Salinomycyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Salinomycyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C42H70O11
Masa molowa 751,00 g/mol
Wygląd ciało stałe, krystaliczne
Identyfikacja
Numer CAS 53003-10-4
PubChem 3085092[1]
Podobne związki
Podobne związki monenzyna; kwas lasalowy; nigerycyna
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Salinomycynaorganiczny związek chemiczny pochodzenia naturalnego wyizolowany w 1974 roku ze szczepu Streptomyces albus. Wykazuje silne działanie antybakteryjne, kokcydiostatyczne[2] oraz przeciwnowotworowe.

Salinomycyna jest karboksylowym jonoforowym antybiotykiem polieterowym. Aktywność biologiczna tego antybiotyku związana jest z jego naturalną zdolnością do kompleksowania kationów metali jednowartościowych, w szczególności do kationu potasu. Kation metalu koordynowany przez salinomycynę jest następnie transportowany przez błonę biologiczną komórki bakterii (bakterie Gram-dodatnie), co prowadzi do zaburzenia naturalnego gradientu stężenia Na+/K+ i ostatecznie powoduje śmierć bakterii[3].

Związek ten wykazuje ponadto szerokie spektrum właściwości biologicznych i farmakologicznych, takich jak aktywność przeciwbakteryjna (zwłaszcza na bakterie Gram-dodatnie). Ponadto salinomycyna wspomaga apoptozę niektórych komórek nowotworowych oraz niezwykle silnie powstrzymuje rozwój pasożytniczych pierwotniaków z rodzaju Coccidia wywołujących kokcydiozę. Sól sodowa salinomycyny znajduje zastosowanie jako antybiotykowy stymulator wzrostu i kokcydiostatyk w przemysłowej hodowli bydła i drobiu (np. preparaty SACOX-60 i Bio-Cox-60).

Działanie cytostatyczne[edytuj]

Salinomycyna jest potencjalnym lekiem przeciwnowotworowym[4]. Niektóre prace sugerują preferencyjne działanie salinomycyny w stosunku do nowotworowych komórek macierzystych, które w koncepcji patogenezy nowotworu związanej z istnieniem macierzystych pełnią kluczową rolę w powstawaniu choroby nowotworowej[5][6]. Przypuszczalnym mechanizmem działania przeciwnowotworowego jest aktywność jako jonofor potasu, ale prawdopodobnie również aktywacja alternatywnej drogi apoptozy, zwiększenie podatności DNA na uszkodzenia i hamowanie szlaku Wnt[4].

Przeprowadzenie salinomycyny w niektóre pochodne (amidy i estry z hydroksybenzotriazolem) prowadzi do podwyższenia aktywności antynowotworowej[7].

Zgodnie ze stanem wiedzy z roku 2013, konieczna była dalsza ocena farmakokinetyki i farmakodynamiki leku, a także ocena toksyczności, szczególnie neurotoksyczności i toksyczności długoterminowej[4].

Przypisy[edytuj]

  1. Salinomycyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Miyazaki Y, Shibuya M, Sugawara H, Kawaguchi O, Hirsoe C. Salinomycin, a new polyether antibiotic. „The Journal of Antibiotics”. 27, s. 814-821, 1974. DOI: 10.7164/antibiotics.27.814. PMID: 4452657. 
  3. M. Mitani, T. Yamanishi, Y. Miyazaki. Salinomycin: a new monovalent cation ionophore. „Biochemical and Biophysical Research Communications”. 66, s. 1231-1236, 1975. DOI: 10.1016/0006-291X(75)90490-8. PMID: 1191289. 
  4. a b c publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać S. Zhou, F. Wang, ET. Wong, E. Fonkem i inni. Salinomycin: a novel anti-cancer agent with known anti-coccidial activities. „Curr Med Chem”. 20 (33), s. 4095-4101, 2013. DOI: 10.2174/15672050113109990199. PMID: 23931281. PMCID: PMC4102832. 
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Adam Huczyński. Polyether ionophores – promising bioactive molecules for cancer therapy. „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”. 22 (23), s. 7002-7010, 2012. DOI: 10.1016/j.bmcl.2012.09.046. PMID: 23063400. 
  6. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać C. Naujokat, R. Steinhart. Salinomycin as a drug for targeting human cancer stem cells. „J Biomed Biotechnol”. 2012, s. 950658, 2012. DOI: 10.1155/2012/950658. PMID: 23251084. PMCID: PMC3516046. 
  7. Adam Huczyński, Jan Janczak, Michał Antoszczak, Joanna Wietrzyk i inni. Antiproliferative activity of salinomycin and its derivatives. „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”. 22 (23), s. 7146-7150, 2012. DOI: 10.1016/j.bmcl.2012.09.068. PMID: 23079523. 

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.