Uniwersytet Ziem Zachodnich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Uniwersytet Ziem Zachodnich (UZZ) – tajna uczelnia utworzona w październiku 1940 roku z inicjatywy Biura Oświatowo-Szkolnego Ziem Zachodnich, mająca na celu kształcenie kadr i specjalistów na okres wojenny i powojenny. Większość wykładowców i studentów pochodziła z zamkniętego Uniwersytetu Poznańskiego i innych wysiedleńców z Wielkopolski. Uniwersytet działał głównie w Warszawie i jego działalność została przerwana przez powstanie warszawskie, gdy utracił on koło połowy swoich pracowników.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W skład komitetu organizacyjnego uczelni wchodzili: prof. Roman Pollak, prof. Ludwik Jaxa-Bykowski, doc. dr Władysław Kowalenko, doc. dr Witold Sawicki, prof. Józef Rafacz. Najważniejszym celem działania uczelni było objęcie nauką absolwentów szkół średnich wywiezionych z Wielkopolski, Pomorza i Śląska. Z uwagi na postulat tajności wykładowcy występowali pod pseudonimami, a słuchaczom kursów nie wydawano żadnych zaświadczeń o przebiegu studiów. Uczelnia utrzymywała się głównie z funduszy społecznych, opłat szkolnych i dotacji zakonspirowanego Departamentu Oświaty polskich władz. W ostatniej fazie działalności budżet uczelni sięgał 80.000 złotych miesięcznie (na stypendia wypłacano około 8000 złotych). Dużą część dotacji przeznaczano na zakup książek do podręcznej podziemnej biblioteki. W roku akademickim 1942/1943 funkcjonowały cztery wydziały: Farmaceutyczny, Lekarski (największy pod względem liczby studentów - 610 osób), Rolny i Teologiczny, a także wyższe studium gospodarcze, które z czasem przyjęło nazwę Instytutu Morskiego. Z chwilą wybuchu powstania warszawskiego zajęcia przerwano, podejmując je w innych ośrodkach miejskich (zwłaszcza studia lekarskie), takich jak: Grodzisk Mazowiecki, Kraków, Kielce, Jędrzejów, Milanówek, Ostrów Mazowiecka i Częstochowa. W czasie istnienia tajnej uczelni studiowało nań łącznie 2181 słuchaczy (na kursy uniwersyteckie uczęszczało 438 osób). Ogółem zorganizowano 172 komplety, na których zajęcia dydaktyczne prowadziło 296 wykładowców (87 na kursach). Uczelnia świadczyła też pomoc dla Polaków więzionych w obozach koncentracyjnych[1].

Rektorzy[edytuj | edytuj kod]

Wykładowcy[edytuj | edytuj kod]

Wybrani wykładowcy:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Tadeusz Klanowski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 1945-1964, Wydawnictwo UAM, Poznań, 1965, s.46-54

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Madajczyk: Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, Tom II, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, str. 157