Antonówka (jabłoń)
| Jabłoń domowa 'Antonówka' | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | jabłoń |
| Gatunek | jabłoń domowa |
| Kultywar | Antonówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Malus domestica Borkh. 'Antonówka' | |
Antonówka (Antonówka Zwykła) – bardzo stara odmiana uprawna jabłoni domowej pochodząca z Rosji, prawdopodobnie z byłej Guberni Kurskiej. Powszechnie uprawiana na wschodzie i północy Europy (m.in. Białoruś, kraje bałtyckie, Kraje skandynawskie). Antonówka jest odmianą wczesnojesienną.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Wzrost początkowo słaby, pień krzywy, w pełni owocowania drzewa mają dużą, kulistą, lekko spłaszczoną koronę, nieliczne konary wyrastają pod ostrym kątem.
- Owoce
- Średniej wielkości, o zmiennym kształcie najczęściej kulistym lub nieco wydłużonym, niesymetryczne. Skórka jest gładka, błyszcząca. W miarę dojrzewania kolor zmienia się z zielonego na słomkowy, czasem ze słabym rumieńcem koloru różowoczerwonego. Owoce są soczyste, o lekko kwaskowatym smaku. Dojrzała antonówka wydziela silny landrynkowy zapach.
[edytuj] Uprawa
W okres owocowania wchodzi średnio wcześnnie lub późno. Owocuje umiarkowanie obficie i przemiennie, co drugi rok. Do zbioru dojrzewa najczęściej na poczętku września[2]. Nie nadaje się do długiego przechowywania gdyż szybko przejrzewa i jest wrażliwa na oparzelinę powierzchniową, w chłodni można ja przechować do końca listopada.
Mutant Antonówki Zwykłej - Antonówka Półtorafuntowa jest jedną z odmian preferowanych w polskim programie rolnośrodowiskowym mającym na celu ochronę zagrożonych zasobów genetycznych[3].
[edytuj] Zastosowanie
Owoce Antonówki zawierają stosunkowo dużo kwasów organicznych i pektyn oraz po zbiorze są stosunkowo twarde. Te właściwości predestynują je to przetwórstwa przemysłowego (soki, susz, mus) a także są cenione w gospodarstwach domowych. Kiedyś siewki Antonówki stosowano na podkładki dla jabłoni, jednak obecnie ze względu na ich silny wzrost w sadach intensywnych nie znajdują zastosowania. Drzewa sadzi się w rejonach zagrożonych mroźnymi zimami i przymrozkami wiosennymi. Ze względu na odporność wykorzystywana w programach hodowalnych jako źródło genów w odporności krzyżowej.
[edytuj] Zdrowotność
Jest bardzo wytrzymała na mróz, a także na parcha jabłoni i mączniaka, lecz jest wrażliwa na zarazę ogniową[2].
[edytuj] Mutanty Antonówki
Znane są lokalne mutanty tej odmiany. Od odmiany podstawowej sporty różnią się przede wszystkim wielkością a czasem także barwą smakiem:
- Antonówka Półtorafuntowa - znaleziona przez Miczurina w 1888 roku. Pnie są proste, a owoce większe i smaczniejsze choć mniej aromatyczne[2],
- Antonówka Śmietankowa - najprawdopodobniej znaleziona w Polsce, owoc jest większy i smaczniejszy, o delikatniejszej konsystencji choć także mniej aromatyczny,
[edytuj] Ciekawostki
Zdarzają się owoce o znacznej wielkości, np. w konkursie na Największe Jabłko Powiatu Grójeckiego w 2010 roku najcięższym i największym jabłkiem okazała się 'Antonówka'. Owoc ważył 886 g i posiadał obwód 43 cm[4].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Mikołaj Ugolik: Odmiany jabłoni. Kraków: Plantpress, 1996. ISBN 83-85982-11-6.
- ↑ Grzegorz Hodun, Wiesław Podyma: Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2011, s. 21–22, seria: Biblioteczka programu rolnośrodowiskowego 2007–2013. ISBN 978-83-62164-36-3.
- ↑ Największe jabłko znalezione!. e-sadownictwo.pl, 9 listopada 2010. [dostęp 2010-12-29].
