Venture capital

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Venture capital – średnio- i długoterminowe inwestycje w przedsiębiorstwa niepubliczne znajdujące się we wczesnych fazach rozwoju[1] (obarczone wysokim ryzykiem niepowodzenia inwestycji), połączone ze wsparciem menedżerskim (w zakresie optymalizacji procesów biznesowych czy podniesienia jakości zarządzania), prowadzone przez wyspecjalizowane podmioty (fundusze venture capital). Celem inwestycji venture capital jest osiągnięcie zysku wynikającego z przyrostu wartości przedsiębiorstwa przez odsprzedaż jego akcji lub udziałów po upływie określonego okresu.

Pojęcie venture capital jest niekiedy (błędnie) stosowane zamiennie z terminem private equity. Zgodnie z nomenklaturą Europejskigo Stowarzyszenia Private Equity i Venture Capital (European Private Equity & Venture Capital Association) inwestycje venture capital są podzbiorem inwestycji private equity i obejmują inwestycje znajdujące się na wczesnych etapach rozwoju, tj. etapie zalążkowym, startu oraz wczesnej ekspansji (seed, startup i later stage venture). Zamienne stosowanie tych pojęć nie jest zatem poprawne. W polskojęzycznej literaturze naukowej inwestycje private equity są także określane mianem „inwestycji podwyższonego ryzyka” lub „inwestycji wysokiego ryzyka”.

Istota inwestycji venture capital[edytuj]

Inwestycja VC polega na zasileniu kapitałowym przedsiębiorstwa we wczesnej fazie rozwoju poprzez objęcie jego akcji lub udziałów. Inwestor oferujący finansowanie typu venture capital (fundusz venture capital) staje się współwłaścicielem spółki, którą finansuje[2]. Forma i liczba akcji bądź udziałów, jaką otrzyma dostawca kapitału, wynika z wcześniejszych ustaleń pomiędzy nim a właścicielami spółki. Fundusz venture capital na bieżąco uczestniczy w działaniach na rzecz rozwoju spółki, stając się w pewnym sensie partnerem przedsiębiorcy[3]. Decydując się powierzyć przedsiębiorstwu kapitał, fundusz venture capital oczekuje możliwości ciągłego monitoringu sytuacji spółki, a często także dopuszczenia do zarządzania nią, np. przez delegowanie swojego przedstawiciela do rady nadzorczej lub zarządu tej spółki. Szczegóły dotyczące uprawnień zarządczych i nadzorczych funduszu ustalane są w trakcie negocjacji poprzedzających decyzję funduszu o zaangażowaniu finansowym w przedsiębiorstwo. Postanowienia dotyczące wzajemnych praw i obowiązków stron są istotnym elementem umowy inwestycyjnej. Zakres ingerencji funduszy venture capital w działalność finansowanych przez nie przedsiębiorstw może się znacznie różnić i zależy od wielu czynników (np. sytuacji finansowej spółki, etapu jej rozwoju).

Okres inwestycji, sposoby wyjścia z inwestycji[edytuj]

Okres zaangażowania funduszu venture capital w dane przedsiębiorstwo jest określony i na ogół wynosi od 3 do 7 lat[4]. Po tym czasie fundusz wycofuje zaangażowany kapitał oraz realizuje ewentualny zysk albo ponosi stratę. Najbardziej powszechnymi sposobami wyjścia z inwestycji są: odsprzedaż akcji lub udziałów w spółce inwestorowi branżowemu, finansowemu albo innemu funduszowi venture capital, a także wprowadzenie akcji spółki na giełdę papierów wartościowych. W przypadku niepowodzenia inwestycji może dojść do likwidacji spółki lub umorzenia jej udziałów (write-off).

Współpraca funduszu venture capital z finansowaną spółką[edytuj]

Wprowadzenie do spółki inwestora finansowego w postaci funduszu venture capital budzi wśród wielu przedsiębiorców poważne obawy. Z jednej strony właściciele tracą bowiem część władzy w spółce, muszą pogodzić się ze zmianami sposobu zarządzania nią i koniecznością konsultowania z funduszem ważnych decyzji, z drugiej strony otrzymują od niego kapitał i wsparcie menedżerskie[5]. Współpraca z funduszem venture capital oznacza też konieczność terminowego raportowania mu wyników finansowych spółki oraz informowania o istotnych zdarzeniach związanych z jej działalnością.

Fundusze venture capital podejmują decyzję o zaangażowaniu finansowym w daną spółkę po dokonaniu szczegółowej oceny jej działalności i perspektyw rozwoju (do fazy inwestycji przechodzi średnio 1% projektów). Zanim fundusz VC podejmie decyzję o inwestycji, może minąć kilka lub kilkanaście miesięcy. W celu określenia wartości spółki oraz potencjału jej rozwoju fundusz VC sprawdza i analizuje jej działalność. Jeśli wstępna analiza spółki spotka się z zainteresowaniem funduszu, jej właściciele muszą dostarczyć mu bardziej szczegółowych informacji. Podstawą do dalszych rozmów jest często biznesplan, który może okazać się kluczowym dokumentem decydującym o tym, czy fundusz VC zechce zaangażować w spółkę środki finansowe. Biznesplan powinien zawierać m.in.: opis przedsiębiorstwa i jego historię, opis produktów i usług świadczonych przez przedsiębiorstwo, analizę rynku, na którym działa, strategię sprzedaży i marketingu, opis osób zajmujących kluczowe stanowiska, historyczne oraz prognozowane dane finansowe.

Inwestorzy[edytuj]

Najważniejszymi kategoriami inwestorów dostarczających kapitał funduszom venture capital są: agencje rządowe (od ok. 2011 roku około 1/3 środków tych funduszy pochodziło od agencji rządowych), przedsiębiorstwa, osoby fizyczne oraz fundusze funduszy. Banki, fundusze emerytalne, towarzystwa ubezpieczeń i fundusze inwestycyjne w niewielkim stopniu angażują się w inwestycje venture capital. Instytucje te są bardziej zainteresowane inwestycjami w przedsiębiorstwa znajdujące się na dalszych etapach rozwoju, w tym inwestycjami wykupów (buyouts).

Początkowo inwestorzy składają jedynie zobowiązania do przekazania funduszowi środków finansowych (commitment). Transfer tych środków następuje w chwili, gdy fundusz venture capital wzywa inwestorów do wniesienia kapitału (capital calls, drawdowns).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Panfil 2005 ↓, s. 17.
  2. Tamowicz 2004 ↓, s. 4.
  3. Kornasiewicz 2004 ↓, s. 20–21.
  4. BarbaraB. Nowakowska BarbaraB., Finansowanie venture capital: wady i zalety, man.poznan.pl, s. 27 [dostęp 2015-12-09].
  5. Sobańska i Sieradzan 2004 ↓.

Bibliografia[edytuj]