Tadeusz Bejt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Bejt
Data i miejsce urodzenia 20 maja 1923
Mąkolin, Polska
Data i miejsce śmierci 11 lutego 1949
więzienie mokotowskie, Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby od 1939
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941)

Tadeusz Bejt[1] (, ur. 20 maja 1923 w Mąkolinie pow. Płock, zm. 11 lutego 1949 w Warszawie).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Czesława i Anny z Homolków. Mieszkał w majątku Leksyn (w sąsiedztwie Mąkolina), do 12. roku życia uczył się w domu. Miał wychowawcę Niemca, co istotnie wpłynęło na jego losy. Od 1935 pobierał nauki w Męskim Gimnazjum im. Tow. Jana Zamoyskiego w Warszawie. Naukę kontynuował podczas okupacji na tajnych kompletach w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Należał do AK, był kurierem KG. Zarabiał jeżdżąc rikszą. Od 1943 służył w Wielkiej Brytanii (w Szkocji). W styczniu 1944 przeszedł szkolenie służb do zadań specjalnych i w kwietniu 1947 został wysłany jako kurier na Wołyń. 30 kwietnia dotarł do dowódcy 27. Wołyńskiej DP AK mjr. Tadeusza Sztumberk-Rychtera. W lipcu 1944 dywizja została zmuszona przez Sowietów do złożenia broni w Lasach Parczewskich. Po powrocie do stolicy walczył w powstaniu warszawskim.

W czerwcu 1945 aresztowany przez UBP, ale został wkrótce zwolniony. Niespełna dwa miesiące później nielegalnie opuścił kraj przez KudowęPragęPilzno docierając do Monachium i Murnau am Staffelsee. Wkrótce osiadł w Ankonie (Włochy) i tam zdecydował się pełnić rolę kuriera. Organizował drogi kurierskie i punkty przerzutowe na granicy polsko-niemieckiej, a także przerzuty z kraju na Zachód osób ściganych przez służby bezpieczeństwa i rodzin pozostających za granicą oficerów 2. Korpusu gen. Władysława Andersa. Był parokrotnie w Polsce. Zamieszkał w strefie angielskiej Berlina.

25 września[2] 1947 został porwany ze swego mieszkania w Berlinie przez współpracującego z MBP przedwojennego niemieckiego agenta kryminalnego Gerharda Bielke, ps.Andersen i przewieziony do Warszawy, gdzie został osadzony w więzieniu mokotowskim. 18 listopada 1948 WSR w Warszawie pod przewodnictwem mjr. Józefa Badeckiego skazał go w procesie R.Warszawa SR.1356 nr sprawy S.3508/48 na podstawie art. 7 Dekr. z 13.06.1946 na karę śmierci[3]. Prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Tadeusz Bejt został stracony 11 lutego 1949.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Bejt był odznaczony Krzyżem Walecznych za działalność kurierską w latach okupacji niemieckiej. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym w „Kwaterze na Łączce", rzeczywiste miejsce pochówku jest nieznane. 22 stycznia 1993 Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdził nieważność wyroku b. WSR w Warszawie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Wyd. Fundacja Ochrony Zabytków, Warszawa 1991., zob też Straceni w Więzieniu mokotowskim.
  • Małgorzata Szejnert: Śród żywych duchów. Wyd. ANEKS, Londyn 1990.
  • AIPN, Teczki więźniów 1948, Bejt Tadeusz
  • AWL, WSR w Warszawie, 118/91/3901
  • Karta w Indeksie Represjonowanych IPN.
  • notatka osobista Mariusza Soleckiego - członka rodziny kp.Jana Bukowskiego, dostęp przez wikipedystę Z.Lisieckiego

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr osób straconych podaje nazwisko Bejta
  2. IPN BU 01136/130 str.25/59, IPN BU 0259/240 str.27/92 i 70/92
  3. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.