Warszawska Piekarnia Mechaniczna
 nr rej. A-1598 z 31.07.2020[1] | |
 Oficyna mieszkalna i budynek piekarni od strony ul. Stolarskiej | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Stolarska 2/4 |
| Architekt |
nieznany[2] |
| Ukończenie budowy |
1900 lub 1908 |
Położenie na mapie Warszawy  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
 52°15′57,697″N 21°02′23,852″E/52,266027 21,039959 | |
Warszawska Piekarnia Mechaniczna[3.1][4] − zabytkowy zespół dawnej piekarni znajdujący się przy ul. Stolarskiej 2/4 w Warszawie.
Opis
[edytuj | edytuj kod]Ceglany budynek piekarni z dwoma kominami oraz przylegająca do niego dwupiętrowa oficyna mieszkalna powstały w 1900 lub 1908 (ostatnia cyfra w dacie budowy umieszczona na bocznej ścianie oficyny zachowała się w stanie szczątkowym)[5] między ulicami Stolarską, Letnią i Szwedzką[4]. Jednokondygnacyjny budynek piekarni został wzniesiony na planie zbliżonym do litery „U“, z niewielkim dziedzińcem[3.1]. Jego elewacje miały typową dla architektury przemysłowej tamtego okresu bardzo skromną dekorację w cegle (m.in. lizeny i ozdobne gzymsy)[3.2]. Oficyna również uzyskała skromny detal architektoniczny elewacji z dekoracyjnymi balustradami balkonowymi[4].
Do lat 20. XX w. dochodziło do częstych zmian właścicieli nieruchomości[4]. W 1925 budynek piekarni i oficyna stały się własnością Marcelego i Marii Wiechowiczów oraz Stanisława i Zofii Morawskich[4]. Nowi właściciele byli mistrzami piekarskimi związanymi ze stołecznym Cechem Piekarzy, angażowali się także w działalność społeczną[4]. W wyborach w 1930 Marceli Wiechowicz został wybrany do Senatu III kadencji (1930−1935)[6]. Przedsiębiorstwo prowadziło działalność pod firmą III Warszawska Piekarnia Mechaniczna'[7]. Zaopatrywało w pieczywo głównie sklepy na Pradze, a także wojsko[8].
Zespół przetrwał bez większych zniszczeń II wojnę światową[4]. Po 1945 piekarnia przeszła na własność Skarbu Państwa[4]. Po 1977 rozebrano zabudowę posesji nr 6, odsłaniając ścianę szczytową oficyny mieszkalnej[4].
Piekarnia została zamknięta w 2010[3.1]. W budynku zachowało się wyposażenie, w tym piec do wypieku chleba i urządzenia miernicze[3.2][4].
Piekarnia i oficyna w 2010 zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków (odpowiednio pod numerami PPN07206 i PPN07398)[9]. W 2020 zespół został wpisany do rejestru zabytków[1].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków (księga A) - stan na 31 grudnia 2024 roku. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 21. [dostęp 2025-04-30].
- ↑ Maciej Czeredys, Ewa Zajkowska: Ilustrowany atlas architektury Pragi. Warszawa: Centrum Architektury, 2020, s. 46. ISBN 978-83-957-282-4-2.
- Michał Krasucki: Warszawskie dziedzictwo postindustrialne. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2011. ISBN 978-83-931723-5-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Warszawska Piekarnia Mechaniczna przy ul. Stolarskiej 2/4 w Warszawie została wpisana do rejestru zabytków. [w:] Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków [on-line]. mwkz.pl, 26 sierpnia 2020. [dostęp 2021-10-04].
- ↑ Michał Pilich: Ulice Nowej Pragi. Warszawa: Veda, 2003, s. 151. ISBN 978-83-61932-08-6.
- ↑ Marceli Stefan Wiechowicz. [w:] Kancelaria Senatu [on-line]. [dostęp 2021-10-05].
- ↑ Jerzy S. Majewski: Piekarnia na Nowej Pradze. Jak piekarz został senatorem. warszawa.wyborcza.pl, 26 listopada 2010. [dostęp 2021-10-04].
- ↑ Dorota Mycielska, Jarosław Maciej Zawadzki: Senatorowie zamordowani, zaginieni, zmarli w latach II wojny światowej. Warszawa: Kancelaria Senatu, 2009, s. 169. ISBN 978-83-60995-30-3.
- ↑ Gminna ewidencja zabytków m.st. Warszawy [online], bip.warszawa.pl [dostęp 2025-04-30] (pol.).