Wawrzyniec Szkolnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wawrzyniec Szkolnik
Data i miejsce urodzenia

3 czerwca 1842
Skawica

Data i miejsce śmierci

19 maja 1908
Zawoja

Zawód, zajęcie

przewodnik górski, nauczyciel ludowy, badacz Babiej Góry, gawędziarz

Fragment Czatoży, z którą był związany Wawrzyniec Szkolnik

Wawrzyniec Szkolnik (ur. 3 czerwca 1842 w Skawicy, zm. 19 maja 1908 w ZawoiCzatoży) – pierwszy przewodnik babiogórski[1][2][3]. Nauczyciel ludowy, badacz okolic Babiej Góry i gawędziarz, zwany babiogórskim Sabałą. Ojciec znakarza Franciszka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Klemensa i Zofii z domu Laga[4]. Legenda głosi, że rodzina przybyła w Beskidy (do Wełczy) z Litwy, po upadku powstania listopadowego. Z Wełczy Szkolnikowie przenieśli się do Czatoży (chałupa nr 202). Jako dziecko miał uczęszczać przez 3 lata do szkoły ludowej w Zawoi.

Wawrzyniec Szkolnik prowadził letników i wycieczki na Babią Górę, był organizatorem pierwszych szkół w Zawoi: 1870 r. w Zawoi Wełczy a 1872 r. w Zawoi Czatoży. Zimą uczył lokalne dzieci pisania, czytania, rachunków, geografii i historii Polski co robił za niewielkie wynagrodzenie bądź za darmo. Zgromadził w tym celu własną bibliotekę. Zbierał legendy na temat Babiej Góry i uchodził za jednego z najlepszych jej znawców w swoich czasach. Po 25 latach musiał przerwać swoją działalność gdyż nie posiadał wymaganych egzaminów i dokumentów. W sierpniu 1873 ożenił się z Agnieszką Luzik z Zawoi która wkrótce zmarła. W latach 1880–1882 pełnił rolę przewodnika i tragarza Hugona Zapałowicza, podczas jego badań botanicznych w rejonie babiogórskim. Zwiedził również z Zapałowiczem Czarnohorę i Góry Rodniańskie.

W latach 1904–1905 publikował na łamach „Pamiętnika Towarzystwa Tatrzańskiego” artykuły na temat Babiej Góry i Zawoi[4].

Po założeniu Oddziału Babiogórskiego Towarzystwa Tatrzańskiego został strażnikiem górskim[5], znakarzem i stróżem przyszłego schroniska. Pełnił również rolę mobilnej „informacji turystycznej” w masywie Babiej Góry. Podczas uroczystości otwarcia schroniska na Markowych Szczawinach przewodził tańcom góralskim.

Uczczono go nadając jednemu z rozdroży szlaków turystycznych w masywie Babiej Góry nazwę Szkolnikowe Rozstaje.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Z HISTORII SKAWICY, Sucha24, 28 lutego 2021 [dostęp 2021-05-28].
  2. Odrobina historii [dostęp 2021-05-29].
  3. Skanseny, skanseny.net [dostęp 2021-05-29].
  4. a b Wiesław A. Wójcik: Szkolnik Wawrzyniec (1842–1908), nauczyciel, obserwator meteorologiczny, przewodnik beskidzki. W: Polski słownik biograficzny. T. 48. Kraków – Warszawa: Polska Akademia Nauk, Polska Akademia Umiejętności, 2012, s. 325. ISBN 978-83-63352-06-6.
  5. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, www.cotg.pttk.pl [dostęp 2021-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2021-06-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]