Wikipedia w języku scots

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wikipedia w języku scots
Logo
Liczba artykułów

40 040

Zarejestrowanych użytkowników

97 979

Administratorów

4

Wikipedia w języku scots

Wikipedia w języku scots (Scots Wikipædia) – edycja Wikipedii tworzona w języku scots. Została założona 23 czerwca 2005 roku i po raz pierwszy osiągnęła 1000 artykułów w lutym 2006 roku, a 5000 artykułów w listopadzie 2010 roku. W lipcu 2021 roku liczyła około 40 000 artykułów[1]. Szkocka Wikipedia, obok Wikipedii anglojęzycznej, Wikipedii w języku angielskim uproszczonym i Wikipedii w języku staroangielskim, jest jedną z czterech Wikipedii z grupy języków angielskich.

W sierpniu 2020 roku wiki została zauważona przez media ze względu na niską jakość języka scots w wielu artykułach i odkrycie, że co najmniej 20 000 artykułów (ok. 1/3 w projekcie) zostało napisanych przez osobę, która w rzeczywistości nie znała tego języka. To odkrycie doprowadziło do przeglądu zawartości Wikipedii przez osoby posługujące się językiem scots jako językiem ojczystym, jak również edytorów z innych społeczności Wikipedii[2]. Większość artykułów tego problematycznego autora została od tego czasu usunięta, co doprowadziło do znacznego spadku całkowitej liczby artykułów w projekcie (która wynosiła około 55 000 w 2018 roku[3], a w 2021 już tylko około 40 000).

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Do lutego 2008 roku strona zawierała 2200[4] artykułów i wyprzedziła maoryską Wikipedię i kaszmirską Wikipedię. Odbiór był jednak mieszany – redaktor literacki Scotland on Sunday określił ją jako „w najlepszym razie zagmatwaną, a w najgorszym – jako absolutną parodię”[5], zaś Ted Brocklebank, rzecznik Szkockiej Partii Konserwatywnej ds. kultury, opisał ją jako „tanią próbę stworzenia języka”[5]. Jednak Chris Robinson, dyrektor Słownika języka scots, mówił bardziej pozytywnie o stronie, zauważając: „Fakt, że dobrze sobie radzi, zadaje kłam tym wszystkim ludziom, którzy deklinują język scots i próbują go zdegradować”[5]. W 2014 roku Jane C. Hu z Slate.com stwierdziła, że treść strony brzmi „jak transkrypcja osoby [mówiącej po angielsku] ze szkockim akcentem” i powiedziała, że jeden z redaktorów Wikipedii zaproponował, aby zamknąć ten projekt Wikipedii, w błędnym przekonaniu, że był to żart[6].

Kontrowersja[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 2020 roku strona zwróciła na siebie uwagę po tym, jak w poście w serwisie Reddit zauważono, że projekt zawiera niezwykle dużą liczbę artykułów napisanych w fałszywym języku scots przez jednego aktywnego autora, amerykańskiego nastolatka bez podstawowej znajomości tego języka. Artykuły te były pisane głównie z użyciem angielskiego słownictwa i gramatyki, nie zaś prawdziwego języka scots, a ich autor najwyraźniej korzystał z internetowego słownika angielsko-szkockiego, aby w prosty sposób przetłumaczyć fragmenty angielskich artykułów Wikipedii. Ponad 23 000 artykułów, czyli około jednej trzeciej całej ówczesnej Wikipedii w języku scots, zostało stworzonych przez tego autora. Jego artykuły te opisano w mediach jako „napisane po angielsku z akcentem scots” i „bardzo dziwne”, aż po bełkot z bezsensownymi słowami nie występującymi w żadnym dialekcie scots[7][8][9]. Incydent został opisany jako „ogromna porażka Wikimedii”, a szczególnej krytyce poddano „labiryntowy system back-end” Wikipedii i brak koordynacji między mniejszymi projektami Wiki[8].

W odpowiedzi na kontrowersje, szkocka Wikipedia zamieściła baner z napisem „W związku z ostatnimi rewelacjami, szkocka Wikipedia dokonuje obecnie przeglądu swoich artykułów pod kątem nieścisłości”[2]. Większość problematycznych artykułów została od tego czasu usunięta, co doprowadziło do znacznego spadku całkowitej liczby artykułów w projekcie (która wynosiła około 55 000 w 2018 roku[3], a w 2021 wynosiła około 40 000).

Robert McColl Millar, profesor językoznawstwa i języka scots na Uniwersytecie w Aberdeen, powiedział, że wspomniane artykuły były przejawem „bardzo ograniczonej wiedzy zarówno na temat współczesnego języka scots, jak i jego wcześniejszych odmian”[8]. Michael Dempster, dyrektor Scots Language Centre, skontaktował się z Wikimedia Foundation w sprawie możliwości rozbudowy istniejącej infrastruktury szkockiej Wikipedii, opisując ponowne zainteresowanie stroną jako mającą „potencjał do bycia wielkim internetowym centrum” dla języka szkockiego[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. List of Wikipedias - Meta, meta.wikimedia.org [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  2. a b Stephen Harrison, What Happens to Scots Wikipedia Now?, Slate Magazine, 9 września 2020 [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  3. a b Wikipedia Statistics - Tables - Scots, stats.wikimedia.org [dostęp 2021-07-05].
  4. "Learnin's jist a wee click awa". highbeam.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-11)].. Daily Mirror. 25 lutego 2008.
  5. a b c Marc Home, "Scots finds home on gey muckle website", 24 lutego 2008
  6. Jane C. Hu, The Free Enclopaedia That Awbody Can Eedit: Scots Wikipedia Is No Joke, Slate Magazine, 5 sierpnia 2014 [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  7. Alleged Teen Brony Has Filled the Scots Wiki With Thousands of Fake Translations [Update: Confirmed Teen, No Longer Brony], Gizmodo [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  8. a b c Scots Wikipedia flooded with thousands of 'odd' articles by US teen who doesn't speak language, inews.co.uk, 26 sierpnia 2020 [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  9. Majority of Scots Wikipedia articles are gibberish due to single editor, Verdict, 26 sierpnia 2020 [dostęp 2021-07-05] (ang.).
  10. Shock an aw: US teenager wrote huge slice of Scots Wikipedia, the Guardian, 26 sierpnia 2020 [dostęp 2021-07-05] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]