University of Aberdeen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uniwersytet w Aberdeen
Universitas Aberdonensis
University of Aberdeen
Godło
Ilustracja
King's College
Dewiza Initium sapientiae timor domini

(Początkiem mądrości jest bojaźń Boga)

Data założenia 1495
Typ uniwersytet
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Szkocja
Adres Aberdeen
Liczba pracowników
• naukowych

1114 (2016)
Liczba studentów 14 150 (2016/2017)
Dyrektor i wicekanclerz George Boyne
Członkostwo Aurora, ACU, Universities Scotland, Universities UK, University of the Arctic
Położenie na mapie Aberdeen
Mapa lokalizacyjna Aberdeen
Uniwersytet w Aberdeen
Uniwersytet w Aberdeen
Położenie na mapie Szkocji
Mapa lokalizacyjna Szkocji
Uniwersytet w Aberdeen
Uniwersytet w Aberdeen
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Uniwersytet w Aberdeen
Uniwersytet w Aberdeen
Ziemia57°09′54″N 2°06′00″W/57,165000 -2,100000
Strona internetowa

Uniwersytet w Aberdeen (ang. University of Aberdeen) - brytyjski uniwersytet publiczny w Aberdeen w północno-wschodniej Szkocji, piąty najstarszy uniwersytet w krajach anglojęzycznych na świecie oraz trzeci najstarszy uniwersytet w Szkocji, założony w 1495 roku. W swej dzisiejszej postaci powstał w 1860 roku, w wyniku fuzji organizacyjnej dwóch kolegiów działających w Aberdeen znacznie wcześniej: założonego w 1495 King's College oraz powołanego do życia w 1593 Marischal College. Uczelnia konsekwentnie plasuje się wśród najlepszych uniwersytetów na świecie.

Znane budynki uniwersytetu są symbolami Aberdeen, szczególnie Marischal College w centrum miasta i wieża koronna King's College w Old Aberdeen. Nauczanie i badania naukowe mają miejsce na dwóch kampusach: Old Aberdeen i Foresterhill; przy czym rolę kampusów pełnią zabytkowe siedziby obu dawnych kolegiów. Nauki humanistyczne, społeczne, fizyczne oraz główna biblioteka uniwersytecka znajdują się w Old Aberdeen, a nauki o życiu i medycynie mieszczą się w Foresterhill. Kampus uniwersytecki Foresterhill znajduje się obok szpitala Aberdeen Royal Infirmary i mieści Szkołę Medycyny, Nauk Medycznych i Dietetyki oraz Szkołę Stomatologii. Razem budynki te stanowią jedno z największych w Europie centrów klinicznych i kampusów zdrowia[1].

Uniwersytet w Aberdeen kształci łącznie 14 500 studentów ze 120 krajów[2]: 10 210 na poziomie studiów licencjackich, a pozostałą część stanowią magistranci i doktoranci[3]. Kanclerzem Uniwersytetu jest Kamila, Jej Królewska Wysokość Księżna Kornwalii[4]. Pięciu laureatów Nagrody Nobla jest związanych z Uniwersytetem w Aberdeen.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Kolegia, szkoły i wydziały[edytuj | edytuj kod]

Uczelnia dzieli się obecnie na trzy kolegia, które z kolei dzielą się na jednostki niższego rzędu, z których najważniejsze noszą nazwę szkół. Każda szkoła składa się z licznych wydziałów i instytutów.

  • Kolegium Nauk Humanistycznych i Społecznych
    • Szkoła Biznesu
    • Szkoła Teologii, Historii i Filozofii
    • Szkoła Nauk Edukacyjnych
    • Szkoła Filologii, Literatury, Muzyki i Kultury Wizualnej
    • Szkoła Prawa
    • Szkoła Nauk Społecznych
    • Szkoła Studiów Podyplomowych
  • Kolegium Nauk o Życiu i Medycyny
    • Szkoła Nauk Biologicznych
    • Szkoła Medycyny, Nauk Medycznych i Dietetyki
    • Szkoła Psychologii
    • Szkoła Studiów Podyplomowych
  • Kolegium Nauk Fizycznych
    • Szkoła Inżynierii
    • Szkoła Nauk o Ziemi
    • Szkoła Nauk Przyrodniczych i Informatyki
    • Szkoła Studiów Podyplomowych

Władze[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w przypadku innych średniowiecznych uniwersytetów w Szkocji, struktura zarządzania uniwersytetem jest w dużej mierze regulowana przez ustawy o uniwersytetach w Szkocji [Universities (Scotland) Acts]. Władze Uniwersytetu w Aberdeen składają się z trzech organów: Rady Generalnej (General Council) złożonej ze wszystkich absolwentów Uniwersytetu oraz wybranych pracowników akademickich, Sądu Uniwersyteckiego (University Court) odpowiedzialnego za finanse i administrację oraz Senatu (Senatus Academicus) - najwyższego organu akademickiego uczelni[5].

Uniwersytetem kieruje odpowiednio trzech głównych urzędników. Na czele stoi kanclerz, który jest tytularną głową uniwersytetu. Ponadto kanclerz jest przewodniczącym Rady Generalnej (General Council) oraz wyznacza asesora, który służy w Sądzie Uniwersyteckim (University Court). Drugim urzędnikiem Uniwersytetu jest rektor (Rector), który przewodniczy Sądowi Uniwersyteckiemu (University Court) i jest wybierany przez studentów na trzyletnią kadencję, aby reprezentować ich interesy.

Najważniejszą osobą na Uniwersytecie w Aberdeen jest dyrektor i wicekanclerz (Principal and Vice-Chancellor). Sprawuje on funkcję przewodniczącego Senatu (Senatus Academicus), a jego status jako wicekanclerza umożliwia mu wykonywanie funkcji zarezerwowanych dla kanclerza pod jego nieobecność, takich jak przyznawanie stopni naukowych.

Kanclerz (Chancellor)[edytuj | edytuj kod]

Kanclerzem Uniwersytetu od 2013 jest Kamila, Jej Królewska Wysokość Księżna Kornwalii[4]. Została ona pierwszą kobietą w historii na stanowisku kanclerza Uniwersytetu.

W dużej mierze rola kanclerza jest jedynie ceremonialna. Stanowisko tradycyjnie było pełnione przez biskupa Aberdeen, a obecnie kanclerz jest wybierany przez Radę Generalną (General Council). Kanclerz ma statutowe prawo nadawania stopni naukowych, ale może przekazać to zadanie wicekanclerzowi (Vice-Chancellor) pod swoją nieobecność, dlatego stało się zwyczajem, że kanclerz mianuje dyrektora uniwersytetu (Principal) na swojego zastępcę (Vice-Chancellor).

Kanclerzem zostaje zazwyczaj członek rodziny królewskiej mający szczególne znaczenie dla uniwersytetu i lokalnej społeczności. W związku z tym główną rolą kanclerza jest promowanie Uniwersytetu. Kanclerz jako głowa Uniwersytetu jest konsultowany we wszystkich sprawach publicznych dotyczących dobra Uczelni.

Rektor (Rector)[edytuj | edytuj kod]

Rektor Uniwersytetu jest wybierany przez studentów na trzyletnią kadencję od 1860, umożliwiając wszystkim studentom przynajmniej raz wzięcie udziału w głosowaniu podczas swoich studiów. Przedtem stanowisko było ustanawiane przez władze uczelni. Jego obowiązki obejmują przewodniczenie posiedzeniom Sądu Uniwersyteckiego oraz reprezentowanie poglądów studentów na spotkaniach tego organu. 1 kwietnia 2018 rektorem ponownie została wybrana przez studentów Uniwersytetu, Maggie Chapman, współprzewodniczącą Szkockiej Partii Zielonych[6].

Dyrektor i wicekanclerz (Principal and Vice-Chancellor)[edytuj | edytuj kod]

Dyrektorem i wicekanclerzem Uniwersytetu jest profesor George Boyne[7]. Pełni tę funkcję od 1 sierpnia 2018. Stanowisko dyrektora i wicekanclerza (Principal and Vice-Chancellor) jest odpowiednikiem rektora na polskich uczelniach, czyli najważniejszej osoby na uniwersytecie, która zarządza i kieruje działalnością uczelni. Ponadto jest przewodniczącym Senatu (Senatus Academicus), a będąc również wicekanclerzem wykonuje czynności zarezerwowane dla kanclerza pod jego nieobecność, takie jak przyznawanie stopni naukowych.

Laureaci Nagrody Nobla[edytuj | edytuj kod]

Z University of Aberdeen związanych jest pięciu laureatów Nagrody Nobla:

Znani absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Lista uwzględnia również absolwentów kolegiów, które następnie połączyły się w Uniwersytet.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Biznes[edytuj | edytuj kod]

Filozofia[edytuj | edytuj kod]

  • Thomas Reid – filozof, metafizyk i etyk oświeceniowy, twórca szkockiej szkoły zdroworozsądkowej (Scottish School of Common Sense)
  • Alexander Bain – filozof, pedagog, podwójnie wybrany rektorem Uniwersytetu w Aberdeen
  • Robert Adamson – filozof

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Medycyna[edytuj | edytuj kod]

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

Sztuka, film i media[edytuj | edytuj kod]

Środowisko akademickie[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Medicine - University of Aberdeen (ang.). Times Higher Education (THE). [dostęp 2018-08-02].
  2. Fast Facts (ang.). University of Aberdeen. [dostęp 2018-07-13].
  3. "2016/17 Students by HE provider, level, mode and domicile" (ang.). Higher Education Statistics Agency. [dostęp 2018-07-13].
  4. a b Chancellor of the University of Aberdeen (ang.). University of Aberdeen. [dostęp 2018-07-13].
  5. Strategy and Governance - University of Aberdeen (ang.). [dostęp 2018-08-02].
  6. Rector of the University of Aberdeen (ang.). [dostęp 2018-08-02].
  7. Principal and Vice-Chancellor of the University of Aberdeen (ang.). [dostęp 2018-08-02].
  8. The Nobel Prize in Chemistry 1921 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2018-08-03].
  9. The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1923 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2018-08-03].
  10. The Nobel Prize in Physics 1937 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2018-08-03].
  11. The Nobel Peace Prize 1949 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2018-08-03].
  12. The Nobel Prize in Chemistry 1952 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2018-08-03].
  13. Baroness Brown of Cambridge appointed as chair of the Carbon Trust (ang.). Carbon Trust. [dostęp 18-08-2018].