Zajn al-Abidin ibn Ali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zin Al-Abidin Ben Ali)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zajn al-Abidin ibn Ali
زين العابدين بن علي
Zine El Abidine Ben Ali.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 września 1936
Hamam Susa
Tunezja 2. Prezydent Tunezji
Okres od 7 listopada 1987
do 14 stycznia 2011
Przynależność polityczna RCD
Poprzednik Habib Burgiba
Następca Muhammad al-Ghannuszi (p.o.)
Tunezja 7. Premier Tunezji
Okres od 2 października 1987
do 7 listopada 1987
Przynależność polityczna Desturowska Partia Socjalistyczna
Poprzednik Rachid Sfar
Następca Hédi Baccouche
Odznaczenia
Wielki Mistrz Orderu Niepodległości (Tunezja) Łańcuch Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei (RPA) Łańcuch Orderu Gwiazdy Rumunii
Zajn al-Abidin ibn Ali i William Cohen, 7 października 2000
Portret uliczny Zajna al-Abidina ibn Alego za czasów jego prezydentury

Zajn al-Abidin ibn Ali (znany również jako Zin Al-Abidin Ben Ali, ar. زين العابدين بن علي Zin el-‘Ābidīn bin ‘Alī, ur. 3 września 1936 w Hamam Susa) – tunezyjski generał, polityk, premier od 2 października do 7 listopada 1987, prezydent kraju od 7 listopada 1987 do 14 stycznia 2011.

Wczesne lata i początki w polityce[edytuj]

Zajn al-Abidin ibn Ali ukończył francuską akademię wojskową Saint-Cyr i służył w armii tunezyjskiej. Karierę wojskową zakończył ze stopniem generała. Po zamieszkach w 1977 roku prezydent Habib Burgiba mianował go szefem służb bezpieczeństwa. W latach 1980-1984 Zajn al-Abidin ibn Ali był ambasadorem w Polsce, a następnie ministrem spraw wewnętrznych Tunezji. Jego głównym zadaniem była walka z fundamentalistami muzułmańskimi. 2 października 1987 prezydent Burgiba mianował Zajna al-Abidina ibn Alego premierem w zastępstwie Rachida Sfara.

Przewrót i prezydentura[edytuj]

7 listopada 1987 premier Zajn al-Abidin ibn Ali dokonał bezkrwawego przewrotu, uzyskując orzeczenie lekarskie o niezdolności prezydenta Burgiby do sprawowania urzędu[1][2]. Zgodnie z ówczesną tunezyjską konstytucją automatycznie przejął obowiązki głowy państwa. Tego samego dnia został także przywódcą rządzącej Desturowskiej Partii Socjalistycznej[3] a nowym premierem został Hédi Baccouche. 27 lutego 1988 ibn Ali założył nową partię - Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne. W następstwie wyborów generalnych w 1989, 2 kwietnia 1989 został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku prezydenta na 5-letnią kadencję. Na początku swojej kadencji ibn Ali dążył do demokratyzacji kraju, zwolnił więźniów politycznych w tym i islamskich ekstremistów, co zaowocowało utworzeniem islamskiej partii opozycyjnej an-Nadha, która zyskiwała coraz większe poparcie w kampusach uniwersyteckich (na tle wydarzeń w Algierii). Po zamachu z 1991 roku w Tunisie (za którym stali islamiści), przeprowadzono serię procesów przeciwko członkom an-Nadha. Nowa ustawa o partiach politycznych (1988) uniemożliwia legalizację partii, której działalność opiera się na założeniach religijnych. Zaostrzono również rządową kontrolę instytucji wyznaniowych. Od tego czasu powrócono do polityki względem opozycji jaka stosowana była za Burgiby, a prasa wróciła do tradycyjnej roli bezkrytycznego poplecznika rządu. Aby wypełnić dawne obietnice dotyczące utworzenia systemu wielopartyjnego, partie opozycyjne otrzymały przydział miejsc w parlamencie mimo, iż w trakcie wyborów (2004) nie udało im się uzyskać choćby jednego mandatu. Przez cały okres jego rządów Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne miało bezwzględną większość w tunezyjskim parlamencie.

Wyniki w wyborach prezydenckich[edytuj]

Data Procent głosów Poparcie polityczne
2 kwietnia 1989 100% (Jedyny kandydat) RCD
20 marca 1994 100% (Jedyny kandydat) RCD
24 października 1999 99,45% RCD
24 października 2004 94,49% RCD
25 października 2009 89,62% RCD

Jaśminowa rewolucja[edytuj]

14 stycznia 2011 roku Zajn al-Abidin ibn Ali uciekł z kraju pod wpływem rozpoczętych 17 grudnia 2010 masowych protestów społecznych. Obowiązki prezydenta przejął wówczas premier Muhammad al-Ghannuszi[4][5] a następnego dnia przewodniczący parlamentu Fu’ad al-Mubazza. Rewolucja doprowadziła do zalegalizowania wielu tępionych podczas rządów ibn Alego partii politycznych oraz rozpoczęła proces transformacji ustrojowej.

 Osobny artykuł: Rewolucja w Tunezji.

Przypisy

  1. Konstytucja tunezyjska ONZ, 2009.
  2. Bourguiba Described in Tunis New York Times, 9 listopada 1987
  3. Encyklopedia Świat w przekroju, Warszawa 1990, ISSN 0137-6799, str.353
  4. Dramatyczna sytuacja w Tunezji - MSZ ostrzega Polaków konflikty.wp.pl
  5. Lotnisko otoczone. Stan wyjątkowy w Tunezji tvn24.pl

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]