Amunicja zespolona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Amunicja zespolona różnych kalibrów
Półprzekrój współczesnego naboju strzeleckiego.

Amunicja zespolona (amunicja scalona) - rodzaj amunicji do broni palnej, w której pocisk, ładunek miotający (prochowy) i spłonka połączone są w całość za pomocą łuski.

Amunicję scaloną opatentowano i zademonstrowano po raz pierwszy w 1812 roku. Autorem wynalazku z 1808 roku, ulepszonego po syntezie piorunianu rtęci w 1809 roku był francuski rusznikarz szwajcarskiego pochodzenia Samuel Johannes Pauly. Podczas zorganizowanego przez siebie pokazu oddał 22 celne strzały w czasie, jakiego żołnierz armii napoleońskiej potrzebował na oddanie strzału, załadowanie broni i ponowne zajęcie pozycji strzeleckiej. Po upadku Napoleona Pauly popadł w niełaskę i zmuszony został do opuszczenia Francji. Brakuje wiarygodnych informacji o szczegółach budowy amunicji jego pomysłu, gdyż patent z 29 września 1812 r. uległ zniszczeniu. Można jednak przypuszczać, że amunicja posiadała papierową łuskę i spłonkę własnego pomysłu umieszczoną wewnątrz ładunku prochu, gdyż właśnie takiej konstrukcji użyli w 1836 r. zarówno współpracujący z Paulym Casimir Lefaucheux, jak i jego uczeń Johann Nikolaus von Dreyse. Ulepszony karabin Dreyse wprowadzono na uzbrojenie armii w Królestwie pruskim w 1841 roku. Wprowadzenie nabojów scalonych zrewolucjonizowało i znacznie przyspieszyło proces ładowania broni. Od końca XIX wieku w broni strzeleckiej stosuje się niemal wyłącznie naboje scalone. Prowadzone są również eksperymenty z amunicją bezłuskową.

W artylerii oprócz nabojów scalonych stosuje się wciąż amunicję rozdzielnego ładowania dla dział większych kalibrów (pocisk i łuska osobno, ewentualnie woreczki z prochem).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • F. M. Warminster: Ilustrowana Encyklopedia. Broń strzelecka XIX wieku. Kraków: Espadon, 1995. ISBN 83-85489-14-2.
  • Paweł Morawski: Elaboracja kulowej amunicji myśliwskiej i sportowej. Kraków: 2008. ISBN 978-83-7323-984-5.