Zhang Lan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Zhang.
Zhang Lan
Zhang Lan
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 张澜
Pismo tradycyjne 張瀾
Hanyu pinyin Zhāng Lán
Wade-Giles Chang Lan

Zhang Lan (ur. 2 kwietnia 1872, zm. 9 lutego 1955) – chiński polityk, wieloletni przywódca Chińskiej Ligi Demokratycznej.

Pochodził z Nanchong w prowincji Syczuan, z rodziny należącej do konfucjańskiej elity. Otrzymał tradycyjnie wychowanie i zdał egzaminy urzędnicze. Od wczesnej młodości związany ze stronnictwem reformatorskim skupionym wokół Lianga Qichao. W 1902 roku był jednym z rządowych stypendystów wysłanych na studia do Japonii, został jednak odesłany do kraju po tym, jak publicznie nawoływał do usunięcia cesarzowej-regentki Cixi. Po powrocie do Chin pracował jako nauczyciel; wśród jego uczniów znalazło się wielu późniejszych chińskich przywódców, m.in. Zhu De i Luo Ruiqing[1].

W 1911 roku był jednym z przywódców oporu przeciw planowej przez rząd nacjonalizacji linii kolejowej w Syczuanie, która pośrednio doprowadziła do republikańskiej rewolucji Xinhai. Sam Zhang nie brał aktywnego udziału w rewolucji, będąc zwolennikiem wprowadzenia w Chinach monarchii konstytucyjnej. W 1916 roku wziął udział w kampanii przeciw dyktatorskim zapędom prezydenta Yuan Shikaia. Animator życia politycznego i kulturalnego w Syczuanie, w 1920 roku był przez krótki okres gubernatorem tej prowincji, a w 1928 roku został wybrany rektorem uniwersytetu w Chengdu.

Po wybuchu w 1937 roku wojny chińsko-japońskiej wszedł w skład Ludowej Rady Politycznej, organu doradczego rządu. Krytykował politykę prowadzoną przez Kuomintang. W 1944 roku został wybrany na przewodniczącego nowo powstałej Chińskiej Ligi Demokratycznej, której przewodził do swojej śmierci w 1955 roku. Po zdelegalizowaniu ChLD przez rząd Czang Kaj-szeka jako jeden z nielicznych jej przywódców nie uciekł do Hongkongu i pozostał w Szanghaju, gdzie został umieszczony w areszcie domowym.

Uwolniony w połowie 1949 roku przez agentów KPCh wyjechał do Pekinu, gdzie wszedł w skład Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin. Po utworzeniu Chińskiej Republiki Ludowej był w latach 1949-1954 jednym z wiceprzewodniczących Centralnego Rządu Ludowego[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. James Z. Gao, Historical Dictionary of Modern China (1800-1949), Scarecrow Press, Lanham 2009, s. 433.
  2. Witold Rodziński, A History of China, Pergamon Press, Oxford 1983, s. 268.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biographical Dictionary of Republican China, Volume 1, edited by Howard L. Boorman, Columbia University Press, New York 1967.