Sun Liren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Sun.
Sun Liren
Sun Liren
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 孙立人
Pismo tradycyjne 孫立人
Hanyu pinyin Sūn Lìrén
Wade-Giles Sun Li-jen

Sun Liren (ur. 8 grudnia 1900, zm. 19 listopada 1990) – chiński wojskowy, generał kuomintangowski, nazywany „Rommlem Wschodu”.

Pochodził z prowincji Anhui. Studiował inżynierię lądową na Uniwersytecie Tsinghua, który ukończył w 1920 roku. Przez krótki okres na początku lat 20. był członkiem chińskiej reprezentacji narodowej w koszykówce[1]. Następnie wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie do 1925 roku studiował na Purdue University w stanie Indiana. W tym okresie zdecydował się wstąpić do wojska i walczyć przeciwko zagrażającej Chinom agresji japońskiej i radzieckiej. Po sfałszowaniu metryki wstąpił na Virginia Military Institute, którą ukończył w 1927 roku. Po powrocie do Chin zaciągnął się do Narodowej Armii Rewolucyjnej Czang Kaj-szeka i wziął udział w ekspedycji północnej. W trakcie walk wykazał się dużym talentem strategicznym, szybko awansując na najwyższe stanowiska oficerskie. W 1930 roku otrzymał stopień pułkownika. Współpracował blisko z ministrem Song Ziwenem[1].

Podczas wojny chińsko-japońskiej w latach 1937-1945 operował wraz ze swoimi wojskami na terenie Birmy, broniąc przed Japończykami Drogi Birmańskiej, a następnie biorąc udział w otwarciu Drogi Ledo. Dzięki zasługom bojowym zyskał sobie uznanie generała Williama Slima. Jego formacja odniosła statystycznie najwięcej zwycięstw nad Japończykami spośród wszystkich chińskich jednostek walczących w II wojnie światowej.

Po wznowieniu w 1946 roku chińskiej wojny domowej został oddelegowany do walki z siłami komunistycznymi w Mandżurii. Jego brak decyzyjności oraz błędy strategiczne polegające na koncentracji wojska wokół utrzymywania miast i węzłów kolejowych zamiast walki w polu z przeciwnikiem przyczyniły się do klęski armii republikańskiej i skutkowały odsunięciem go do sztabu w Nankinie, z dala od bezpośredniego kontaktu z polem bitwy[1].

W 1949 roku ewakuował się wraz z rządem republikańskim na Tajwan, gdzie został mianowany głównodowodzącym wojsk Republiki Chińskiej. W 1951 roku otrzymał awans na generała[1]. Z czasem zaczął przejawiać coraz bardziej krytyczną postawę wobec polityki prowadzonej przez Czang Kaj-szeka. W 1955 roku został oskarżony przez ówczesnego szefa tajnej policji, Chiang Ching-kuo, o spiskowanie w celu obalenia rządu. Osadzono go w areszcie domowym, gdzie spędził 33 lata. Dopiero w 1988 roku Yuan Kontrolny oczyścił Suna ze wszystkich zarzutów[2]. W 2011 roku prezydent Ma Ying-jeou publicznie przeprosił za niesłuszne aresztowanie generała[3][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Larry M. Wortzel: Dictionary of Contemporary Chinese Military History. Westford: Greenwood Press, 1999, s. 237-238. ISBN 0-313-29337-6.
  2. John F. Copper: The A to Z of Taiwan. Lanham: Scarecrow Press, 2007, s. 234. ISBN 978-0-8108-7644-6.
  3. General Sun Li-jen Virtually Reinstated. kmt.org.tw, 2011-01-24. [dostęp 2014-04-04].
  4. Belated justice for Taiwanese war hero. rthk.org.hk, 2011-01-24. [dostęp 2014-04-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]