Puccinia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rdza
Ilustracja
Ecja Puccinia poarum na liściu podbiału
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa rdze
Rząd rdzowce
Rodzina rdzowate
Rodzaj rdza
Nazwa systematyczna
Puccinia Pers.
Neues Mag. Bot. 1: 118 (1794)
Typ nomenklatoryczny
Puccinia graminis Pers. 1794
Rdza: drugie zdjęcie
Puccinia urticata na liściu pokrzywy
Cykl rozwojowy rdzy zbożowej

Puccinia R. Hedw. ex DC. (rdza) – rodzaj grzybów z rodziny rdzowatych (Pucciniaceae)[1]. Należy do niego około czterech tysięcy gatunków[2]. Według ankiety przeprowadzonej wśród fitopatologów przez czasopismo "Molecular Plant Pathology" w 2012 r. rodzaj ten znalazł się na 3 miejscu wśród grzybów o największym znaczeniu w gospodarce człowieka[3].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pucciniaceae, Pucciniales, Incertae sedis, Pucciniomycetes, Pucciniomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimy nazwy naukowej:Argomyces Arthur, Argotelium Arthur, Bullaria DC., Coronotelium Syd., Cutomyces Thüm., Dicaeoma Gray Eriosporangium Bertero ex Ruschenb., Jackya Bubák, Leptinia Juel, Leptopuccinia (G. Winter) Rostr., Lindrothia Syd., Linkiella Syd., Lysospora Arthur, Micropuccinia Rostr., Persooniella Syd., Pleomeris Syd., Poliomella Syd., Puccinia subgen. Leptopuccinia G. Winter, Puccinidia Mayr, Rostrupia Lagerh., Schroeterella Syd., Sclerotelium Syd., A Solenodonta Castagne, Trailia Syd.[4]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju Puccinia należą głównie grzyby będące obligatoryjnymi pasożytami roślin. Występują na licznych gatunkach roślin, zarówno dziko żyjących, jak i na roślinach uprawianych. Należą do najgroźniejszych patogenów roślin, wywołują m.in. groźne choroby wszystkich zbóż (z wyjątkiem ryżu). Rozprzestrzeniają się głównie za pomocą urediniospor o rdzawej barwie. Wytwarzane są one w ogromnych ilościach i roznoszone przez wiatr. Po dostaniu się na roślinę żywicielską kiełkują i przez aparaty szparkowe wnikają do jej tkanek odżywiając się nimi. Mają skomplikowany cykl rozwojowy odbywający się zazwyczaj na kilku gatunkach roślin żywicielskich (są to tzw. pasożyty dwudomowe). W czasie rozwoju wytwarzają do 5 rodzajów zarodników: urediniospory, teliospory, sporydia, spermacja i ecjospory[5]. Niektóre gatunki jednak odbywają swój rozwój tylko na jednym gatunku rośliny (np. Puccinia violae)[6]

Niektóre gatunki[edytuj | edytuj kod]

Nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum[7]. Wybór gatunków na podstawie checklist[8]. Uwzględniono tylko taksony zweryfikowane.

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-11-12].
  2. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2015-04-09].
  3. Dean R, Van Kan JA, Pretorius ZA, et al.. The Top 10 fungal pathogens in molecular plant pathology. „Mol. Plant Pathol.”. 13 (4), s. 414–30, May 2012. DOI: 10.1111/j.1364-3703.2011.00783.x. PMID: 22471698 (ang.). 
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-11-21].
  5. Kirk PM, Cannon PF, Minter DW, Stalpers JA. (2008). Dictionary of the Fungi (10th ed.). Wallingford, UK: CAB International. s. 576. ​ISBN 978-0-85199-826-8
  6. Pucciniales. [dostęp 2015-11-22].
  7. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  8. Wiesław Mulenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska: A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski. Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-75-4.