Ziarnówka blada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ziarnówka blada
Ziarnówka blada: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj ziarnówka
Gatunek ziarnówka blada
Nazwa systematyczna
Cystoderma carcharias (Pers.) Fayod
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 351 (1889)
2010-10-09 Cystoderma carcharias cropped.jpg
Cystoderma carcharias G9.JPG

Ziarnówka blada (Cystoderma carcharias (Pers. Konr. & Maubl.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1797 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus carcharias. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1889 r. Victor Fayod, przenosząc go do rodzaju Cystoderma[1].

Ma ponad 10 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus carcharias Pers. 1797
  • Agaricus granulosus var. carcharias (Pers.) Fr. 1838
  • Lepiota carcharias (Pers.) P. Karst. 1879
  • Lepiota granulosa var. carcharias (Pers.) P. Kumm. 1871

Łacińska nazwa gatunkowa carcharias oznacza "szorstki", "z szorstką powierzchnią"[3]. Nazwę polską (ziarnówka blada) podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[4]. W atlasach grzybów czasami używana jest też nazwa ziarnówka biała[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

2-6 cm średnicy. Początkowo wypukły, potem stożkowato-dzwonkowaty, w końcu płaski, zazwyczaj z podwiniętym brzegiem i garbkiem pośrodku. Powierzchnia drobnoziarnista, o barwie od brudnobiałej do jasnoszarej, przeważnie z różowawym odcieniem. Brzeg jest biały i często z resztkami osłony[5].

Blaszki

Wąskie, przyrośnięte, gęste, cienkie, z międzyblaszkami. Białe, z wiekiem nieco żółkną[3].

Trzon

7 cm wysokości, 0,8 cm grubości. Posiada lejkowaty pierścień, z białawą, gładką stroną górną i szarawą dolną. Powyżej strefy pierścienia biały i gładko włóknisty, pod pierścieniem barwy kapelusza i ziarnisto łuskowaty[3].

Miąższ

Blady, o zapachu kurzu i obrzydliwym smaku[3].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, białe, amyloidalne, o rozmiarach 4–5.5 – 3 µm[6]

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Ziarnówka blada występuje dość pospolicie w Ameryce Północnej, Europie oraz w Azji na obszarach o klimacie umiarkowanym[6]. W Polsce jest pospolita[4].

Rośnie na ziemi w lasach, głównie iglastych, oraz na wrzosowiskach, najczęściej w igliwiu lub wśród mchów i szczątków roślinnych. Owocniki wytwarza od września do listopada[5].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[4]. Grzyb niejadalny ze względu na nieprzyjemny smak i zapach[3].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  3. a b c d e f Ewald Gerhardt: Przewodnik – grzyby. Warszawa: Multico, 2004. ISBN 83-7073-084-1.
  4. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b Mycotaxon, vol. VXXXVI, s. 455-473. [dostęp 2014-03-03].