Simon Dach
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor | |
| Specjalność: poezja | |
| Alma Mater |
Uniwersytet w Królewcu |
| Profesura |
1639 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Rektor Uniwersytetu w Królewcu | |
Simon Dach (ur. 29 lipca 1605 w Kłajpedzie, zm. 15 kwietnia 1659 w Królewcu) – niemiecki poeta epoki baroku[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Uczęszczał do szkół w Kłajpedzie, Królewcu, Wittenberdze i Magdeburgu. Na uniwersytecie w Królewcu studiował teologię i filozofię. Po studiach nauczał od 1633 w szkole katedralnej w Królewcu, został jej konrektorem. W roku 1639 jako profesor zaczął wykładać poezję na Albertynie, od 1656 był rektorem królewieckiego uniwersytetu. Jest jedną z głównych postaci powieści z kluczem, autorstwa Güntera Grassa, z 1979 Das Treffen in Telgte (Spotkanie w Telgte, 1992). To właśnie na zaproszenie Dacha odbywa się w Telgte fikcyjne spotkanie niemieckich poetów i pisarzy w 1647 roku, mające na celu porozumienie artystów będących ideologami zwalczających się katolików i protestantów i zakończenie wojny trzydziestoletniej[1][2].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Twórca poezji okolicznościowej. Tworzył na zamówienie, w latach 1638–1658 opublikował 1200 wierszy[1]. Najsłynniejszym dziełem jest oparta na ludowych motywach piosenka Ännchen von Tharau. Piosenka przetłumaczona z plattdeutsch na język wysokoniemiecki przez Herdera zyskała dużą popularność w XIX i XX w. W utworze wychwalana jest Anna, panna młoda, a także wczesnonowożytny ideał miłości i małżeństwa. Simon Dach (ewangelik) jest też autorem pieśni kościelnych, do niektórych muzykę napisał Johann Sebastian Bach[1][2].
Do skupionego wokół jego osoby poetyckiego kręgu należeli Caspar Stein, Johannes Eccard, Valentin Thilo (starszy), Valentin Thilo (młodszy) i Georg Weissel.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Wortal Historyczny - Hasło
- 1 2 Deutsche Biographie, Dach, Simon - Deutsche Biographie [online], www.deutsche-biographie.de [dostęp 2026-05-28] (niem.).
Opracowania
[edytuj | edytuj kod]- August Gebauer (red.): Simon Dach und seine Freunde als Kirchenlieddichter. Osiander, Tübingen 1828.
- Heinrich Stiehler: Simon Dach. Hartung, Königsberg i.P., 1896.
- Alexander J. Birt: Simon Dach. Gräfe & Unzer, Königsberg i.P. 1905.
- Bruno Nick: Das Naturgefühl bei Simon Dach. – Greifswald, Univ. Diss., 1911.
- Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, t. 1, A-K, Olsztyn, Pojezierze, 1984, ISBN 83-7002-174-3.
- Alfred Kelletat (red.): Simon Dach und der Königsberger Dichterkreis. Reclam, Stuttgart 1986.
- Janusz Jasiński: Historia Królewca. Szkice z XIII-XX stulecia („Simon Dach (1605-1659) – poeta królewieckiego baroku”), Książnica Polska, Olsztyn, 1994, ISBN 83-85702-03-2.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Książki Simona Dacha i opracowania na jego temat w bibliotece państwowej w Berlinie
- Krótka biografia i teksty
- ISNI: 0000000083426963
- VIAF: 32070130
- LCCN: no89006568
- GND: 11852321X
- LIBRIS: mkz26xs54px5gm8
- BnF: 123391392
- SUDOC: 032343604
- SBN: DDSV309545
- NKC: xx0027353
- BNE: XX860479
- NTA: 080131050
- BIBSYS: 90101623
- CiNii: DA05167149
- Open Library: OL1994839A
- PLWABN: 9810570568805606
- NUKAT: n2002041173
- J9U: 987007281599105171
- LNB: 000219378
- LIH: LNB:V*370414;=BF
- RISM: people/1144
- WorldCat: E39PBJtcKw6HyvDbFB4bxjrTHC