Zwój współczulny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zwój współczulny
sympathetic ganglion
ganglion sympathicum
Ilustracja
Układ współczulny (zwoje współczulne widoczne od tyłu kręgosłupa).
Ilustracja
Schemat przebiegu nerwu międzyżebrowego. (zwój współczulny widoczny u góry na środku rysunku.)
Prekursor grzebień nerwowy

Zwój współczulny (łac. ganglion sympathicum) – skupisko komórek nerwowych leżące poza ośrodkowym układem nerwowym należące do układu współczulnego położone w pniach współczulnych. Zwoje współczulne wchodzą również w skład splotów autonomicznych oraz towarzyszą naczyniom krwionośnym.

Histologia[edytuj | edytuj kod]

Komórki nerwowe zwojów są komórkami wielobiegunowymi z licznymi dendrytami i jednym aksonem. Mają pęcherzykowate jądra oraz obfite ciałka Nissla. Rozmieszczone są równomiernie w podtrzymującej tkance łącznej luźnej. Otoczone są komórkami glejowymi (komórki satelitarne). Pomiędzy komórkami zwojowymi leżą skupiska wypustek komórek nerwowych, głównie dendrytów oraz synaps dendryty-włókna przedzwojowe, które otoczone są swoistymi komórkami Schwanna (końcowe komórki glejowe). Poza komórkami zwojowymi w zwoju znajdują się mniejsze komórki nerwowe pająkowate z licznymi wypustkami tworzącymi synapsy z innymi komórkami pająkowatymi i zwojowymi. Tylko sploty położone w pniach współczulnych otoczone są torebką łącznotkankową[1].

Anatomia[edytuj | edytuj kod]

Zwoje pnia współczulnego (łac. ganglia trunci sympathici) położone są w liczbie 21-25 w dwóch pniach współczulnych ciągnących wzdłuż kręgosłupa od podstawy czaszki do końca kości krzyżowej.

Zwoje przedkręgowe (łac. ganglia prevertebralia) nazywane również zwojami splotów układu autonomicznego (łac. ganglia plexuum autonomicorum), widoczne jedynie w obrazie mikroskopowym, znajdują się w splotach autonomicznych utworzonych przez gałęzie nerwowe odchodzące od pni współczulnych. Znajduje się w nich również niewielka liczba komórek z układu przywspółczulnego[2].

Embriologia[edytuj | edytuj kod]

Tkanka nerwowa powstaje z ektodermalnego nabłonka płyty nerwowej, z której brzegów (grzebieni nerwowych) w trakcie procesu przekształcania się cewy nerwowej (po przekształceniu się w rynienkę nerwową) wędrują grupy komórek, które skupiają się dwa szeregi pierwotnych zwojów nerwowych po obu stronach cewy nerwowej. Część z tych komórek wędruje dalej na brzuszną powierzchnię powstającego kręgosłupa, tworząc zwoje współczulne[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojciech Sawicki, Jacek Malejczyk: Histologia. Warszawa: PZWL, 2012, s. 414. ISBN 978-83-200-4349-5.
  2. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. T. V. Warszawa: PZWL, 1989, s. 250-251. ISBN 83-200-1230-9.
  3. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. T. I. Warszawa: PZWL, 1992, s. 148. ISBN 83-200-1461-1.