X3D

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

X3D (ang. eXtensible 3D) to wolny od tantiem standard ISO służący do deklaratywnej reprezentacji komputerowej grafiki 3D. Wsparcie skryptowych formatów plików obejmuje XML, ClassicVRML, Compressed Binary Encoding (CBE) i podstawowe kodowanie JSON. Został on następcą Virtual Reality Modeling Language (VRML) w roku 2001[1]. X3D wprowadza rozszerzenia do VRML (np. CAD, Geospatial, GeoVRML, Humanoid animation, NURBS itp.), zdolność do kodowania sceny zarówno w składni XML, jak i w składni analogicznej do składni programu Open Inventor używanej w VRML97, lub też w formatowaniu binarnym, a także rozszerzone interfejsy programowania aplikacji (API).

Rozszerzenie X3D wspiera wielostopniowy i wieloteksturowy rendering, ono także obsługuje cieniowanie w oparciu o mapy świetlne i mapy normalnych. Począwszy od 2010 X3D zaczął wspierać odroczone architektury renderingu. Obecnie X3D może importować SSAO, CSM i Realtime Environment Reflection/Lighting, ale nie musi troszczyć się bardzo o liczbę wielokątów. Użytkownik może również używać optymalizacji w tym BSP/QuadTree/OctTree lub cullingu w scenie X3D.

X3D może współdziałać z innymi standardami Open Source, w tym XML, DOM i XPath. Użytkownik może łatwo rozwijać narzędzia treści takie jak eksporter i edytor, te narzędzia 3D czynią tworzenia treści i optymalizację łatwymi zadaniami.

Standaryzacja[edytuj | edytuj kod]

X3D definiuje szereg profili (zestawów komponentów) dla różnych poziomów obsługi, takich jak X3D Core, X3D Interchange, X3D Interactive, X3D CADInterchange, X3D Immersive, X3D Geospatial i X3D Full. Producenci przeglądarek mogą zdefiniować własne rozszerzenia komponentów przed zgłoszeniem ich do standaryzacji przez Konsorcjum Web3D. Formalna recenzja i akceptacja jest wtedy dokonywana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO).

Współpraca i porozumienia o współpracy są także na miejscu pomiędzy Web3D Consortium i World Wide Web Consortium (W3C), Open Geospatial Consortium (OGC), Digital Imaging and Communications in Medicine (DICOM) i Khronos Group.

Podzbiorem X3D jest XMT-A, wariant XMT zdefiniowany w MPEG-4 Część 11. Został on skonstruowany w celu ustanowienia połączenia między X3D i treścią 3D w MPEG-4 (BIFS)

Abstrakcyjna specyfikacja dla X3D (ISO/IEC 19775) została po raz pierwszy zatwierdzona przez ISO w 2004 roku. Kodowania XML i ClassicVRML dla X3D (ISO/IEC 19776) zostały po raz pierwszy zatwierdzone w 2005 roku[2]. Powyższe zagadnienia są omówione na stronie X3D FAQ – „What is the status of the X3D specification?”.

Aplikacje[edytuj | edytuj kod]

Istnieje szereg aplikacji, z których większość z nich jest programami o otwartym kodzie źródłowym[3], które natywnie przetwarzają i interpretują pliki X3D, w tym edytor grafiki 3D i animacji Blender[4] i klient świata wirtualnego Project Wonderland Sun Microsystems[5]. Applet X3D jest oprogramowaniem, które działa w przeglądarce internetowej i wyświetla zawartość w 3D używając technologii grafiki 3D OpenGL do wyświetlania treści X3D w kilku różnych przeglądarkach (IE, Safari, Firefox) poprzez kilka różnych systemów operacyjnych[6] (Windows, Mac OS X, Linux). Jednak zastosowanie X3D nie zyskało szerszej popularności jaką mają inne, bardziej popularne i własnościowe aplikacje programowe, takie jak Second Life.

W dekadzie 2000, wiele firm takich jak Bitmanagement udoskonaliło poziom jakości efektów wirtualnych w X3D do poziomu jakości DirectX 9.0c, chociaż za cenę używania własnościowych rozwiązań. Wszystkie główne cechy w tym modelowanie gry są już od dawna gotowe. Zaliczają się do nich wielościeżkowe renderowanie z niskopoziomowymi ustawieniami Bufor Z, BlendOp, AlphaOp, Stencil[7], Multiteksturowanie[8], Cieniowanie ze wsparciem dla HLSL oraz GLSL[9], Renderowanie do tekstur w czasie rzeczywistym, wsparcie dla Multi Render Target (MRT) i postprocesingu[10]. Wiele dem pokazuje że X3D od dawna wspiera mapy świetlne, mapowanie normalnych, SSAO, CSM oraz odbicia środowiskowe w czasie rzeczywistym, wraz z innymi efektami wirtualnymi[11].

Walcząc o stanie się standardem 3D dla sieci internetowej, X3D jest zaprojektowany jako standard nadający się do zintegrowania ze stronami HTML 5, na tej samej zasadzie jak będące z nimi zintegrowane inne standardy XML, takie jak już tam zaimplementowane MathML i SVG. X3DOM jest proponowanym modelem składni i jego implementacja jako biblioteka skryptowa[12] która pokazuje jak ta integracja może być osiągnięta bez wtyczki przeglądarkowej, używa tylko WebGL i JavaScript[13].

Przykład[edytuj | edytuj kod]

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE X3D PUBLIC "ISO//Web3D//DTD X3D 3.2//EN"
  "http://www.web3d.org/specifications/x3d-3.2.dtd">

<X3D profile="Interchange" version="3.2"
     xmlns:xsd="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
     xsd:noNamespaceSchemaLocation="http://www.web3d.org/specifications/x3d-3.2.xsd">
<Scene>
  <Shape>
    <IndexedFaceSet coordIndex="0 1 2">
      <Coordinate point="0 0 0 1 0 0 0.5 1 0"/>
    </IndexedFaceSet>
  </Shape>
</Scene>
</X3D>

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]