Zen Arcade

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zen Arcade
Album studyjny zespołu Hüsker Dü
Wydany lipiec 1984
Nagrywany grudzień 1982 ("Standing by the Sea") oraz październik 1983 (pozostałe utwory) w Total Access Recording Studios (Redondo Beach, California)
Gatunek hardcore punk
Długość 70:23
Wydawnictwo SST Records
Producent Hüsker Dü, Spot
Album po albumie

Zen Arcade – drugi album studyjny amerykańskiej grupy punkrockowej Hüsker Dü, wydany w lipcu 1984 roku za pośrednictwem wytwórni SST Records. Materiał nagrano w Total Access Recording Studios (Redondo Beach) w październiku 1983. Jest to jedno z najambitniejszych przedsięwzięć w historii punk rocka - album koncepcyjny, zawierający 23 utwory umieszczone na dwóch płytach długogrających.

Kontekst[edytuj | edytuj kod]

Wczesne albumy zespołu prezentowały szybki i agresywny hardcore punk. Poprzedzający płytę minialbum Metal Circus zawierał elementy popu ("It's Not Funny Anymore") i psychodelii ("Out on a Limb"). Teksty niektórych utworów dotyczyły tematów rzadko poruszanych w hardcore punku. "Diane" opowiadał o gwałcie i morderstwie dokonanym na młodej kelnerce Diane Edwards. "Real World" podawał w wątpliwość idee anarchistyczne, charakterystyczne dla subkultury punk. W kwietniu 1984 zespół wydał cover utworu "Eight Miles High" folkowej grupy The Byrds. Zawarte w utworze psychodeliczne gitary i donośny wokal Boba Moulda były motywem kontynuowanym na Zen Arcade.

Koncept[edytuj | edytuj kod]

W wywiadzie ze Stevem Albinim z 1983 roku, wokalista i gitarzysta zespołu, Bob Mould wyraził chęć stworzenia czegoś wykraczającego poza całą koncepcję punk rocka[1][2]. W ostatecznej postaci Zen Arcade jest albumem opowiadającym historię nastolatka, który ucieka z domu z powodu nieszczęśliwgo życia rodzinnego. Podczas podróży orientuje się, że świat na zewnątrz jest jeszcze brutalniejszy.

Nagrywanie[edytuj | edytuj kod]

Próby rozpoczęto latem 1983 roku w skłocie w Saint Paul (Minnesota). Podzczas kilkugodzinnych sesji improwizacyjnych zespół przeprowadzał burze mózgów na teksty i pomysły[3]. W celu nagrania albumu muzycy przenieśli się do Redondo Beach w Kalifornii. Zespół nagrał 25 utworów w studiu Total Access. Wszystkie utwory, z wyjątkiem "Something I Learned Today" i "Newest Industry" zostały zarejestrowane za pierwszym razem. Cały album został nagrany i wyprodukowany w 85 godzin, kosztem 3200 USD[4]. Ostatecznie zrezygnowano z dwóch utworów - "Dozen Beats Eleven" i "Some Kind of Fun"[5].

Kompozycje[edytuj | edytuj kod]

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Album zawiera elementy folku, popu i psychodelii. Od innych płyt punkrockowych odróżniają go także interludia wykonane na pianinie ("One Step at a Time", "Monday Will Never Be the Same"), umieszczone na trzeciej stronie albumu. Folk ukazany jest w akustycznym "Never Talking to You Again". Elementy psychodelii widoczne są w "Hare Krsna", "The Tooth Fairy and the Princess", a także w 14-minutowym, instrumentalnym "Reoccurring Dreams".

Narracja[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od dorastania ("Something I Lerned Today"), poprzez ucieczkę z domu ("Broken Home Broken Heart", "Never Talking to You Again") oraz późniejszą podróż, teksty utworów tworzą spójną opowieść o losach bohatera. Protagonista wstępuje do wojska w "Chartered Trips". Po krótkim, instrumentalnym interludium ("Dreams Reoccurring") bohater wyraża swoją frustrację i rozdarcie ("Indecision Time"), po czym nawraca się na religię ("Hare Krsna"). Na drugiej stronie albumu wściekłość narratora narasta. W "Beyond the Threshold" nie może znaleźć swojego miejsca, w "Pride" mówi o udawanej pewności siebie i dumie, która doprowadziła go do zguby. "I'll Never Forget You" opowiada o utraconej przyjaźni. "The Biggest Lie" i " What's Going On" to rozrachunki bohatera ze swoją przeszłością. "Standing by the Sea" traktuje o depresji i samotności. W "Somewhere" bohater mówi o rozczarowaniu życiem, a także wyraża nadzieję, że przyszłość odmieni jego los. "Pink Turns to Blue" to historia dziewczyny bohatera, która umiera z powodu przedawkowania narkotyków. W "Newest Industry" protagonista krytykuje politykę Ronalda Reagana i obawia się, że dojdzie do wojny nuklearnej. Bohater popada w rozpacz, dochodząc do wniosku, że nie jest w stanie zmienić swojej sytuacji ("Whatever"), po czym orientuje się, że cała podróż była tylko snem. Przedostani utwór, "Turn on the News" sprzeciwia się wykorzystywaniu przez media ludzkich tragedii. Album zamyka instrumentalny "Reoccurring Dreams", będący repryzą krótszego "Dreams Reoccurring".

Oprawa graficzna[edytuj | edytuj kod]

Okładka albumu to pokolorowana fotografia, przedstawiająca sylwetki członków zespołu na tle złomowiska. Jaskrawe kolory zestawione są z szarością[6].

Wydanie[edytuj | edytuj kod]

Choć zespół przekonywał, że sprzedaż będzie wysoka, wydawca wyprodukował mniej niż 5000 kopii albumu. Opóźnienia w produkcji oraz wyczerpanie zapasów na wiele miesięcy spowodowały niewielką sprzedaż[7]. Do wiosny 1985 album sprzedał się w nakładzie zaledwie 20000 egzemplarzy[8]. Podobnie jak poprzednie płyty nie osiągnął sukcesu komercyjnego.

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Oceny krytyków[edytuj | edytuj kod]

Recenzje
Wydawca Ocena
AllMusic 5/5 gwiazdek[9]
Chicago Tribune 3.5/4 gwiazdek[10]
Piero Scaruffi 9/10 gwiazdek[11]
Q 4/5 gwiazdek[12]
Rolling Stone 4/5 gwiazdek[13]
The Rolling Stone Album Guide 5/5 gwiazdek[14]
Spin Alternative Record Guide 10/10 gwiazdek[15]
The Village Voice A-[16]

Zen Arcade uzyskał pochlebne recenzje krytyków. Stephen Thomas Erlewine, amerykański krytyk i wydawca serwisu AllMusic napisał, że "Wraz z wydaniem Zen Arcade, zespół złamał wszelkie zasady. To płyta, która zlikwidowała ograniczenia hardcore punku i indie rocka"[9]. David Fricke w swojej recenzji dla Rolling Stone porównał album do Double Nickels on the Dime zespołu Minutemen i napisał: "Oba te albumy - dwupłytowe, rzadko spotykane w środowisku, które często wymaga zwięzłości kosztem ekspresji - są przełomowymi dziełami punk rocka". Dodał: "Zen Arcade to najprawdopodobniej najbliższa styczność hardcoru z operą. Coś w rodzaju thrashowej Quadrophenii"[13]. Robert Christgau z The Village Voice stwierdził: "Słucham strony trzeciej dla przyjemności, a strony drugiej dla katharsis"[16].

Dziedzictwo[edytuj | edytuj kod]

Choć płyta nie odniosła sukcesu komercyjnego, jej wpływ wykracza poza sferę muzyki undergroundowej. W publikacji dla czasopisma Melody Maker z 1997 roku Dave Grohl nazwał Zen Arcade swoim ulubionym albumem[17]. Rok wcześniej, podczas wywiadu z Davem Fanningiem dla telewizyjnego show Planet Rock Profiles powiedział: "Ten album jest niesamowity. To tak jakby ktoś pomieszał The Byrds z Black Flag i to po prostu zwaliło mnie z nóg"[18]. Zespół wywarł również wpływ na takich muzyków jak Kirk Hammett[19] (Metallica), Billy Corgan[19] (The Smashing Pumpkins), Krist Novoselic[20] (Nirvana), Andy Cairns[21] (Therapy?), Black Francis[22] (Pixies) oraz Kim Deal[22] (Pixies, The Breeders).

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Zen Arcade zajął ósme miejsce w corocznym plebiscycie na płytę roku Pazz & Jop tygodnika The Village Voice[23]. Robert Christgau udzielił "Turn on the News" nominacji do najlepszego utworu roku[24]. W 1989, magazyn Rolling Stone umieścił płytę na 33. pozycji na liście 100 najlepszych albumów lat osiemdziesiątych[25]. Czasopismo Spin uznało Zen Arcade za 4. najlepszy album w historii muzyki alternatywnej[15]. Rock and Roll Hall of Fame umieściło "Turn On the News" na liście 500 utworów, które ukształtowały rock[26]. Zen Arcade został wyróżniony również przez Pitchfork Media, który sklasyfikował go na 32. pozycji na liście 100 najlepszych albumów dekady[27]. Ten sam portal umieścił utwór "Pink Turns to Blue" na liście The Pitchfork 500[28]. Włoski recenzent Piero Scaruffi uznał Zen Arcade za najlepsze wydawnictwo roku[29].

Lista utworów[edytuj | edytuj kod]

Nr Tytuł utworu Autorzy Długość
1. „Something I Learned Today” Bob Mould 1:58
2. „Broken Home, Broken Heart” Mould 2:01
3. „Never Talking to You Again” Grant Hart 1:39
4. „Chartered Trips” Mould 3:33
5. „Dreams Reoccurring” Hart • Mould • Greg Norton 1:40
6. „Indecision Time” Mould 2:07
7. „Hare Krsna” Hart • Mould • Norton 3:33
8. „Beyond the Threshold” Mould 1:35
9. „Pride” Mould 1:45
10. „I'll Never Forget You” Mould 2:06
11. „The Biggest Lie” Mould 1:58
12. „What's Going On” Hart 4:23
13. „Masochism World” Hart • Mould 2:43
14. „Standing by the Sea” Hart 3:12
15. „Somewhere” Hart • Bob Mould 2:30
16. „One Step at a Time” Hart • Mould 0:45
17. „Pink Turns to Blue” Hart 2:39
18. „Newest Industry” Mould 3:02
19. „Monday Will Never Be the Same” Mould 0:54
20. „Whatever” Mould 3:50
21. „The Tooth Fairy and the Princess” Mould 3:43
22. „Turn on the News” Hart 4:21
23. „Reoccurring Dreams” Hart • Mould • Norton 13:47

Twórcy[edytuj | edytuj kod]

Hüsker Dü

Gościnnie

Pozycje na listach[edytuj | edytuj kod]

Lista (1985) Pozycja
UK Indie Chart (Wielka Brytania)[30] 11

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Azerrad 2001, s. 180
  2. Steve Albini "Husker Du? Only their hairdresser knows for sure", Matter, wrzesień 1983
  3. Azerrad 2001, s. 179
  4. Azerrad 2001, s. 181
  5. "Hüsker Dü - Up In The Air: Studio Outtakes", Discogs
  6. Okładka albumu
  7. Azerrad 2001, s. 182
  8. Azerrad 2001, s. 186
  9. a b Stephen Thomas Erlewine "Zen Arcade - Hüsker Dü", AllMusic
  10. Greg Kot "As Bob Mould Went, So Went Rock Music", Chicago Tribune, 11 październik 1992
  11. Piero Scaruffi "The History of Rock Music"
  12. "Hüsker Dü: Zen Arcade", Q (112), s. 152, styczeń 1996
  13. a b David Fricke "Hüsker Dü: Zen Arcade / Minutemen: Double Nickels on the Dime", Rolling Stone, 14 lutego 1985
  14. Rob Sheffield "Hüsker Dü", The New Rolling Stone Album Guide, 2004, Fireside Books, s. 399, ​ISBN 0-7432-0169-8
  15. a b Eric Weisband, Craig Marks "Hüsker Dü", Spin Alternative Record Guide, 1995, Vintage Books, s. 187, ​ISBN 0-679-75574-8
  16. a b Robert Christgau "Christgau's Consumer Guide", The Village Voice, 25 września 1984
  17. Dave Grohl "Rebellious Jukebox", Melody Maker, 1997
  18. "Foo Fighters 1996 - Planet Rock Profiles - (Grohl & Goldsmith)", YouTube
  19. a b "100 Greatest Artists of Hard Rock", VH1
  20. "Husker Du - Where to Start with", Kerrang!
  21. Andy Cairns "My top 10 favourite albums: number 7", Louder Than War
  22. a b "And the Jeremy Lin of Rock and Roll Is...", The New Yorker
  23. "The 1984 Pazz & Jop Critics Poll", The Village Voice, 19 lutego 1985
  24. Robert Christgau "The Rise of the Corporate Single", The Village Voice, 19 lutego 1985
  25. Michael Azerrad, Anthony DeCurtis "The 100 Best Albums of the Eighties". Rolling Stone (565), s. 53, 16 listopada 1989
  26. "500 songs that shaped rock and roll", RockHall.com
  27. "Top 100 Albums of the 1980s", Pitchfork, 20 listopada 2002
  28. Scott Plagenhoef, Ryan Schreiber, The Pitchfork 500, listopad 2008, Simon & Schuster, s. 59, ​ISBN 978-1-4165-6202-3
  29. Piero Scaruffi, "Best Albums Of The Eighties", 1998
  30. Barry Lazell "Indie Hits 1980-1989", 1997, Cherry Red Books

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michael Azerrad: Our Band Could Be Your Life: Scenes from the American Indie Underground, 1981-1991. Little Brown and Company, 2001. ISBN 0-316-78753-1. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]