Serbia Nedicia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vlada Nacionalnog Spasa
(Недићева Србија)

Rząd Ocalenia Narodowego
(Serbia Nedicia)
1941-1944
Flaga Serbii Nedicia
Godło Serbii Nedicia
Flaga Serbii Nedicia Godło Serbii Nedicia
Hymn: (nieoficjalnie) Oj Srbijo, mila mati
Położenie Serbii Nedicia
Język urzędowy serbski
Stolica Belgrad
Ustrój polityczny dyktatura
Typ państwa państwo marionetkowe
Status terytorium okupowane
Zależne od  III Rzesza
Jednostka monetarna dinar serbski (CSD)
Data powstania 1 kwietnia 1941
Data likwidacji Demokratyczna Federacyjna Jugosławia NOVJ
maj 1944
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC+2 – lato
Mapa Serbii Nedicia
Podział administracyjny Serbii w dobie II wojny światowej

Serbia Nedicia (serbski: Недићева Србија, Nedićeva Srbija) – nazwa dla Serbii pod niemiecką okupacją podczas II wojny światowej. Krajowi przewodził kolaboracyjny rząd Milana Nedicia, pod niemieckim nadzorem wojskowym – oficjalna nazwa to Rząd Ocalenia Narodowego (srb.: Влада Националног Спаса, Vlada Nacionalnog Spasa) – który funkcjonował w latach 1941-1944. Geograficznie Serbia Nedicia pokrywała się mniej więcej z dzisiejszą Serbią Centralną (Централна Србија), północną częścią Kosowa (wokół Kosovskiej Mitrovicy) i z autonomicznym regionem Banat, który był rządzony przez mniejszość niemiecką.

Ówczesna Serbia graniczyła z Niezależnym Państwem Chorwackim, terenami okupowanymi przez wojska włoskie (Albania, Kosowo, Czarnogóra), bułgarskie, rumuńskie i węgierskie.

Sytuacja geopolityczna[edytuj | edytuj kod]

Po klęsce Królestwa Jugosłowii po agresji III Rzeszy, terytorium znane obecnie jako Centralna Serbia znalazło się pod okupacją wojskową III Rzeszy. Niemcy 29 sierpnia 1941 (po uzyskaniu współpracy gen. Milana Nedicia – byłego ministra obrony Królestwa Jugosławii i dowódcy jednej z armii jugosłowiańskich w wojnie z III Rzeszą w kwietniu 1941) stworzyli rząd kolaboracyjny, który miał pomagać okupantowi w utrzymywaniu porządku i zapewnianiu bezpieczeństwa, będąc jednocześnie uzależnionym politycznie od Niemiec. Serbia była otoczona przez państwa związane sojuszniczo z III Rzeszą, lub od niej uzależnione: Niepodległe Państwo Chorwackie na zachodzie; Czarnogórę, Kosowo i Albanię – okupowane (do września 1943[a])przez Włochy na południu i południowym zachodzie; Macedonię – okupowaną przez Bułgarię na południowym wschodzie. Na północy – Banat był pod bezpośrednią kontrolą Niemiec – rządzony autonomicznie przez zamieszkującą tam mniejszość niemiecką, choć formalnie pozostał częścią Serbii, wreszcie zachodnia Wojwodina została anektowana przez Węgry.

Polityka wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Polityka wewnętrzna Serbii była podporządkowana niemieckiemu prawu. Prawo to, oparte na rasizmie, przewidywało, że wszyscy Żydzi i Romowie (oraz osoby o poglądach lewicowych) zostaną uwięzieni. Dwoma głównymi więzieniami Serbii były obozy koncentracyjne Sajmište i Banjica. Rząd Milana Nedicia był wspierany przez Dymitra Ljoticia i jego partię ZBOR. Jednym z głównych celów polityki rządu było zdławienie wszelkiego oporu przeciw okupacji kraju przez siły niemieckie. Szczególny priorytet uzyskało ograniczanie ruchu oporu po masakrze w Kragujevacu, gdzie żołnierze Wehrmachtu zabili, w odwecie za atak na swój oddział, wielu mieszkańców (100 cywilów za każdego zmarłego żołnierza niemieckiego i 50 za każdego rannego). Siły Nedicia walczyły z partyzantami oraz czetnikami, którzy nie chcieli się zgodzić na podpisanie układu o współpracy. Pod rządami Nedicia Belgrad w 1942 Niemcy ogłosili strefą wolną od Żydów (niem. Judenfrei)[b]. Po tym jak Republika Užička została wyzwolona spod panowania Niemiec przez połączoną operację partyzantów komunistycznych i czetników na jesieni 1941, walki z Niemcami na terenie Serbii były sporadyczne. Partyzanci i czetnicy w Serbii byli głównie zaangażowani w walkę przeciw sobie i tylko czasami atakowali siły niemieckie.

Główni politycy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. kapitulacji Włoch wobec aliantów
  2. W czasie okupacji niemieckiej zostało zamordowanych 14 500 spośród liczącej 15 000 osób ludności żydowskiej w Serbii