Wieża obserwacyjna

Wieża obserwacyjna – wieża przeznaczona do obserwacji otaczającego ją terenu. Z reguły wieże obserwacyjne są usytuowane w najwyższym punkcie okolicy.

Potocznie wieże obserwacyjne utożsamiane są z wieżami widokowymi jako punktami widokowymi, sztucznie wyniesionymi w terenie w celu umożliwienia obserwacji walorów widokowych i estetycznych terenu. Wieże obserwacyjne mają szerokie zastosowanie i mogą być wykorzystywane do obserwacji:

walorów widokowych i estetycznych przyrody – tzw. wieża widokowa:
- panorama krajobrazu (turystyka)^[1]
- zwierząt (m.in. ornitologia)
granic państwowych i kontroli ruchu granicznego (straż graniczna) – system wież obserwacyjnych^[2] (SWO)^[3], strażnica
osób pływających i kąpiących się oraz wypoczywających nad wodą – wieża obserwacyjna^[4]
przeciwnika i pola walki – wieżowy punkt obserwacyjny
przedpola ochranianego terenu, obiektu lub urządzenia – wieża wartownicza^[5], strażnica
statków powietrznych i kontroli ruchu lotniczego – wieża kontroli lotów
zagrożenia pożarowego lasów – wieże obserwacyjna (punkt obserwacji naziemnej)^[6], zobacz budownictwo pożarnicze
żeglugi morskiej oraz utrzymania ruchu i transportu morskiego – wieża stacji kontroli ruchu statków i wieża obserwacji redy^[7]
punktów geodezyjnej osnowy poziomej pierwszej i drugiej klasy, sieci triangulacyjnej – wieża triangulacyjna

Jako wieże obserwacyjne wykorzystuje się również latarnie morskie, wieże ciśnień, ratuszowe, kościelne, obronne, telekomunikacyjne, w tym telewizyjne itp.

Lista wież widokowych w Polsce

Niepełna lista budynków i budowli w Polsce z publicznymi tarasami widokowymi. Proszę uzupełnić listę.

Nazwa budynku	Wysokość całkowita	Wysoka platforma widokowa	Rok ukończenia	Województwo	lokalizacja	Współrzędne
Varso Tower	310 m	177 m + 205 m	2022	Województwo mazowieckie	Warszawa	52.228933 N 21.000259 E
Pałac Kultury i Nauki	231 m	114 m	1955	Województwo mazowieckie	Warszawa	52.231916 N 21.006294 E
Sky Tower	212 m	205,82 m	2012	Województwo dolnośląskie	Wroclaw	51.094709 N 17.019028 E
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym	141,5 m	114 m + 98 m	2004	Województwo wielkopolskie	Licheń Stary	52.323242 N 18.356733 E
Bazylika Archikatedralna św. Jakuba Apostoła w Szczecinie	110,175 m	53 m		Województwo zachodniopomorskie	Szczecin	53.424659 N 14.555580 E
Bazylika Jasnogórska	106,3 m		1906	Województwo śląskie	Częstochowa	50.812445 N 19.097076 E
Bazylika Archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi	104,5 m		1912	Województwo łódzkie	Łódź	51.748948 N 19.460212 E
Kościół Mariacki w Chojnie	102,6 m			Województwo zachodniopomorskie	Chojna	52.962642 N 14.429483 E
Unity Tower	102,5 m			Województwo małopolskie	Kraków	50.068171 N 19.957834 E
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bielawie	101 m		1876	Województwo dolnośląskie	Bielawa	50.687070 N 16.616765 E
Bazylika św. Elżbiety we Wrocławiu	91,46 m	75 m		Województwo dolnośląskie	Wroclaw	51.111469 N 17.029932 E
Wieża widokowa w Góra Donas	70 m	26,5 m		Województwo pomorskie	Gdynia	54.469375 N 18.437172 E
Kościół Wszystkich Świętych w Gliwicach	64 m	57,5 m		Województwo śląskie	Gliwice	50.295117 N 18.663549 E
Wieża widokowa w Kolibkach	50 m	28 m	2007	Województwo pomorskie	Gdynia	54.467044 N 18.543019 E
Wieża widokowa w Solinie	50 m	42 m	2022	Województwo podkarpackie	Solina	49.392534 N 22.468092 E
Wieża widokowa w Krynicy-Zdroju	49,5 m		2019	Województwo małopolskie	Krynica-Zdrój	49.430696 N 20.925420 E
Kaszubskie Oko	44 m	36 m	2007	Województwo pomorskie	Strzebielinko	54.717939 N 18.052171 E
Wieża widokowa Joanna	40,2 m	36 m + 20 m	2013	Województwo lubuskie	Kolsko	51.921990 N 15.950000 E
Wieża widokowa na Malniku	40 m		2023	Województwo małopolskie	Muszyna	49.349632 N 20.917051 E
Wieża widokowa w Wiśle	38 m	38 m	2025	Województwo śląskie	Wisła	49.648926 N 18.848631 E
Kaszubska Wieża Widokowa im. Jana Pawła II	35 m	35 m	1987	Województwo pomorskie	Stężyca	54.223578 N 18.123236 E
Wieża widokowa na Szpilówce	34,5 m	28,7 m	2018	Województwo małopolskie	Szpilówka	49.835450 N 20.561820 E
Wieża widokowa na Łysuli	32 m	28 m	2024	Województwo małopolskie	Łysula	49.632536 N 21.236304 E
Wieża widokowa na Lubaniu	30 m	20,7 m	2015	Województwo małopolskie	Lubań	49.489408 N 20.339051 E
Wieża widokowa na Jaworzu	29,3 m	15,8 m	2005	Województwo małopolskie	Jaworza	49.574729 N 20.912966 E
Wieża widokowa na Kamionnej	29 m		2023	Województwo małopolskie	Kamionna	49.778668 N 20.396263 E
Wieża widokowa na Skiełku	28 m		2022	Województwo małopolskie	Skiełek	49.608198 N 20.470643 E
Wieża widokowa w Suszynie	27 m		2014	Województwo dolnośląskie	Radków	50.475427 N 16.514533 E
Wieża widokowa na Modyni	27 m	20,7 m	2023	Województwo małopolskie	Modyń	49.621114 N 20.375393 E
Wieża widokowa w Jadownikach	25 m		2023	Województwo małopolskie	Jadowniki	49.943548 N 20.653779 E
Wieża widokowa na Ferdlu	25 m		2019	Województwo małopolskie	Ferdel	49.621523 N 21.314187 E
Wieża widokowa na Gorcu			2015	Województwo małopolskie	Gorc	49.564939 N 20.252926 E
Wieża widokowa na Jagodnej	23 m	19 m	2020	Województwo dolnośląskie	Bystrzyca Kłodzka	50.252321 N 16.564926 E
Wieża widokowa na Brzance	23 m	18 m	2006	Województwo małopolskie	Jodłówka Tuchowska	49.843692 N 21.096483 E
Wieża widokowa w Bruśniku	23 m		2013	Województwo małopolskie	Bruśnik	49.759593 N 20.920128 E
Wieża widokowa na Mogielicy	22 m		2022	Województwo małopolskie	Mogielica	49.655332 N 20.276698 E
Wieża widokowa na Radziejowej	22 m	17,1 m	2020	Województwo małopolskie	Radziejowa	49.449361 N 20.604199 E
Wieża widokowa pod Jaworzem	20 m		2010	Województwo małopolskie	Jaworz	49.718870 N 20.528938 E
Dominanta	20 m	14 m	2006	Województwo lubuskie	Gorzów Wielkopolski	52.728295 N 15.241226 E
Wieża Braniborska	18 m	18 m	1859	Województwo lubuskie	Zielona Góra	51.936081 N 15.526710 E

Galeria

Wieża widokowa na Górze Świętej Anny
Wieża widokowa na Borówkowej
Rzymska strażnica stosowana w umocnieniach typu limes
Wieża wartownicza, Majdanek
Wieża Puijo w Kuopio w Finlandii
Wieża kontroli lotów, Port lotniczy Nowy Jork-LaGuardia
Wieża obserwacyjna zagrożenia pożarowego lasu, Nadleśnictwo Przytok
Wieża do obserwacji ornitologicznych, Bagienna Dolina Drwęcy
Widok z wieży obserwacyjnej w Bruśniku
Wieża obserwacyjna w RCN Konstantynow

Zobacz też

Przypisy

↑ Art. 4 pkt 21 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82)
↑ Regulamin służby granicznej. Część I – Zasady Ogólne. WOP 1/67, s. 39, 20-08-1967. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza.
↑ § 577 pkt 14 Zarządzenie Nr 95 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 31 października 2014 r. w sprawie określenia zasad gospodarowania mieniem będącym w zarządzie Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG z 2014 r. poz. 120, ze zm.)
↑ § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne. (Dz. U. z 1997 r. Nr 57, poz. 358) (uznane za uchylone)
↑ Decyzja Nr 309/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 października 2012 r. w sprawie wprowadzenia do użytku w resorcie obrony narodowej "Regulaminu oddziałów wart (Dz. Urz. MON. z 2012 r. poz. 382, ze zm.)
↑ § 5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1065)
↑ § 3 pkt 10 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. (Dz. U. z 1998 r. Nr 101, poz. 645)

[1] Art. 4 pkt 21 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82)

[2] Regulamin służby granicznej. Część I – Zasady Ogólne. WOP 1/67, s. 39, 20-08-1967. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza.

[3] § 577 pkt 14 Zarządzenie Nr 95 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 31 października 2014 r. w sprawie określenia zasad gospodarowania mieniem będącym w zarządzie Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG z 2014 r. poz. 120, ze zm.)

[4] § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne. (Dz. U. z 1997 r. Nr 57, poz. 358) (uznane za uchylone)

[5] Decyzja Nr 309/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 października 2012 r. w sprawie wprowadzenia do użytku w resorcie obrony narodowej "Regulaminu oddziałów wart (Dz. Urz. MON. z 2012 r. poz. 382, ze zm.)

[6] § 5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1065)

[7] § 3 pkt 10 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. (Dz. U. z 1998 r. Nr 101, poz. 645)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]