Sirikit

Sirikit Kitiyakara

Królowa Sirikit (1960)
Królowa Tajlandii
Jako żona	Bhumibola Adulyadeja
Koronacja	5 maja 1950
Poprzedniczka	Rambhai Barni
Dane biograficzne
Dynastia	Chakri
Data i miejsce urodzenia	12 sierpnia 1932 Bangkok
Data i miejsce śmierci	24 października 2025 Bangkok
Ojciec	Nakkhatra Mangala Kitiyakara
Matka	Bua Sanidvongs
Małżeństwo	Bhumibol Adulyadej od 1950 do 2016
Dzieci	Ubol Ratana Maha Vajiralongkorn
Odznaczenia

Sirikit, właśc. Somdet Phra Nang Chao Sirikit Phra Borommarachininat, (ur. jako Sirikit Kitiyakara 12 sierpnia 1932 w Bangkoku, zm. 24 października 2025 tamże) – królowa Tajlandii w latach 1950–2016 jako żona króla Bhumibola Adulyadeja (Ramy IX). Była matką króla Mahy Vajiralongkorna (Ramy X).

W dniu jej urodzin w Tajlandii jest obchodzony od 1976 roku Dzień Matki (wcześniej 15 kwietnia).

Życiorys

Młodość i rodzina

Urodziła się 12 sierpnia 1932 roku w domu lorda Vongsanuprabhanda, swojego dziadka ze strony matki. Była najstarszą córką i trzecim dzieckiem księcia Nakkhatry Mangkali Kitiyakary, syna księcia Kitiyakary Voralaksany i matki Luang Bua Snidvongs (1909–1999). Jej imię, nadane przez królową Rambai Barni, oznacza „wielkość Kitiyakary”.

Miała troje rodzeństwa: dwóch starszych braci i młodszą siostrę: ^{[ potrzebne źródło ]}

• Mama Rajawongse Kalyanakit Kitiyakara (20 września 1929 – 15 maja 1987)
• Mama Rajawongse Adulakit Kitiyakara (2 listopada 1930 – 5 maja 2004)
• Than Phu Ying Busba Kitiyakara (urodzony 2 sierpnia 1934)

Sirikit była wychowywana przez dziadków ze strony matki przez rok po urodzeniu, ponieważ jej ojciec przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie pracował jako sekretarz ambasady syjamskiej w Waszyngtonie. Jej matka dołączyła do męża trzy miesiące później. Gdy miała rok, jej rodzice wrócili do Tajlandii. Sirikit mieszkała z rodziną w Pałacu Deves, niedaleko rzeki Chao Phraya w Bangkoku.

Jako dziecko Sirikit często odwiedzała swoją babcię ze strony ojca. W 1933 roku podróżowała z księżniczką Absornsaman Devakulą po podróży króla Prajadhipoka do Songkhli.

Edukacja

W wieku czterech lat Sirikit uczęszczała do przedszkola w Rajini School (czasami nazywanego Queen’s College), gdzie uczyła się w szkole podstawowej. W tym czasie trwała wojna na Pacyfiku. Bangkok był wielokrotnie bombardowany, zwłaszcza linie kolejowe, co czyniło podróżowanie niebezpiecznym. Dlatego przeniosła się do Saint Francis Xavier Convent School, ponieważ znajdowała się ona w pobliżu pałacu. Uczyła się w Saint Francis Xavier od drugiej klasy szkoły podstawowej do wczesnego liceum.

W 1946 roku, po zakończeniu wojny, jej ojciec wyemigrował do Wielkiej Brytanii jako ambasador na dworze św. Jakuba, zabierając ze sobą rodzinę. Sirikit miała wtedy 13 lat i ukończyła szkołę średnią. W Anglii nauczyła się grać na pianinie i biegle władała językiem angielskim i francuskim. Ze względu na pracę ojca jako dyplomaty, rodzina przeprowadziła się do innych krajów, m.in. do Danii i Francji. Podczas pobytu we Francji studiowała w paryskiej akademii muzycznej.

Również we Francji Sirikit poznała króla Bhumibola Adulyadeja, z którym była spokrewniona, ponieważ oboje byli potomkami króla Chulalongkorna (Ramy V). W tym czasie Bhumibol objął tron i studiował w Szwajcarii. Bhumibol i Sirikit (oraz kilku innych studentów) przebywali w Ambasadzie Królestwa Tajlandii w Paryżu. Sirikit towarzyszyła królowi podczas jego wizyt w różnych atrakcjach turystycznych i odkryli, że mają ze sobą wiele wspólnego.

Małżeństwo

4 października 1948 gdy Bhumibol prowadził Fiata Topolino na drodze Genewa – Lozanna, zderzył się z tyłem hamującej ciężarówki 10 km od Lozanny. Odniósł obrażenia pleców i rany na twarzy, które pozbawiły go niemal całkowicie wzroku w jednym oku. Później nosił protezę oczną. Podczas pobytu w szpitalu w Lozannie Sirikit często go odwiedzała. Poznała jego matkę, Księżniczkę Matkę Sangwan, która poprosiła ją o kontynuowanie nauki w pobliżu, aby król mógł ją lepiej poznać. Bhumibol wybrał dla niej szkołę z internatem w Lozannie, Riante Rive. Ciche zaręczyny w Lozannie nastąpiły 19 lipca 1949, a para pobrała się 28 kwietnia 1950 roku, zaledwie tydzień przed jego koronacją. Para królewska miała czworo dzieci, dzięki którym doczekali się dwanaściorga wnucząt i dziewięciorga prawnucząt.

Ślub odbył się w Pałacu Srapathum. Ceremonii przewodniczyła królowa Sri Savarindira, Królowa Babcia. Zarówno król, jak i Sirikit złożyli podpisy w 11. wierszu aktu ślubu. Ponieważ Sirikit nie miała jeszcze 18 lat, jej rodzice również złożyli podpisy w 12. wierszu, bezpośrednio pod jej podpisem. Później otrzymała Order Królewskiego Domu Chakri i została królową. Po ceremonii koronacyjnej 5 maja 1950 roku oboje wrócili do Szwajcarii, aby kontynuować studia, i w 1952 roku wrócili do Bangkoku.

Problemy zdrowotne i śmierć

O świcie 21 lipca 2012 poczuła się niepewnie i zasłabła podczas ćwiczeń w szpitalu Siriraj, gdzie przebywał król Bhumibol Adulyadej. Po wykonaniu rezonansu magnetycznego zespół lekarzy stwierdził u niej udar niedokrwienny mózgu .

Królowa była leczona i powstrzymywała się od publicznych wystąpień, w tym od audiencji udzielonej jej przez męża z okazji 85. urodzin w Ananta Samakhom Hall 5 grudnia 2012.

29 listopada 2016 pałac ogłosił, że królowa została wypisana ze szpitala i powróciła do Chitralada Royal Villa w celu rekonwalescencji.

Zmarła w Szpitalu Pamięci Króla Chulalongkorna o godzinie 21:21 czasu wschodnioamerykańskiego (14:21 UTC ) 24 października 2025 r., kiedy Biuro Dworu Królewskiego Tajlandii poinformowało o jej śmierci z powodu powikłań po sepsy krwi w ostatnich latach. Królowa Sirikit pozostawiła po sobie czworo dzieci, dwanaścioro wnucząt i dziewięcioro prawnucząt.

Odznaczenia

• Order Słonia (Dania, 1960)