Zwierzyniec (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zwierzyniec
Wisła i ujście Rudawy. Za nią klasztor i kościół ss. norbertanek. Powyżej osiedle Salwator i dalej Kopiec Kościuszki. Po lewej zabudowa wzdłuż ul. Księcia Józefa. Po prawej budynki Półwsia.
Wisła i ujście Rudawy. Za nią klasztor i kościół ss. norbertanek. Powyżej osiedle Salwator i dalej Kopiec Kościuszki. Po lewej zabudowa wzdłuż ul. Księcia Józefa. Po prawej budynki Półwsia.
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica Dzielnica VII Zwierzyniec
Poprzednia nazwa XIII dzielnica katastralna od 1909
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Zwierzyniec
Zwierzyniec
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zwierzyniec
Zwierzyniec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zwierzyniec
Zwierzyniec
Ziemia50°02′56″N 19°53′40″E/50,048889 19,894444

Zwierzyniec – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś, która została włączona do terenów Krakowa 13 listopada 1909 roku jako XIII dzielnica katastralna.

Rozciąga się między Rudawą na północy i wschodzie a Wisłą na południu. Od zachodu graniczy z Przegorzałami i z Wolą Justowską, od północy z Czarną Wsią natomiast od wschodu z Półwsiem Zwierzynieckim. Na Zwierzyńcu powstało osiedle Salwator.

Tereny te niegdyś były własnością Piotra Własta, wielkorządcy Bolesława Krzywoustego, a w XII w. przeszły w posiadanie Jaksy Gryfity, zięcia Piotra Własta. Jaksa Gryfita ufundował tutaj w roku 1162 klasztor Norbertanek. W dokumencie fundacyjnym tego klasztoru po raz pierwszy wymieniona została nazwa "Zwierzyniec"[1].

Wieś położona w końcu XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego była własnością klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie[2].

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 213 budynkach w Zwierzyńcu na obszarze 356 hektarów mieszkały 2976 osoby, z czego 2870 (96,4%) było katolikami, 40 (1,3%) wyznawcami judaizmu, 13 (0,4%) grekokatolikami, a 53 (1,8%) innej religii lub wyznania, 2543 (85,5%) było polsko-, 256 (8,6%) niemiecko-, 11 (0,4%) rusko-, a 101 (3,4%) innojęzycznymi[3].

Nazwa Zwierzyniec jest tradycyjnie powiązana ze służebną funkcją obszarów myśliwskich dla dworu królewskiego, brak jednak dowodów iż istniały na tym terenie wydzielone miejsca do polowań. Najstarszy znany zapis obecnej nazwy Dzielnicy pochodzi z XIII wieku (łac. Sverincia lub Zwerincia), natomiast polski zapis Zwierzyniec jest nam znany dopiero z roku 1422. Pochodną nazwą Zwierzyńca jest Półwsie Zwierzynieckie. Półwsie jest dawnym śladem podziału wsi Zwierzyniec na dwie części – właśnie Zwierzyniec i Półwsie.



Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Zwierzyniec – nie tylko Emaus, "Echo Krakowa", 17,18,19 III 1989 r., nr 55 (12864).
  2. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  3. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.

Linki zewnętrzne[edytuj]