Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odznaka Honorowa za Zasługi
dla Republiki Austrii
Ehrenzeichen für Verdienste
um die Republik Österreich
Awers
Awers wyższych stopni odznaczenia
Awers
Awers niższych stopni odznaczenia
Awers
Awers medali
Ustanowiono 2 kwietnia 1952
Dewiza Für Verdienste um die Republik Österreich (Za Zasługi dla Republiki Austrii)

Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (niem. Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich) – najwyższe odznaczenie państwowe Republiki Austrii o randze orderu[1].

Historia[edytuj]

Odznaka Honorowa za Zasługi (1922-1934)[edytuj]

Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą z 1922

Po rozpadzie Austro-Węgier, ustawą z 3 kwietnia 1919 wszystkie tytuły szlacheckie, ordery i odznaczenia zostały zniesione. Dopiero 4 listopada 1922 ustanowiono po raz pierwszy Odznakę Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii[2]. Jej podział na dziesięć klas potwierdzono rozporządzeniem z 23 lutego 1923:

  • Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej (Großstern des Ehrenzeichens)
  • Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze (Großes goldenes Ehrenzeichen am Bande),
  • Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą (Großes goldenes Ehrenzeichen mit dem Stern)
  • Wieka Złota Odznaka Honorowa (Großes goldenes Ehrenzeichen),
  • Wielka Srebrna Odznaka Honorowa (Großes silbernes Ehrenzeichen),
  • Złota Odznaka Honorowa (Goldenes Ehrenzeichen),
  • Srebra Odznaka Honorowa (Silbernes Ehrenzeichen),
  • Złoty Medal (Goldene Medaille),
  • Wielki Srebrny Medal (Große silberne Medaille),
  • Srebrny Medal (Silberne Medaille)[3].

Kolejne rozporządzenia z 26 marca 1924, 2 kwietnia 1925, 9 października 1925 i 7 lipca 1926 ustaliły przeznaczenie w przypadku odznaczania wojskowych i zmieniły nazwy dwóch klas:

  • Złoty Medal przemianowano na Złotą Odznakę Zasługi (Goldene Verdienstzeichen),
  • Wielki Srebrny Medal przemianowano na Srebrną Odznakę Zasługi (Silberne Verdienstzeichen)[3].

8 marca 1930 kolejne rozporządzenie dodało cztery nowe klasy:

  • Wielka Odznaka Honorowa (Großes Ehrenzeichen),
  • Złoty Medal (Goldene Medaille),
  • Wielki Srebrny Medal (Große Silberne Medaille),
  • Brązowy Medal (Bronzene Medaille)[3],

Ostateczny podział wyglądał ja podział współczesny, z wyłączeniem Wielkiego Srebrnego Medalu, który dziś nie istnieje[3].

Order Zasługi (1934-1938)[edytuj]

Porawka do konstytucji z 1934 zmieniła nazwę odznaczenia na Order Zasługi i zmieniła nazwy wszystkich klas, a 23 sierpnia 1935 dodano jeszcze jedną klasę, ustalając stateczny podział na siedemnaście klas:

  • Wielka Gwiazda (Großstern),
  • Krzyż Wielki I Klasy z Orłem (Großkreuz I.Klasse mit dem Adler) – dodany w 1935,
  • Krzyż Wielki I Klasy (Großkreuz I.Klasse),
  • Krzyż Wielki (Großkreuz),
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą I Klasy (Komturkreuz I.Klasse mit dem Stern),
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą (Komturkreuz mit dem Stern),
  • Krzyż Komandorski I Klasy (Komturkreuz I.Klasse),
  • Krzyż Komandorski (Komturkreuz),
  • Krzyż Oficerski (Offizierskreuz),
  • Krzyż Kawalerski I Klasy (Ritterkreuz I.Klasse),
  • Krzyż Kawalerski (Ritterkreuz),
  • Złota Odznaka Zasługi (Goldenes Verdienstzeichen),
  • Srebrna Odznaka Zasługi (Silbernes Verdienstzeichen),
  • Złoty Medal Zasługi (Goldene Verdienstmedaille),
  • Wielki Srebrny Medal Zasługi (Große Silberne Verdienstmedaille),
  • Srebrny Medal Zasługi (Silberne Verdienstmedaille),
  • Brązowy Medal Zasługi (Bronzene Verdienstmedaille)[3].

Odznaka Honorowa za Zasługi (od 1952)[edytuj]

Odznaczenie to zostało ustanowione po raz drugi 2 kwietnia 1952 przez Radę Narodową Republiki Austrii. Jest nadawane obywatelom austriackim oraz obcokrajowcom za wybitne dokonania obywatelskie i zasługi dla republiki[1]. Posiada 15 klas, które nadaje Prezydent Republiki.

Insygnia[edytuj]

Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii

Oznakę (godło) stanowi krzyż maltański pokryty czerwoną emalią, z białymi prążkami wzdłuż pionowych i poziomych ramion. Krzyż wieńczy orzeł jak w godle państwowym Republiki, otoczony dziewięcioma tarczami z herbami poszczególnych austriackich landów. Metalowe części oznak są złote lub srebrne, zależnie od stopnia. Oznaki krzyży zasługi mają taki sam kształt, lecz wykonane są w złotym lub srebrnym metalu bez emalii.

Gwiazdy orderowe dołączane do wyższych stopni odznaczenia są ośmiopromienne, z nałożonym na środek orłem. Wielka Gwiazda jest złota, gwiazdy pozostałych stopni – srebrne.

Wstążki lub wstęgi są czerwone z białymi paskami pośrodku i dwoma białymi prążkami wzdłuż brzegów. Wstążki lub wstęgi odznak złotych (z wyjątkiem wielkich wstęg) są białe z czerwonymi paskami po bokach.

Awers medalu przedstawia orła Republiki, otoczonego laurowym wieńcem z herbami austriackich landów. Na rewersie widnieje dewiza: "FÜR VERDIENSTE UM DIE REPUBLIK ÖSTERREICH".

Podział odznaczenia[edytuj]

Nazewnictwo międzynarodowe i austriackie[4], sposób noszenia[5] i przeznaczenie najwyższych klas:

  • Klasa Specjalna, Wielka Gwiazda (Sonderstufe, Großstern) – noszona na wielkiej wstędze przez prawe ramię, z gwiazdą na lewej piersi, nadawana wyłącznie głowom państw.
  • Krzyż Wielki I Klasy, Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze (Großkreuz I.Klasse, Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande) – noszona na wielkiej wstędze przez prawe ramię, z gwiazdą na lewej piersi, nadawana głównie premierom, ministrom oraz szefom parlamentów.
  • Krzyż Wielki II Klasy, Wielka Srebrna Odznaka Honorowa na Wstędze (Großkreuz II.Klasse, Großes Silbernes Ehrenzeichen am Bande) – noszona na wielkiej wstędze przez prawe ramię, z gwiazdą na lewej piersi, nadawana przeważnie ministrom i ambasadorom, z reguły kończącym misję dyplomatyczną w Austrii.
  • Wielki Oficer I Klasy, Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą (Großoffizierskreuz I.Klasse, Großes Goldenes Ehrenzeichen mit dem Stern) – noszona na wstędze na szyi, z gwiazdą na lewej piersi.
  • Wielki Oficer II Klasy, Wielka Srebrna Odznaka Honorowa z Gwiazdą (Großoffizierskreuz II.Klasse, Großes Silbernes Ehrenzeichen mit dem Stern) – noszona na wstędze na szyi, z gwiazdą na lewej piersi.
  • Krzyż Komandorski I Klasy, Wielka Złota Odznaka Honorowa (Kommandeurskreuz I.Klasse, Großes Goldenes Ehrenzeichen) – noszona na wstędze na szyi.
  • Krzyż Komandorski II Klasy, Wielka Srebrna Odznaka Honorowa (Kommandeurskreuz II.Klasse, Großes Silbernes Ehrenzeichen) – noszona na wstędze na szyi.
  • Krzyż Oficerski, Wielka Odznaka Honorowa (Offizierskreuz, Großes Ehrenzeichen) – noszona na szpilce bez wstążki
  • Krzyż Kawalerski I Klasy, Złota Odznaka Honorowa (Ritterkreuz I.Klasse, Goldenes Ehrenzeichen) – noszona na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Krzyż Kawalerski II Klasy, Srebrna Odznaka Honorowa (Ritterkreuz II.Klasse, Silbernes Ehrenzeichen) – noszona na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Odznaka Zasługi I Klasy, Złota Odznaka Zasługi (Verdienstzeichen I.Klasse, Goldenes Verdienstzeichen) – noszona na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Odznaka Zasługi II Klasy, Srebrna Odznaka Zasługi (Verdienstzeichen II.Klasse, Silbernes Verdienstzeichen) – noszona na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Medal I Klasy, Złoty Medal (Medaille I.Klasse, Goldene Medaille) – noszony na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Medal II Klasy, Srebrny Medal (Medaille II.Klasse, Silberne Medaille) – noszony na piersi na wstążce złożonej w trójkąt.
  • Medal III Klasy, Brązowy Medal (Medaille III.Klasse, Bronzene Medaille) – noszony na piersi na wstążce złożonej w trójkąt, obecnie nie nadawany.

Baretki[edytuj]

Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Gwiazda
Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze
Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Srebrna Odznaka Honorowa na Wstędze
Wielka Srebrna Odznaka Honorowa na Wstędze
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą
Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Srebrna Odznaka Honorowa z Gwiazdą
Wielka Srebrna Odznaka Honorowa z Gwiazdą
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa
Wielka Złota Odznaka Honorowa
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Srebrna Odznaka Honorowa
Wielka Srebrna Odznaka Honorowa
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Odznaka Honorowa
Wielka Odznaka Honorowa
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Złota Odznaka Honorowa
Złota Odznaka Honorowa
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Srebrna Odznaka Honorowa
Srebrna Odznaka Honorowa
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Złota Odznaka Zasługi
Złota Odznaka Zasługi
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Srebrna Odznaka Zasługi
Srebrna Odznaka Zasługi
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Złoty Medal Zasługi
Złoty Medal Zasługi
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Srebrny Medal Zasługi
Srebrny Medal Zasługi
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Brązowy Medal Zasługi
Brązowy Medal Zasługi

Medal za Ratowanie Ginących[edytuj]

Baretka Medalu za Ratowanie Ginących

Złoty medal jest nadawany również jako nagroda za ratowanie życia (Lebensrettungsmedaille). Jest wówczas noszony na czerwonej wstążce z białymi prążkami wzdłuż brzegów, bez białego paska pośrodku. Oficjana nazwa tego stopnia, to Złoty Medal Zasługi na Czerwonej Wstędze (Goldene Medaille am Roten Bande für Verdienste).

Odznaczeni[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii.

Przypisy

  1. a b Za Zasługi dla Republiki Austrii, Odznaka Honorowa
  2. Historische Betrachtung österreichischer Auszeichnungen: 1919-1922 (niem.). verwaltung.steiermark.at. [dostęp 2016-04-20].
  3. a b c d e Historische Betrachtung österreichischer Auszeichnungen 1922-1938 (niem.). verwaltung.steiermark.at. [dostęp 2016-04-21].
  4. Internationale Nomenklatur (niem.). verwaltung.steiermark.at. [dostęp 2016-04-20].
  5. Statut der bundesstaatlichen Auszeichnungen (niem.). verwaltung.steiermark.at. [dostęp 2016-04-20].

Bibliografia[edytuj]