Wiesław Czyż
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
profesor doktor habilitowany nauk fizycznych | |
Specjalność: fizyka wysokich energii | |
Doktorat | |
Habilitacja |
1961 |
Profesura |
1967 (nadzwyczajny), 1972 (zwyczajny) |
Aktywność zawodowa: 1948-2017 | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Wiesław Stanisław Czyż (ur. 2 maja 1927 w Lublinie[1], zm. 8 kwietnia 2017[2]) – polski fizyk-teoretyk, profesor nauk fizycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Gr%C3%B3bWies%C5%82awaCzy%C5%BCa-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg/240px-Gr%C3%B3bWies%C5%82awaCzy%C5%BCa-CmentarzRakowicki-POL%2C_Krak%C3%B3w.jpg)
W 1948 ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, następnie rozpoczął pracę w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, tam w 1956 obronił pracę doktorską z fizyki. Od 1955 pracował w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN, tam habilitował się w 1961, w 1967 został profesorem nadzwyczajnym, w 1972 profesorem zwyczajnym. W IFJ kierował Zakładem Fizyki Teoretycznej. W 1988 powrócił do pracy w Instytucie Fizyki UJ i do 1997 był zatrudniony w Zakładzie Teorii Cząstek. W latach 1973–1990 był redaktorem naczelnym pisma Acta Physica Polonica A, w latach 1990-1993 pisma Acta Physica Polonica B[1].
Należał do współtwórców krakowskiej szkoły teoretycznej fizyki wysokich energii. Był prekursorem badań nad zderzeniami ciężkich jonów[2]. Był m.in. współautorem tzw. modelu zranionych nukleonów, używanego do opisu wysokoenergetycznych zderzeń protonów i ciężkich jąder. Był prekursorem badań nad nowym stanem materii, powstającym w czasie relatywistycznych zderzeń ciężkich jonów, który nazwano plazmą kwarkowo-gluonową[3].
Od 1973 był członkiem korespondentem, od 1983 członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, od 1989 członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności[4].
Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim (1966), Krzyżem Oficerskim (1977) i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2005)[5]. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Współcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny. Tom V. Suplement A-Ż, wyd. Ośrodek Przetwarzania Informacji, Warszawa 2006, s. 177
- ↑ a b Wiesław Czyż. nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2017-04-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-16)]. (pol.).
- ↑ Zmarł prof. Wiesław Czyż
- ↑ Członkowie Polskiej Akademii Nauk. Informator, wyd. PAN, Warszawa 2011, s. 284
- ↑ Zmarł Profesor Wiesław Czyż. [dostęp 2017-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-20)].
- ↑ Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 56, ISBN 978-83-233-4527-5 .
- Polscy fizycy teoretyczni
- Polscy fizycy XX wieku
- Polscy fizycy XXI wieku
- Wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Członkowie rzeczywiści PAN
- Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Urodzeni w 1927
- Zmarli w 2017
- Pochowani na cmentarzu Rakowickim
- Ludzie urodzeni w Lublinie