Kraje bałtyckie

Kraje bałtyckie – nazwa stosowana dla określenia trzech państw położonych nad Morzem Bałtyckim: Litwy, Łotwy i Estonii. Zajmują one powierzchnię 175,1 tys. km², zamieszkuje je ok. 6,9 mln mieszkańców (2010). Ich mieszkańców określa się niekiedy mianem Bałtów.

Podstawowe dane o krajach bałtyckich i porównanie z Polską:

Państwo	Powierzchnia (km²)	Populacja (2006)	PKB/osobę (2011)
Estonia	45 226	1 316 541	20 400 USD
Łotwa	64 589	2 031 700	16 800 USD
Litwa	65 200	2 989 906	19 100 USD
Polska	312 679	38 500 696	20 200 USD

Państwa te cechują liczne podobieństwa:

• kulturowe – ludy i języki nie-słowiańskie odróżniające je od otaczających narodów, jednak język litewski i język łotewski są dość mocno spokrewnione z językami słowiańskimi – języki bałtosłowiańskie (które z kolei dzielą się na grupę słowiańską i bałtycką); zobacz: języki bałtyckie: litewski i łotewski. Jednak ugro-fiński język estoński, bliski krewny języka fińskiego nie jest w żaden sposób spokrewniony z językami słowiańskimi. Ludy: Bałtowie (Litwini i Łotysze), Ugrofinowie (Estończycy). Bardzo silne wpływy kultury skandynawskiej i niemieckiej na Łotwie, a szczególnie w Estonii – którą uznaje się często za państwo skandynawskie. Można powiedzieć, że Estonia jest Skandynawią w tym samym stopniu co Finlandia. Litwini są katolikami, a Łotysze i Estończycy to w większości protestanci.
• historyczne: uzależnienie od sąsiednich państw, głównie: Szwecji, Danii, Rosji, Polski oraz niemieckich państw zakonnych. Cała Łotwa i Estonia, a także niewielka część Litwy należały setki lat do niemieckojęzycznych państw zakonnych. Niepodległe przed II wojną światową – Bałtycka Ententa, aneksja przez ZSRR w 1940 i okupacja radziecka, jako pierwsze ogłosiły niepodległość w 1991.
• polityczne: byłe republiki radzieckie, jako jedyne nie wstąpiły do Wspólnoty Niepodległych Państw, jedyne kraje byłego ZSRR będące w Unii Europejskiej i NATO, jedyne kraje byłego ZSRR należące do kultury zachodniej, wzrost tendencji nacjonalistycznych w latach 90. XX wieku – kontrowersyjne z punktu widzenia Rosjan prawa przyznające obywatelstwo i ustawy o ochronie języka w Estonii i Łotwie. W krajach tych występuje duża rosyjska mniejszość narodowa (przesiedlona tam w czasie ZSRR), nieznająca języków narodowych tych państw.

Bałtowie

Mieszkańców wszystkich trzech krajów bałtyckich określa się niekiedy jako Bałtów, co z etnograficznego punktu widzenia nie jest poprawne, gdyż Estończycy są narodem ugrofińskim, a z wywodzącymi się z Indoeuropejczyków Bałtami (Litwinami i Łotyszami) mają niewiele wspólnego. Jednak nazwa ta używana jest w języku potocznym, także w stosunkach międzynarodowych czy literaturze.

Zobacz też

• Europa Północna
• Inflanty
• krucjaty północne
• region bałtycki
• Niemcy bałtyccy
• języki ugrofińskie

Linki zewnętrzne

• Kraje bałtyckie w katalogu Open Directory Project