Sanka (dopływ Wisły)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sanka
Ilustracja
Sanka w Dolinie Mnikowskiej
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Potok
Długość 18,3 km
Powierzchnia zlewni 94 km²
Źródło
Miejsce we Frywałdzie
Współrzędne 50°05′04″N 19°38′09″E/50,084444 19,635833
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce w Krakowie
Współrzędne 50°02′06″N 19°49′35″E/50,035000 19,826389
Szlak
RiverIcon-Spring.svg 18,3 we Frywałdzie
RiverIcon-AffluentL.svg Brzoskwinka
RiverIcon-delta.svg 0
w Krakowie
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, poniżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”

Sanka – potok będący lewym dopływem Wisły[1]. Płynie w województwie małopolskim przez jurajskie wapienie Garbu Tenczyńskiego, oraz Obniżenie Cholerzyńskie[2]. Ma długość 18,3 km, a powierzchnia zlewni wynosi ok. 94 km². Największym jej dopływem jest lewobrzeżny potok Brzoskwinka, wpadający do niej w 13,2 km biegu rzeki[3].

Sanka u wylotu Doliny Mnikowskiej
Sanka w Dolinie Mnikowskiej

Początek rzeki ma miejsce we wsi Frywałd, położonym u zbiegu dwóch potoków źródłowych tej rzeki – wschodnie stoki wzgórza Zręby, tworząc dolinę nazwaną Dolina Sanki. W północnej części wsi do rzeki wpływa lewobrzeżnie potok mający początek we wsi Zalas przy przysiółku wsi SankaGłuchówki, następnie potok ten płynie w kierunku północno-wschodnim, po północnej stronie kamieniołomu Zalas. Sanka pomiędzy Baczynem zmienia kierunek, płynąc już na południowy wschód, tam też tuż przy rzece, znajduje się źródełko, z którego mieszkańcy Frywałdu okazjonalnie czerpią wodę. Następnie płynie przez przysiółek Sanki – Bór. Przy granicy Baczyna, Czułowa i Mnikowa Dolina Sanki przechodzi w Dolinę Mnikowską – przy rezerwacie przyrody Zimny Dół. W północnej części Kaszowa do Sanki prawobrzeżnie wpływa Potok Czułowski, a następnie Kaszowski Potok. We wsi Budzyń lewobrzeżnie wpływa potok Brzoskwinka. Do Wisły wpada na 64,9 km jej biegu w krakowskich Bielanach, tuż za węzłem Mirowskim autostrady A4[4].

Sanka płynie przez niezurbanizowane i nieuprzemysłowione tereny Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Ma czyste wody, zaliczane do I klasy czystości wód[5]. Z tego też względu znajduje się na niej ujęcie wody pitnej dla Krakowa.

Sanka jest również atrakcyjna turystycznie, szczególnie na odcinku w Mnikowie, gdzie przepływa przez rezerwat przyrody – Dolinę Mnikowską. Rzeka płynie w tym miejscu wapiennym wąwozem o stromych ścianach sięgających 80 m wysokości. Również zasilające ją potoki płyną przez atrakcyjne przyrodniczo i turystycznie tereny. Jej prawobrzeżny potok płynący przez rezerwat przyrody Zimny Dół ma swoje źródła w jedynym na terenie województwa małopolskiego dużym wywierzysku wypływającym w jaskini. Brzoskwinka przepływa również przez Dolinę Brzoskwinki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2017-04-03].
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-04-03].
  4. Dolinki Podkrakowskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-95-3.
  5. https://web.archive.org/web/20160303192344/http://www.krakow.pios.gov.pl/raport98/rozdz_06.html Wody województwa małopolskiego. Raport 98.