Garb Tenczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Garb Tenczyński
Dolina Mnikowska a3.jpg
Dolina Mnikowska
341.34 Garb Tenczyński.png
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Wyżyny Polskie
Podprowincja Wyżyna Śląsko-Krakowska
Makroregion Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Mezoregion Garb Tenczyński
Garb Tenczyński z Chrzanowa
Garb Tenczyński

Garb Tenczyński (także Grzbiet Tenczyński) – południowy fragment Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, mezoregion fizycznogeograficzny (341.34) o powierzchni około 270 km², położony na zachód od Krakowa, oddzielony od zasadniczej części wyżyny zapadliskiem tektonicznym Rowu Krzeszowickiego[1].

Jest to zrąb tektoniczny o dość skomplikowanej budowie geologicznej, upadający uskokami do Kotliny Oświęcimskiej i Bramy Krakowskiej. Spod górnojurajskich wapieni odsłaniają się starsze, dewońskie i karbońskie skały oraz permskie wulkaniczne porfiry i melafiry. Stoki są pokryte lessem[1].

Najwyższym punktem jest twardzielcowy pagór Góra Zamkowa w Rudnie koło Tenczynka (411 m n.p.m.). Przedłużeniem Garbu ku wschodowi są odizolowane zrębowe wzniesienia w obrębie Bramy Krakowskiej na terenie Krakowa, z których największym jest Pasmo Sowińca, ciągnące się od Kryspinowa do ujścia Rudawy do Wisły[1].

Region jest silnie zalesiony, odznaczający się dużą atrakcyjnością krajobrazową. Częściowo objęty Tenczyńskim Parkiem Krajobrazowym i Rudniańskim Parkiem Krajobrazowym (w południowej części), liczne rezerwaty przyrody: Bukowica, Lipowiec, Zimny Dół i Dolina Mnikowska – głęboki jar rzeki Sanki, Skała Kmity w przełomie Rudawy we wschodniej części Garbu. Dość gęsto zaludniony[1].

Atrakcje turystyczne[edytuj]

Region o dużej atrakcyjności turystycznej. W jego obrębie znajdują się m.in.[2][3]:

Wykorzystanie gospodarcze[edytuj]

Działają kamieniołomy wapienia, melafiru, diabazu, dawniej w Tenczynku istniały także kopalnia węgla kamiennego. Przez garb prowadzi autostrada A4 Kraków – Katowice („Chrzanówka”) i lokalna linia kolejowa TrzebiniaAlwerniaWadowice[1], zamknięta dla ruchu osobowego w roku 2002.

Wzgórza[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wzgórza Grzbietu Tenczyńskiego.

Wysokości na podstawie mapy Geoportalu[3].

Doliny[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. Okolice Krakowa. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2008. ISBN 978-83-89165-99-2.
  3. a b Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].