Tampon higieniczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy higieny podczas menstruacji. Zobacz też: tampon.
Tampon z aplikatorem
Schemat przedstawiający położenie tamponu w pochwie

Tampon higieniczny – jeden ze środków higienicznych przeznaczonych dla kobiet w czasie menstruacji[1]. Tampony wykonuje się ze sprasowanej waty (bawełny). Cylindryczny kształt ułatwia wprowadzenie tamponu do pochwy, zaś wyprowadzony na zewnątrz sznurek ułatwia jego późniejsze wydostanie. Tampony, podobnie jak podpaski, absorbują upławy menstruacyjne i krew, jednak dzięki pozostawaniu w pochwie zapobiegają powstawaniu nieprzyjemnego zapachu, sprzyjają czystości i komfortowi. Podobnym, lecz mniej znanym, środkiem higieny gromadzącym krew menstruacyjną jest kubeczek menstruacyjny[1].

Tampony są dostępne w różnych rozmiarach i o zróżnicowanej, dostosowanej do potrzeb, chłonności. W dzień należy je zmieniać co 4–6 godzin. W nocy mogą pozostać w pochwie nawet do 8 godzin.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Starożytność[edytuj | edytuj kod]

Przyjmuje się[2], że jednorazowe tampony tamujące i pochłaniające krew menstruacyjną były używane już w starożytnym Egipcie. Informację taką podaje również jeden z producentów tamponów[3]. Wykonywano je ze zmiękczonych i zrolowanych liści papirusu. Podobne tampony były również używane w celach antykoncepcyjnych[2][4] – nasączano je substancjami, którym przypisywano znaczenie magiczne, ale także zmieniającymi odczyn pH pochwy i mającymi rzeczywiste działanie antykoncepcyjne, m.in. mlekiem, miodem i odchodami krokodyli[5]. Wątpliwości dotyczące stosowania tamponów przez Egipcjanki związane są z tłumaczeniem i interpretacją hieroglifów[2].

Tampony z aplikatorem[edytuj | edytuj kod]

W nowożytnym świecie tampon został po raz pierwszy opatentowany w 1929 przez Earle'a Clevelanda, lekarza z Denver w Kolorado[6]. Patentu udzielono 19 listopada 1931, wraz z rejestracją znaku towarowego tampax. Prawa do produkcji zostały sprzedane w 1934 Gertrudzie Tenderich, biznesmence z Wyoming. Założona przez nią firma nosiła nazwę Tampax Sales Corporation[7]. Rozpowszechnienie tamponów w owych latach było trudne z powodu niechęci środków masowego przekazu do reklamy takiego produktu[6]; podstawowym narzędziem jego promocji stał się marketing szeptany oraz reklama metodą door-to-door. Do wzrostu popularności tamponów przyczyniła się druga wojna światowa, jako okres, w którym kobiety masowo podejmowały pracę[6]. W 1984 firma produkująca tampony tampax zmieniła nazwę na Tambrands Inc. i w 1997 weszła w skład grupy Procter & Gamble.

Tampony wynalezione przez Clevelanda były wykonane z elastycznego materiału, którego objętość w stanie rozprężonym utrudniała umiejscowienie tamponu w pochwie. Częścią wynalazku Clevelanda był aplikator umożliwiający włożenie do pochwy ściśniętego nim tamponu.

Tampony bez aplikatora[edytuj | edytuj kod]

Pracę nad tamponami bez aplikatora rozpoczęła pod koniec lat trzydziestych niemiecka ginekolog Judith Esser Mittag. Jej wynalazkiem z 1940 jest tampon bez aplikatora (ang. digital tampon), wykonany w postaci sprasowanej, rozprężający się w pochwie pod wpływem ciepła i wilgoci[8]. Masową produkcję takich tamponów, nazwanych O.B. (od niemieckich słów Ohne Binde – "bez podpaski"), rozpoczął niemiecki inżynier Carl Hahn, we współpracy z prawnikiem Heinzem Mittagiem. Ich firma, Carl Hahn GmbH została w 1974 przejęta przez koncern Johnson & Johnson.

Tampony w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Patenty obejmujące tampony higieniczne z rozmaitymi cechami wyróżniającymi zostały udzielone, między innymi, Wrocławskiej Akademii Medycznej (w 1969)[9] oraz Hiszpanowi Pedro Cabeceran Marginetowi (w 1974)[10].

Zalety stosowania tamponów[11][edytuj | edytuj kod]

  • brak dyskomfortu podczas menstruacji
  • wchłania wydzielinę wewnątrz ciała, co zapobiega powstaniu nieprzyjemnego zapachu
  • jest bardziej dyskretny niż podpaska
  • można się z nim kąpać
  • podczas snu tampon nie przemieszcza się (mniejsze ryzyko zaplamienia pościeli)

Wady stosowania tamponów[11][edytuj | edytuj kod]

  • możliwość podrażnienia nabłonka pochwy oraz rozwoju nieprawidłowej flory bakteryjnej
  • według niektórych lekarzy nie powinien być używany w nocy
  • przy dłuższym niezmienianiu tamponu (powyżej 10 godzin) może dojść do rozwinięcia się zespołu wstrząsu toksycznego
  • przez niektórych ginekologów nie jest zalecany podczas pierwszego krwawienia lub poniżej 12. roku życia
  • nie jest zalecany dla kobiet mających obfite miesiączki (konieczność częstej zmiany)
  • nie jest wskazany dla kobiet stosujących wkładkę domaciczną

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Muzeum higieny intymnej i zdrowia kobiety
  2. a b c Menstruation, Menstrual Hygiene and Woman's Health in Ancient Egypt Petra Habiger, 1998
  3. Historia tamponów w notkach reklamowych OB
  4. Daniel C. Maguire: Sacred rights: the case for contraception and abortion in world religions. Oxford [UK]: Oxford University Press, 2003, s. 105–128. ISBN 0-19-516001-0.
  5. Uzdrawiająca moc hieroglifów Agnieszka Krzemińska, Polityka, 7 (2641), 16.02.2008, str. 77
  6. a b c Tampax (History), Procter and Gamble
  7. Tampax history (według producenta, Procter and Gamble)
  8. Judith Esser Mittag (ang.)
  9. Patent na tampon higieniczny Urzędu Patentowego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zgłoszony 9 czerwca 1969
  10. Patent na tampon higieniczny Urzędu Patentowego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zgłoszony 5 czerwca 1973
  11. a b Podpaska czy tampon? Bitwaozdrowie.pl, 9 lutego 2016 [dostęp 07-06-2018]