Zbiornik Świnna Poręba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbiornik Świnna Poręba
Zbiornik Świnna Poręba
Państwo  Polska
Rzeka Skawa
Rozpoczęcie budowy 1986
Uruchomiono 2015
Typ zapory ziemna z rdzeniem glinowym
Całkowita pojemność 161 mln m³
Powierzchnia 10,35 km²
Wysokość zapory 50 m
Funkcja przeciwpowodziowa retencyjna hydroenergetyczna rekreacyjna
hodowla ryb
Położenie na mapie Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego
Zbiornik Świnna Poręba
Zbiornik Świnna Poręba
Ziemia 49°50′05″N 19°31′40″E/49,834722 19,527778
Zapora w marcu 2009

Zbiornik Świnna Porębazaporowy zbiornik retencyjny, który miał powstać na Skawie do roku 2015[1].

Historia budowy[edytuj]

Budowa zapory w Świnnej Porębie jest jednym z najdłużej trwających projektów hydrotechnicznych. Już w latach pięćdziesiątych XX wieku powstał pierwszy projekt zagospodarowania terenu. Jej budowę rozpoczęto w 1986 roku; w latach 1988–1992 rozebrano linię kolejową WadowiceSkawce, która przebiegała na większości terenów planowanych pod zalanie. Z powodu kłopotów finansowych, związanych z przemianami gospodarczymi po 1989 roku, prace opóźniały się. Harmonogram prac przyjęty przez sejm w 2005 również nie jest realizowany. W związku z kryzysem finansowym prace nad budową zbiornika wstrzymano w roku 2009[2]. W 2010 rząd podjął decyzję o ostatecznym sfinansowaniu tej inwestycji. Zalanie zbiornika planowane było na rok 2015[1].

Zbiornik powstaje na terenach gmin Mucharz, Stryszów i Zembrzyce. Zapora usytuowana jest na 26,6 km biegu rzeki Skawy, powierzchnia zlewni rzeki do przekroju zapory wynosi 802 km².

Nie podjęto jeszcze decyzji o nazwie zbiornika. Pojawiła się propozycja nazwania go Jeziorem Wadowickim, ale swój sprzeciw wyraziły niektóre gminy, na których terenie znajdzie się planowany zbiornik[3]. W 2013 gmina Mucharz przygotowała stronę promocyjną powstającego zbiornika, gdzie używana jest nazwa Jezioro Mucharskie[4].

Według Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie podczas powodzi w 2010 roku, pomimo niedokończonej budowy, w krytycznym dla Małopolski okresie między 16 a 19 maja maksymalne wypełnienie zbiornika Świnna Poręba wynosiło 61 mln m³ wody, maksymalny dopływ 937 m³/s, a maksymalny odpływ ze zbiornika 358 m³/s[5].

W dniu 10 października 2015 roku oficjalnie otwarto wybudowaną zaporę[6]. Inwestycja jednak pozostawała w tym momencie niedokończona i nie było możliwe zalewanie zbiornika. Konieczne jeszcze było umocnienie osuwisk, wybudowanie nowych dróg omijających zalewany teren, rozbiórka mostu położonego na tym terenie i wysiedlenie ostatniej rodziny zamieszkałej na obszarze przyszłego zalewu[7]. Otwarcie zapory w chwili, gdy do końca inwestycji było jeszcze daleko, wywołało zdziwienie mieszkańców i spotkało się z zarzutami o działanie propagandowe rządu PO/PSL w okresie przedwyborczym.

Główne parametry zbiornika[8][edytuj]

  • przepływy rzeki Skawy w przekroju zapory:
    • powodziowy (p = 0,02%) – 2220,0 m³/s
    • powodziowy (p = 1,0%) – 1150,0 m³/s
    • średni roczny – 11,50 m³/s
    • min. obserwowany – 0,77 m³/s
  • pojemność zbiornika:
  • powierzchnia zalewu zbiornika:
    • maksymalna – 1035 ha
    • normalna – 820 ha
    • minimalna – 240 ha
  • parametry zapory:
    • wysokość – 50 m
    • długość korony – 640 m
    • kubatura nasypu – 2,23 mln m³
    • kubatura betonów – 300 tys. m³

Główne funkcje zbiornika[edytuj]

  • Ochrona przeciwpowodziowa doliny rzeki Skawy poniżej zapory (m.in. Wadowic) i doliny rzeki Wisły (m.in. Krakowa).
  • Ochrona przed skutkami suszy (przepływ gwarantowany 6,4 m³/s przy przepływie w okresie suszy 0,77 m³/s).
  • Wprowadzenie elementu wzbogacającego krajobraz i ekosystem na terenach otaczających zbiornik.
  • Produkcja energii elektrycznej w ilości 14,8 GWh rocznie (moc elektrowni 4 MW)[9].
  • Stworzenie warunków rozwoju turystyki i rekreacji na terenach przyległych do zbiornika z zapewnieniem powszechnego dostępu do jeziora.
  • Wykorzystywanie wody ze zbiornika dla celów komunalnych i przemysłowych na terenie województw małopolskiego i śląskiego.


Panorama terenów zalewowych
Panorama terenów zalewowych

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]