Kość krzyżowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kość krzyżowa, powierzchnia przednia (miedniczna).
Miednica. W centrum grafiki widoczna powierzchnia przednia kości krzyżowej.

Kość krzyżowa (łac. os sacrum) – w anatomii człowieka kość powstająca ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych. Wyróżnia się w niej podstawę (basis), powierzchnię przednią (miedniczną, facies pelvina), powierzchnię tylną (grzbietową, facies dorsalis), części boczne (partes laterales) oraz wierzchołek (apex).

Kość krzyżowa w kształcie klina (trójkąta skierowanego wierzchołkiem ku dołowi) mieści się między dwiema kośćmi miednicznymi, tworząc miednicę.

Podstawa kości krzyżowej w części środkowej to owalna powierzchnia górna trzonu pierwszego kręgu krzyżowego łącząca się za pośrednictwem krążka międzykręgowego z piątym kręgiem lędźwiowym. Ku tyłowi od trzonu leży trójkątny otwór prowadzący do kanału krzyżowego (canalis sacralis). Po bokach trzonu odchodzą ku tyłowi listewki kostne tworzące łuk kręgu. U nasady każdej listewki, tuż przy trzonie znajdują się symetryczne wyrostki stawowe górne (processus articulares superiores) także służące do połączenia pierwszego kręgu krzyżowego z ostatnim lędźwiowym. Płaskie lub nieco wklęsłe powierzchnie stawowe wyrostków skierowane są ku tyłowi i przyśrodkowo.

Na powierzchni przedniej znajdują się kresy poprzeczne (lineae transverseae) powstałe w miejscach zrośnięcia trzonów sąsiednich kręgów krzyżowych. Na powierzchni tylnej znajduje się grzebień krzyżowy pośrodkowy (crista sacralis mediana lub crista sacralis media), bocznie od niego obustronnie grzebień krzyżowy pośredni (crista sacralis intermedia lub crista sacralis articularis) oraz, jeszcze bardziej do boku, również obustronnie grzebień krzyżowy boczny (crista sacralis lateralis).

Części boczne kości krzyżowej utworzone są ze zrośniętych wyrostków poprzecznych i szczątkowych żeber. Na bocznej powierzchni każdej z części bocznych, w jej części górnej, znajduje się nierówna powierzchnia stawowa zwana powierzchnią uchowatą (facies auricularis). Powierzchnia uchowata służy do połączenia z tożsamą kością biodrową.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Reicher i Wiesław Łasiński: Kości, stawy i więzadła • Kości, stawy i więzadła kręgosłupa i klatki piersiowej • Kręgosłup • Kość krzyżowa. W: Michał Reicher: Anatomia człowieka. Współautorzy: Tadeusz Bilikiewicz, Stanisław Hiller, Eugenia Stołyhwo; Przerobili i uzupełnili: E. Sieńkowski, T. Dzierżykray-Rogalski, W. Łasiński, S. Zawistowski, Z. Zegarska; Pod redakcją Wiesława Łasińskiego. Wyd. XI (VII). T. I (Anatomia ogólna. Kości, stawy i więzadła. Mięśnie.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 232–7. ISBN 8320021103.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.