Tengiz Abuladze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tengiz Abuladze
Prawdziwe imię i nazwisko თენგიზ აბულაძე
Data urodzenia 1924
Data śmierci 1994
Zawód reżyser
scenarzysta

Tengiz Abuladze (gruz. თენგიზ აბულაძე, ros. Тенгиз Евгеньевич Абуладзе, Tengiz Jewgienjewicz Abuładze; ur. 31 stycznia 1924 w Kutaisi, zm. 6 marca 1994 w Tbilisi) – radziecki i gruziński reżyser i scenarzysta filmowy i teatralny, Ludowy Artysta ZSRR (1980).

Uważany za głównego (obok Rezo Czcheidze) przedstawiciela nurtu neorealistycznego w kinematografii radzieckiej. W 1953 roku ukończył WGIK[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1943-1946 studiował reżyserię teatralną w Instytucie Teatralnym im. Szoty Rustawelego w Tbilisi. W 1953 ukończył studia na kierunku reżyserii filmowej we Wszechrosyjskim Państwowym Instytucie Kinematografii w Moskwie, był uczniem Siergieja Jutkiewicza. Od tego roku pracował jako reżyser w „Gruzja-film” (Gruzińskie Studio Filmowe). Początkowo tworzył krótkometrażowe filmy dokumentalne. W fabule zadebiutował w 1955 realizując wspólnie z Rezo Czcheidze krótkometrażowy film Osiołek Magdany nagrodzony na Festiwalu w Cannes. Jego pierwszym samodzielnym filmem fabularnym był obraz Cudze dzieci z 1958.

Od 1978 był członkiem Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego[2].

Najbardziej zasłynął tryptykiem filmowym, na który złożyły się: Błaganie (1968), Drzewo pragnień (1977) i Pokuta (1983). Pokuta, która na ekrany radzieckich kin trafiła dopiero w 1986 jest najbardziej znanym dziełem Abuladzego. W filmie tym przedstawiona została alegoryczna wizja gruzińskiego miasta rządzonego przez tyrana Warłama Arawidzego. Pokuta jako forma rozliczenia się z totalitarnymi doświadczeniami Związku Radzieckiego (na czele którego przez wiele lat stał pochodzący z Gruzji Józef Stalin) stała się wydarzeniem artystycznym i politycznym w ZSRR oraz za granicą. W 1987 na Festiwalu w Cannes film wyróżniono nagrodą Grand Prix, nagrodą FIPRESCI oraz nagrodą Jury Ekumenicznego.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Nowacki (red.), Z filmem radzieckim na ty, Kraków 1972, s. 43.
  2. Abrosimow 2009 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Igor Abrosimow: Sowietskaja Rossija: 1917–1991 - gosudarstwo, politika, ekonomika, nauka, kultura, litieratura, iskusstwo. proza.ru, 2009. (ros.)
  • Szczepański T., Tengiz Abuładze, [w:] Słownik filmu pod red. R. Syski, Kraków 2005, s. 199.
  • Galina Dołmatowska, Irina Szyłowa, Sylwetki radzieckiego ekranu, przeł. z ros. Marek Dzierwajłło, Wydawnictwo Progress, Moskwa 1980, s. 10-19.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]