Wielkoząbek brązowawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielkoząbek brązowawy
Dacnomys millardi[1]
Thomas, 1916
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina myszowate
Podrodzina myszy
Rodzaj wielkoząbek (Dacnomys)
Thomas, 1916
Gatunek wielkoząbek brązowawy
Synonimy
  • Dacnomys wroughtoni Thomas, 1922
  • Dacnomys millardi ingens Osgood, 1932
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status none DD.svg
brak danych

Wielkoząbek brązowawy[3] (Dacnomys millardi) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych, występujący w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej[2][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany naukowo w 1916 roku przez O. Thomasa w monotypowym rodzaju wielkoząbek (Dacnomys)[5]. Miejsce typowe to Gopaldhara koło Dardżylingu w prowincji Bengal Zachodni w Indiach, na wysokości 3440 ft (1048,51 m) n.p.m.[4] Gryzoń ten jest prawdopodobnie najbliższy filogenetycznie białobrzuchowi (Niviventer)[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Wielkoząbek brązowawy jest znany tylko z kilku okazów, pochodzących z odległych lokalizacji na rozległym obszarze. Stwierdzono jego występowanie we wschodnim Nepalu, północno-wschodnich Indiach, południowych Chinach (w południowej i zachodniej części Junnanu) i przyległych obszarach Laosu i Wietnamu. Jest to górski gryzoń, spotykany od 1000 do 3000 m n.p.m. Żyje w tropikalnych i subtropikalnych lasach wiecznie zielonych, nie wiadomo czy potrafi przetrwać w zaburzonym środowisku[2].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Opis według holotypu gatunku: jest to duży gryzoń o ciemnym ubarwieniu, z wyglądu podobny do szczura, ale wielkością dorównujący bandikotom. Ciało z głową ma długość 228 mm, ogon 325 mm, a tylna stopa ma długość 50 mm. Futro grzbietu ma oliwkowobrązowy kolor, jest krótkie; boki są jaśniejsze, brzuch blady, brązowawy, bez wyraźnego rozgraniczenia od reszty ciała. Głowa jest bardziej szara, z brązowymi uszami. Podgardle, pachy i pachwiny są kremowe. Dłonie są brązowe do śródręcza, z białawymi palcami; stopy brązowe, jaśniejsze ku końcowi. Ogon jest długi, jednolicie ciemnobrązowy. Siekacze są podobne do szczurzych, ale zęby trzonowe są bardzo duże, szerokie i masywne, rozmiarem prawie dorównują trzonowcom wielkofutrzaka (Lenomys). Samica ma cztery pary sutków[5].

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Nie wiadomo, jak liczny jest wielkoząbek brązowawy ani czy występuje w obszarach chronionych. W Azji Południowej głównym zagrożeniem jest dla niego wylesianie. Mogą zagrażać mu także ludzie, tępiący gryzonie w związku z obawami przed nadmiernym rozrostem ich populacji. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała, że na razie brak jest danych do przydzielenia gatunku do konkretnej kategorii zagrożenia i potrzebne są dalsze prace. Indyjska ustawa o ochronie przyrody z 1972 roku zalicza go do szkodników[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dacnomys millardi, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d Molur, S. 2016, Dacnomys millardi [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2017-3, DOI10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T6219A22466747.en [dostęp 2018-02-06] (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 265. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dacnomys millardi. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-02-06]
  5. a b Olfield Thomas. Scientific results from the mammal survey, No. XIII. A. – On the Muridæ from Darjiling and the Chin Hills. „The journal of the Bombay Natural History Society”. 24 (3), s. 404–407, 1916. 
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dacnomys. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-02-06]