Ważki różnoskrzydłe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ważki różnoskrzydłe
Anisoptera[1]
Sélys, 1854
Erythemis simplicicollis
Erythemis simplicicollis
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) pierwouste
Nadtyp wylinkowce
Typ stawonogi
Podtyp sześcionogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Infragromada Palaeoptera
Rząd ważki
Podrząd ważki różnoskrzydłe
Szablak żółty (Sympetrum flaveolum)

Ważki różnoskrzydłe (Anisoptera) – podrząd owadów z rzędu ważek (Odonata). Ich przednia para skrzydeł różni się kształtem i rozmiarem od tylnej, która dodatkowo jest szeroka przed nasadą (w części bazalnej)[2][3]. Ważki te poruszają obiema parami niezależnie od siebie[3] (głównie w płaszczyźnie pionowej, w dół), co sprawia, że ich lot jest silny i szybki, ale o ograniczonej możliwości manewrowania[2]. Kiedy odpoczywają, nie składają skrzydeł jak to robią równoskrzydłe (Zygoptera), lecz trzymają je rozpostarte na boki[2][3], czasem nieco opuszczone w dół i do przodu[3].

Ich ciało jest dość masywne, a duże oczy zwykle stykają się na wierzchu głowy (wyjątkiem są 2 rodziny, u których oczy są rozsunięte na odległość mniejszą, niż szerokość oka). Na końcu ciała znajduje się para górnych przydatków analnych (cerci) oraz pojedynczy przydatek dolny (epiprokt). Z wyjątkiem 5 rodzin (w większości małych), pokładełko u samic jest silnie zredukonane i pozbawione funkcjonalności[2]. Ich odwłok jest krótszy niż u ważek równoskrzydłych.

Larwy są również masywne i szerokie. Oddychają skrzelami rektalnymi. Potrafią wyrzucać wodę z jelita i dzięki temu mogą poruszać się na zasadzie odrzutu[2].

Polują tylko w locie na owady latające[potrzebny przypis].

Do ważek różnoskrzydłych zaliczane są następujące rodziny[4]:

Odonatofauna Polski reprezentowana jest przez przedstawicieli 4 rodzin[2][3][5]:

Przypisy

  1. Anisoptera, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f Rafał Bernard, Paweł Buczyński: Zoologia – Stawonogi. Czesław Błaszak (red.). T. 2. cz. 2. PWN, 2012, s. 143-144.
  3. a b c d e Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239. 
  4. Martin Schorr, Dennis Paulson i in.: World Odonata List (ang.). 2010. [dostęp 2010-07-25].
  5. Ważki (Odonata) Polski: Systematyka. Strona internetowa Sekcji Odonatologicznej PTE. [dostęp 2010-07-31].