Przejdź do zawartości

Startup (organizacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Startup (przedsiębiorstwo))
Steve Jobs promujący komputer Macintosh (1984)
Mark Zuckerberg pracujący nad swoim startupem na Uniwersytecie Harvarda (2005)

Startup[1][2] lub start-up[1][3] – tymczasowa organizacja lub młode innowacyjne przedsiębiorstwo poszukujące modelu biznesowego, który zapewniłby mu zyskowny wzrost.

Brak jest wystandaryzowanej definicji startupu[4][5]. Najczęściej wskazywanymi cechami takich podmiotów są:

  • opracowywanie i wykorzystywanie do budowania innowacyjnych produktów nowoczesnych technologii[4],
  • krótki okres działalności (do 10 lat)[4],
  • poszukiwanie lub posiadanie powtarzalnego, skalowanego i rentownego modelu biznesowego[6],
  • dążenie do szybkiego wzrostu (skalowania się, ang. scaling)[4].

Popularnymi narzędziami wspierania rozwoju i wzrostu startupów są inkubatory[7] i akcelatory startupów (programy akceleracyjne)[8]. Pierwszy akcelerator startupów, Y Combinator, został założony w 2005 roku w Stanach Zjednoczonych[9].

Finansowanie rozwoju startupów odbywa się najczęściej z wykorzystaniem środków własnych ich założycieli i przychodów ze sprzedaży (bootstrapping)[10][11], uzyskiwanych od aniołów biznesu oraz funduszy venture capital[12]. Startupy mogą także pozyskiwać środki na rozwijanie działalności przez crowdfunding[13]. Pozyskiwanie większych środków finansowych od zewnętrznych inwestorów odbywa się w wyniku kolejnych rund finansowania, które są oznaczane kolejnymi literami alfabetu („A”, „B”, „C”, itd)[14]. Kolejne rundy dzieli zwykle 12–24 miesiące[15]. Wraz z kolejnymi rundami powinna rosnąć wycena startupu, ale nie jest to regułą[16]. Runda finansowania, w której startup uzyskał wyższą wycenę niż w rundzie poprzedniej nazywana jest rundą wzrostową (ang. up round)[17], jeżeli natomiast ta wycena była niższa − rundą spadkową (ang. down round)[18].

Szybko skalujący się startup, który dopasował swój produkt do rynku (product-market fit), jest nastawiony na przekształcenie się w większe przedsiębiorstwo i szybko zwiększa przychody ze sprzedaży, jest nazywany scaleupem[19][20]. Startup, który bardzo szybko umiędzynaradawia swoją działalność, to „born global”[21].

Startup wyceniany na co najmniej miliard dolarów amerykańskich określany jest angielskim słowem unicorn (pol. jednorożec)[22][23] (o ile pozostaje spółką prywatną, tj. kontrolowaną przez osoby fizyczne, nienotowaną na giełdzie papierów wartościowych)[24]. Startup wyceniany na co najmniej 10 miliardów dolarów amerykańskich to decacorn[25], a na co najmniej 100 mld dolarów amerykańskich − hectocorn[26].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Agnieszka Skala: Startupy. Wyzwanie dla zarządzania i edukacji przedsiębiorczości. Kraków-Legionowo: Wydawnictwo edu-Libri, 2018, s. 7. ISBN 978-83-65648-89-1.
  2. Steve Blank, Bob Dorf: Podręcznik startupu. Budowa wielkiej firmy krok po kroku. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2013, s. 19, 648. ISBN 978-83-246-6616-4.
  3. Mirosław Bańko: Start-up. [w:] Poradnia językowa PWN [on-line]. sjp.pwn.pl, 16 maja 2013. [dostęp 2019-08-23].
  4. a b c d Adrian Grycuk. Startupy w polityce gospodarczej. „Infos”. 331, s. 1, 2025. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu. 
  5. Agnieszka Skala: Startupy. Wyzwanie dla zarządzania i edukacji przedsiębiorczości. Kraków-Legionowo: Wydawnictwo edu-Libri, 2018, s. 25–31. ISBN 978-83-65648-89-1.
  6. Steve Blank, Bob Dorf: Podręcznik startupu. Budowa wielkiej firmy krok po kroku. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2013, s. 19. ISBN 978-83-246-6616-4.
  7. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022, s. 71. ISBN 978-1-912300-76-1.
  8. Adrian Grycuk. Wybrane narzędzia wspierania startupów w Polsce. „Studia BAS”. 2(58), s. 159, 161, 2019. 
  9. Getting up to speed. economist.com, 16th January 2014. [dostęp 2025-08-05].
  10. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022, s. 28. ISBN 978-1-912300-76-1.
  11. Will Kenton: Bootstrapping Definition, Strategies, and Pros/Cons. investopedia.com, 24 June 2024. [dostęp 2025-05-22].
  12. Adrian Grycuk. Wybrane narzędzia wspierania startupów w Polsce. „Studia BAS”. 2(58), s. 162, 2019. 
  13. From Leafy to lofty. „The Economist. Special Report: Tech Startups”, s. 6, 18 stycznia 2014. 
  14. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022, s. 109. ISBN 978-1-912300-76-1.
  15. Scott Kupor: Tajemnice San Hill Road. Zasady rządzące rynkiem venture capital. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2020, s. 217. ISBN 978-83-8087-879-2.
  16. Scott Kupor: Tajemnice San Hill Road. Zasady rządzące rynkiem venture capital. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2020, s. 200. ISBN 978-83-8087-879-2.
  17. Scott Kupor: Tajemnice San Hill Road. Zasady rządzące rynkiem venture capital. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2020, s. 191. ISBN 978-83-8087-879-2.
  18. Scott Kupor: Tajemnice San Hill Road. Zasady rządzące rynkiem venture capital. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2020, s. 190. ISBN 978-83-8087-879-2.
  19. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022, s. 105. ISBN 978-1-912300-76-1.
  20. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Przyszli liderzy Europy: inicjatywa na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up COM(2016) 733 final. [w:] 22 listopada 2016 [on-line]. Komisja Europejska. [dostęp 2024-05-20].
  21. Stuart Crainer, Des Dearlove (eds): Financial Times Handbook of Management. Harlow: Financial Times/Prentice Hall, 2004, s. 160. ISBN 0-273-67584-2.
  22. Stefano Breschi, Julie Lassébie i in.. A portrait of innovative start-ups across countries. „OECD Science, Technology and Industry Working Papers”. 2, s. 9, 2018. OECD Publishing. 
  23. Martin Kenney, John Zysman. Unicorns, Cheshire cats, and the new dilemmas of entrepreneurial finance. „Venture Capital”. 21, s. 35, 2019. 
  24. Unicorn: What It Means in Investing, With Examples. investopedia.com. [dostęp 2024-01-29].
  25. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022, s. 48. ISBN 978-1-912300-76-1.
  26. The age of the hectocorn. „The Economist”. s. 55. OCLC 21 September 2024.