Anna Orzelska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anna Karolina Orzelska
Anna Orzelska (portret pędzla Louis'a de Silvestre'a)
Anna Orzelska (portret pędzla Louis'a de Silvestre'a)
Data i miejsce urodzenia 1707
Warszawa
Data i miejsce śmierci 27 września 1769
Grenoble
Miejsce spoczynku kościół Św. Ludwika, Grenoble
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Czerwony Salon pałacu w Nieborowie z portretem Anny Orzelskiej pędzla Antoine'a Pesne'a
Pałac Błękitny na początku XVIII wieku

Anna Karolina Orzelska, także Anna Katarzyna Orzelska (ur. w końcu lipca albo z początkiem sierpnia[1] (6 października lub 23 listopada[2]) 1707 w Warszawie, zm. 27 września 1769 w Grenoble[2]) – córka naturalna Augusta II Mocnego, hrabina, skandalistka, uważana za jedną z piękniejszych kobiet doby baroku.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W czasie pobytu w Warszawie w końcu 1706 August II poznał Henriettę Renard, mieszczankę, córkę handlarza win. Rezultatem związku były narodziny Anny Karoliny, o których ojciec dziecka dowiedział się po powrocie do Drezna[1]. Nie wykazywał on zainteresowania losem córki aż do 1723 roku, kiedy została ona przedstawiona królowi. 19 września 1724 roku otrzymała nazwisko Orzelska[1] Uważa się, że nazwisko pochodzi od "orła", król chciał w ten sposób podkreślić jej urodzenie w Polsce, w odróżnieniu np. od Maurycego Saskiego, którego matką była Aurora von Königsmarck i urodził się on w Saksonii, została również oficjalnie uznana za królewską córkę z przyznaniem tytułu hrabiny Orzelskiej. Pierwszy raz jej nazwisko pojawia się w dokumentach 21 listopada 1726. W czasie trwania sejmu grodzieńskiego król podpisał własnoręcznie darowiznę pałacu (błękitnego), która została wpisana do Kancelarii Wielkiej 26 grudnia tegoż roku w Białymstoku.

Orzelska nie otrzymała żadnego formalnego wykształcenia, co nie przeszkodziło jej we włączeniu się w wir bujnego życia dworskiego. Reputacja dworu Augusta II Mocnego w Europie nie była wysoka, a życie pięknej hrabiny nie odbiegało od jego standardów. Współcześni jej wspominali o jej skłonności do napojów alkoholowych, tytoniu, licznych romansów. Lubiła też polowania, tańce, jazdę konną.

W 1726 roku August II lub Stefan Potocki[1] zakupił dla niej i przebudował Pałac Błękitny w Warszawie.

W 1728 roku została przedstawiona kronprinzowi pruskiemu Fryderykowi, z którym nawiązała romans. Istnieje pogląd, że dodatkową motywacją schadzek miało być podejmowane przez nią szpiegostwo.

W 1730 roku otrzymała posag w wysokości 300 tysięcy talarów i została wydana (30 sierpnia) za księcia Szlezwiku-Holsztyna-Sønderborg-Beck Karola Ludwika Fryderyka. Karol był tylko podrzędną bardzo osobą w małżeńskim związku Anny i brał od niej całe swoje znaczenie, jeżeli miał jakie na dworze. A i sam sposób podróżowania państwa dowodzi, że Annie należało się pierwszeństwo. Ten biedny mąż jechał zawsze z tyłu, zawsze sam jeden, oddzielnie, bez orszaku i wielkiej służby[1]. Miała z nim syna Karola Fryderyka, późniejszego generał-majora armii saskiej. 3 lata po ślubie Orzelska zażądała rozwodu, który został jej udzielony i wyjechała do Wenecji, gdzie wiodła życie rozwódki-skandalistki. Zmarła w Grenoble, została pochowana w kościele Św. Ludwika, w kaplicy św. Jana Chrzciciela[2].

Znane wizerunki[edytuj | edytuj kod]

Jej znany portret, pędzla Antoine'a Pesne'a znajduje się w pałacu-muzeum w Nieborowie. Inny jej portret, pędzla Loiusa de Silvestre'a znajduje się w Pałacu Na Wyspie w Warszawie. Znany jest również miedzioryt Jaroczyńskiego przedstawiający Orzelską z lwim pieskiem. Z kolei Rosalba Carriera jest autorką jej portretu znajdującego się w Galerii Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Jacek Staszewski: August II Mocny, Wrocław 1998.
  2. 2,0 2,1 2,2 Marek Zgórniak: Benedykt Renard - architekt polski XVIII w.. [dostęp 2013-01-22]. s. 3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Сальватор С. Дон Жуан на троне. — М. изд. «Культура»: 1993.
  • Фрэйзер Д. Фридрих Великий. — М.: 2003.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]