Undertale
Logo gry | |
| Producent |
Toby Fox |
|---|---|
| Wydawca |
Toby Fox |
| Projektant |
Toby Fox |
| Główny programista |
Toby Fox |
| Data wydania |
Windows, macOS, Linux: |
| Gatunek | |
| Tryby gry | |
| Kategorie wiekowe | |
| Język |
angielski, japoński |
| Platforma |
Microsoft Windows, macOS, Linux, PlayStation 4, PlayStation Vita, Nintendo Switch, Xbox One |
| Strona internetowa | |
Undertale – komputerowa gra fabularna, wyprodukowana i wydana przez niezależnego twórcę Toby’ego Foxa. Inspiracją do stworzenia gry był EarthBound[3].
Gra została wydana 15 września 2015 w angielskiej wersji językowej na platformach Microsoft Windows, macOS i Linux. 15 sierpnia 2017 pojawiła się wersja na konsole PlayStation 4 i PlayStation Vita, natomiast 18 września 2018 wydano wersję na konsolę Nintendo Switch. 16 marca 2021 ukazała się wersja na Xbox One[2].
Rozgrywka
[edytuj | edytuj kod]Undertale jest komputerową grą fabularną wykorzystującą widok z lotu ptaka[4]. W grze gracz steruje dzieckiem, które przemierza podziemny świat, rozwiązując liczne zadania (łamigłówki) podczas podróży w celu postępu fabularnego[5][6]. Podziemny świat jest zamieszkiwany przez potwory, z których wiele rzuca graczowi wyzwanie w walce[7]. Podczas walki gracz decyduje, czy zabić potwora, uciec przed nim, czy się z nim zaprzyjaźnić. Wybory gracza mają zasadniczy wpływ na fabułę i ogólny przebieg gry[8][5][9].
Gdy gracz napotyka wrogów, zarówno w zaplanowanych wydarzeniach fabularnych lub losowych spotkaniach, przechodzi do trybu walki. Podczas potyczek gracz, steruje małym serduszkiem które reprezentuje jego duszę, i musi unikać ataków ze strony wrogiego potwora, podobnie jak w strzelankach typu bullet hell[5][8]. W miarę postępów w grze pojawiają się nowe elementy, takie jak kolorowe przeszkody i walki z bossami, które zmieniają sposób, w jaki gracz kontroluje serce[10]. Atakowanie wroga odbywa się poprzez naciskanie przycisku w odpowiednim momencie. Zabijanie wrogów zapewni graczowi punkty EXP (co z kolei zwiększy jego poziom LOVE) i złoto[11]. Gracze mogą użyć opcji ACT, aby sprawdzić atrybuty ataku i obrony przeciwnika, a także wykonać różne inne czynności, które różnią się w zależności od przeciwnika[5]. Jeśli gracz użyje odpowiednich działań wobec przeciwnika lub zaatakuje go, aż jego poziom zdrowia zostanie znacząco obniżony (ale nadal będzie żył), może go oszczędzić i zakończyć walkę bez zabijania[8][6][12]. Aby niektóre walki z bossami zakończyły się pokojowo, gracz musi przetrwać, dopóki postać, z którą walczy, nie zakończy wypowiadać swoich dialogów. Gra oferuje wiele wątków fabularnych i zakończeń, w zależności od tego, czy gracz zdecyduje się zabić, czy oszczędzić wrogów. Dzięki temu możliwe jest ukończenie gry bez zabijania ani jednego wroga[13].
Napotkane potwory mają własne osobowości[14][15]. Potwory będą rozmawiać z graczem podczas walki, a gra podpowie graczom, jakie są ich uczucia i działania. Ataki wroga zmieniają się w zależności od opcji interakcji wybranych przez gracza[16]. Gra opiera się na wielu elementach metafikcyjnych zarówno w rozgrywce, jak i fabule[17]. Podczas drugiego przejścia gry, dialogi niektórych postaci zostaną zmienione w zależności od działań podjętych w poprzednich rozgrywkach[18][8][14].
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Akcja Undertale rozgrywa się w Podziemiach (ang. Underground)[19], krainie, w której potwory zostały wygnane po wybuchu wojny z ludźmi, poprzedzającej wydarzenia z gry. Podziemia są oddzielone od powierzchni magiczną barierą z pojedynczą szczeliną na Górze Ebott. Na początku gry ludzkie dziecko nazwane przez gracza wpada do Podziemi z Góry Ebott[20]. Tam spotyka kwiatka o imieniu Flowey, który uczy gracza mechaniki gry i wprowadzając go w błąd odnośnie poziomu „LV”, czyli „LOVE”, ale on próbuje go zabić. Człowiek zostaje następnie uratowany przez Toriel, potwora o wyglądzie kozy i matczynej osobowości, który uczy go, jak przetrwać konflikt w Podziemiach bez zabijania. Zamierza adoptować człowieka, chcąc chronić go przed Asgorem, królem Podziemia[21].
Człowiek ostatecznie opuszcza Toriel w poszukiwaniu zamku Asgore'a, w którym znajduje się bariera oddzielająca Podziemia od powierzchni. Spotyka kilka potworów, takich jak Sans i Papyrus, dwóch braci-szkieletów, którzy pełnią funkcję strażników lasu Snowdin[15][22]; Undyne, dowódczyni straży królewskiej[23]; Alphys, królewska naukowczyni; oraz Mettaton, robot-prezenter telewizyjny stworzony przez Alphys[24]. Z większością potworów toczy się walka, a człowiek decyduje, czy je zabić, czy oszczędzić i ewentualnie zaprzyjaźnić się z potworem[5]. Podczas podróży człowiek dowiaduje się, że wiele lat temu Asriel, syn Asgore'a i Toriel, zaprzyjaźnił się z pierwszym człowiekiem, który wpadł do Podziemi. Kiedy dziecko nagle umarło, Asriel wykorzystał jego duszę, aby przejść przez barierę, zamierzając wyprowadzić ciało na powierzchnię. Ludzie mieszkający w podziemiach zaatakowali i zabili Asriela, co skłoniło Asgore'a do wypowiedzenia wojny. W dzisiejszych czasach Asgore zebrał sześć dusz od poległych ludzi i potrzebuje jeszcze jednej, aby zniszczyć barierę[25].
Zakończenie gry zależy od tego, jak gracz podejdzie do potworów podczas walk[13][8]. Jeśli gracz nie zabije wszystkich potworów, gra będzie mieć zakończenie „neutralne”[26]. Człowiek przybywa do zamku Asgore'a i jest zmuszony walczyć z nim. Sans zatrzymuje go przed konfrontacją, ujawniając, że „LOVE” i „EXP” protagonisty to akronimy kolejno od „level of violence” (pol. poziom przemocy) i „execution points” (pol. punkty egzekucji)[a]. Sans ocenia człowieka na podstawie zgromadzonych przez niego poziomów „LOVE” i „EXP”[28]. Człowiek następnie walczy z Asgorem, ale Flowey przerywa mu, zabijając Asgore'a i przemieniając się w potężniejszą postać, kradnąc ludzkie dusze. Z pomocą zbuntowanych dusz człowiek pokonuje Floweya i może wybrać, czy go zabić, czy oszczędzić. Człowiek opuszcza Podziemia[29]. Później otrzymuje telefon od Sansa, który wyjaśnia mu sytuację w Podziemiach po odejściu człowieka[30].
Jeśli gracz nie zabije żadnych potworów przed ukończeniem „neutralnego” zakończenia, może wczytać zapisany stan gry, aby ukończyć „prawdziwe pacyfistyczne” zakończenie[31] Okazuje się, że Flowey jest reinkarnacją Asriela, przypadkowo stworzoną w wyniku eksperymentów Alphys[32]. Podczas walki z Asgorem, Toriel przerywa bitwę i dołączają do niej inne potwory, z którymi zaprzyjaźnił się człowiek. Flowey atakuje grupę, pochłaniając dusze wszystkich ludzi i potworów, aby przyjąć postać Asriela. Podczas walki człowiekowi udaje się połączyć z duszami swoich przyjaciół i ostatecznie pokonać Asriela. Ten powraca do swojej dziecięcej postaci, niszczy barierę i wyraża skruchę za swoje czyny, dowiadując się, że prawdziwym imieniem człowieka jest Frisk. Człowiek traci przytomność i budzi się, widząc otaczających go przyjaciół. Potwory pokojowo integrują się z ludźmi, a człowiek ma możliwość uznania Toriel za swoją przybraną matkę[33].
Trzecie zakończenie, znane jako „Genocide ending”, następuje po zabiciu wszystkich potworów, z którymi można walczyć[8]. Gracz musi wielokrotnie wywoływać losowe walki w każdym obszarze, aż nie pozostanie już ani jeden potwór. Ta ścieżka zmienia aspekty gry: wiele postaci ewakuuje się, aby uciec przed graczem, a te, które pozostają, mają zmodyfikowane dialogi, odzwierciedlające wpływ, jaki działania gracza mają na świat gry[18][34]. Kiedy człowiek dociera do zamku Asgore'a, Sans próbuje go powstrzymać, ale mu się nie udaje i zostaje zabity. Flowey zabija Asgore'a, prosząc, by człowiek go oszczędził, ale zostaje zabity przez protagonistę. Chara, pierwsze upadłe dziecko, które zaprzyjaźniło się z Asrielem, pojawia się i wymazuje świat. Aby umożliwić dalsze powtarzanie gry, gracz musi oddać swoją duszę Charze, przywracając świat i powodując trwałą zmianę prawdziwie pacyfistycznego zakończenia[35].
Odbiór gry
[edytuj | edytuj kod]| Odbiór gry | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
Gra spotkała się z pozytywnym odbiorem recenzentów, uzyskując w wersji na Microsoft Windows według serwisu Metacritic średnią z 43 recenzji wynoszącą 92/100 punktów[37]. Dało jej to trzecie miejsce w rankingu najlepszych gier na PC w 2015 roku[38] i 43. miejsce w rankingu wszech czasów[39]. Według agregatora GameRankings gra uzyskała średnią z 28 ocen wynoszącą 94,11%[40].
Podczas Independent Games Festival w 2016 roku gra została jedną z sześciu finalistek i zdobyła nagrodę publiczności[41].
W trakcie spotkania twórców internetowych z papieżem Franciszkiem w maju 2016 roku, vlogger Matthew Patrick, właściciel kanału The Game Theorists, podarował papieżowi kod do ściągnięcia gry Undertale z platformy Steam, a motywy swojej decyzji przedstawił w filmie Why I Gave the Pope Undertale! w serwisie YouTube[42][43].
Spin-off
[edytuj | edytuj kod]31 października 2018 roku Toby Fox udostępnił za darmo pierwszy rozdział Deltarune, gry będącej spin-offem Undertale[44]. Tytuł gry stanowi anagram nazwy Undertale[45]. Rozdział drugi Deltarune został wydany 17 września 2021 roku, po tym jak Fox pozyskał zespół, który miał mu pomóc w dalszym rozwoju[46][47]. 2 kwietnia 2025 roku zapowiedziana została płatna wersja Deltarune, zawierająca w sobie dwa kolejne rozdziały, której wydanie planowane jest na 5 czerwca tego samego roku[48]. Według danych zamieszczonych w grze, Fox zaplanował, aby pełna gra była podzielona na siedem rozdziałów[49].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Undertale [online], Steam [dostęp 2016-08-21] (pol.).
- ↑ a b Undertale [online], Gry-Online [dostęp 2019-01-21].
- ↑ Damien McFerran, Undertale Creator Toby Fox Explains How EarthBound's Fans Kept The Game Alive [online], Nintendo Life, 29 czerwca 2022 [dostęp 2023-03-14] (ang.).
- ↑ The RPS Advent Calendar, Dec 16th: Undertale. Rock Paper Shotgun, 2015-12-16. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ a b c d e Ben Davis: Review: Undertale. Destructoid, 2021-10-01. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ a b Tyler Wilde, 2015 Personal Pick – Undertale [online], PC Gamer, 26 grudnia 2015 (ang.).
- ↑ Laura Hudson: In Undertale, you can choose to kill monsters — or understand them. Boing Boing, 2015-09-24. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ a b c d e f Richard Cobbett, Undertale Review [online], PC Gamer, 29 września 2015 (ang.).
- ↑ Joel Couture: How Undertale makes you think hard before killing monsters. Game Developer, 2015-10-27. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Richard Cobbett: The RPG Scrollbars: Undertale. Rock Paper Shotgun, 2015-09-21. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Steven Bogos Legacy Author: Undertale is an EarthBound Inspired Indie RPG. The Escapist, 2013-06-02. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Joel Coulture: Guilt, Friendship, and Carrot Monsters - Undertale and the Consequences of Easy Violence. IndieGames.com, 2015-09-22. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-14)]. (ang.).
- ↑ a b Megan Farokhmanesh: UnderTale combines classic RPG gameplay with a pacifist twist. Polygon, 2013-07-07. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ a b Daniel Tack, Undertale An Enchanting, Exhilarating Journey [online], Game Informer, 1 października 2015 (ang.).
- ↑ a b Nathan Grayson, Undertale: The Kotaku Review [online], Kotaku, 30 października 2015 [dostęp 2016-08-31] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-08] (ang.).
- ↑ Zach Welhouse: Undertale - Review. RPGamer. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-14)]. (ang.).
- ↑ Julie Muncy: The Best New Videogames Are All About ... Videogames. Wired, 2016-01-10. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ a b Nathan Grayson: Players Still Haven't Figured Out All Of Undertale's Secrets. Kotaku, 2015-09-28. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-17)]. (ang.).
- ↑ Daniel Kłosiński: Kultowe Undertale debiutuje 15 sierpnia na PS4 i PS Vita. Eurogamer, 2020-06-30. [dostęp 2026-02-13]. (pol.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Intro (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Ruins (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Snowdin (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Waterfall (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Hotland (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: New Home (ang.).
- ↑ Mat Hall: Undertale endings explained and how to access hard mode. Eurogamer, 2021-03-15. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Michael Moore: Basics of Game Design. Boca Raton: CRC Press, 2011, s. 142. ISBN 978-1-4398-6776-1.
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Last Corridor (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: The End (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: Scena po napisach końcowych (Neutral ending) (ang.).
- ↑ Clint Periera: Undertale pacifist speedrun guide. Game Skinny, 2015-10-18. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: True Lab (ang.).
- ↑ Toby Fox, Undertale. 2015-09-15. Poziom/obszar: The End (True Pacifist ending) (ang.).
- ↑ Mat Hall: Undertale Genocide run explained: How to play the game in the most evil way possible. Eurogamer, 2021-03-21. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ William Hughes: Undertale dares players to make a mistake they can never take back. AV Club, 2015-12-09. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
- ↑ Mateusz Witczak, Undertale, „CD-Action” (12/2015), Warszawa: Wydawnictwo Bauer, s. 68, ISSN 1426-2916.
- ↑ Undertale for PC Reviews [online], Metacritic [dostęp 2021-04-07] (ang.).
- ↑ Game Releases by Score (By Year) [online], Metacritic [dostęp 2016-08-21] (ang.).
- ↑ Game Releases by Score (All Times) [online], Metacritic [dostęp 2021-04-07] (ang.).
- ↑ Undertale for PC [online], GameRankings, 20 sierpnia 2016 [dostęp 2021-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-20] (ang.).
- ↑ 2016 Independent Games Festival Winners [online], Independent Games Festival [dostęp 2016-08-21] (ang.).
- ↑ Papież Franciszek otrzymał niecodzienny prezent [online], Interia.pl, 6 lipca 2016 [dostęp 2016-08-28] (pol.).
- ↑ Why I Gave the Pope UNDERTALE! [online], The Game Theorists, 5 lipca 2016 [dostęp 2016-08-28] (ang.).
- ↑ Patricia Hernandez, Cult RPG Undertale gets a surprise spinoff for Halloween [online], The Verge, 31 października 2018 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
- ↑ Allegra Frank, Undertale creator's new game is Deltarune, a mysterious surprise [online], Polygon, 31 października 2018 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
- ↑ Adam Bankhurst, Deltarune: Chapter 2 Arriving on PC and Mac This Week [online], IGN, 16 września 2021 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
- ↑ Toby Fox, DELTARUNE Status Update – Sept 2021 [online], deltarune.com [dostęp 2023-04-04] (ang.).
- ↑ DELTARUNE Chapters 3 and 4 launch June 5 for PS5, Switch 2, PS4, Switch, and PC [online], Gematsu, 2 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-05] (ang.).
- ↑ Scott Baird, Deltarune: How Many More Chapters There Will Be [online], ScreenRant, 19 września 2021 [dostęp 2023-11-13] (ang.).