rozwijać się na organizmie żywiciela pośredniego, którym jest szakłak pospolity lub kruszyna pospolita. Na jego liściach rozwijają się kolejno pyknidia na stronie wierzchniej i ecja na spodniej stronie blaszek. Stadium pośrednie między wspomnianymi formami stanowią pykniospory wędrujące poprzecznie przez tkanki liścia. Następną formę inwazyjną stanowią ecjospory produkowane w ecjach, skąd rozprzestrzeniają się w środowisku. Za ich pośrednictwem wiosną na jęczmieniu mogą zostać wytworzone pasożytnicze uredia już w fazie trzech liści. Na urediach wytwarzane są urediospory, które infekują zboża z wytworzeniem kolejnych uredii. Cykl uredia-urediospory-uredia powtarza się wiele razy podczas sezonu wegetacyjnego. Rozprzestrzeniane przez wiatr urediospory mogą rozprzestrzeniać grzyba na pewne odległości od organizmu żywiciela pierwotnego. Zasięg rozprzestrzeniania się pasożyta w ciągu sezonu wegetacyjnego może wynosić setki kilometrów[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Uredinia bądź telia można spotkać u wielu gatunków traw (Poaceae) należących do rodzajów mietlica (Agrostis), rajgras (Arrhenatherum), stokłosa (Bromus), trzcinnik (Calamagrostis), perz (Elymus), kostrzewa (Festuca), manna (Glyceria), kłosówka (Holcus), jęczmień (Hordeum), życica (Lolium), wiechlina (Poa) itp[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-04-14].
  2. Y. Jin i inni, Puccinia coronata on barley (Disease Notes)" (PDF). Plant Dis. 76: 1283. doi:10.1094/pd-76-1283c., 1992.
  3. a b Miao Liu, Sarah Hambleton, Laying the foundation for a taxonomic review of Puccinia coronata s.l. in a phylogenetic context, „Mycological Progress”, 12 (1), 2013, s. 63–89, DOI10.1007/s11557-012-0814-1, ISSN 1617-416X [dostęp 2017-04-02] (ang.).
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-04-14].
  5. Oat crown rust : USDA ARS, www.ars.usda.gov [dostęp 2017-04-02].