Atomium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Atomium
Państwo  Belgia
Miejscowość Bruksela
Architekt André Waterkeyn
Wysokość całkowita 102 m
Ukończenie budowy 1958
Położenie na mapie Brukseli
Mapa lokalizacyjna Brukseli
Atomium
Atomium
Położenie na mapie Belgii
Mapa lokalizacyjna Belgii
Atomium
Atomium
Ziemia 50°53′41″N 4°20′28″E/50,894722 4,341111Na mapach: 50°53′41″N 4°20′28″E/50,894722 4,341111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Bruksela widoczna z budowli
Schody wewnątrz budowli

Atomium – monumentalny model kryształu żelaza, powiększony 165 miliardów razy, zlokalizowany w dzielnicy Laeken, na przedmieściach Brukseli. Został zbudowany z okazji Wystawy Światowej w Brukseli w 1958 (EXPO-58) jako symbol ówczesnych naukowych oraz technicznych osiągnięć "wieku atomu".

Opis[edytuj | edytuj kod]

Budowla ma 103 metry wysokości i waży 2400 ton. Konstrukcja została wykonana ze stali i aluminium. Jest umieszczona na 3 jednakowych dwunogach. Składa się z 9 kul – atomów połączonych ze sobą rurami, w których znajdują się schody ruchome (najdłuższe mają 35 metrów). Każdy z "atomów" ma 18 m średnicy. Do najwyższej kuli, gdzie znajduje się platforma widokowa z panoramą Brukseli, prowadzi winda, która wwozi maksymalnie 22 pasażerów w 23 sekundy. Oprócz najwyższej, zwiedzający mogą wjechać jeszcze do 5 innych "sfer". Znajdują się w nich wystawy stałe lub sezonowe.

W 2008 z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia zbudowania, wszystkie pięć dostępnych kul zajmowały ekspozycje poświęcone budowie Atomium oraz wystawie EXPO z 1958. Pozostałe "sfery" są zamknięte ze względów bezpieczeństwa. Dla zwiedzających udostępniony jest też pawilon u podnóża dźwigarów, gdzie znajdują się m.in. kasy biletowe, dział informacyjny, sklep z pamiątkami, dostęp do windy i ruchomych schodów na górę oraz jedna ze stałych ekspozycji.

Cały kompleks znajduje się w Parku Heysel, przy Boulevard du Centenaire 1020 w brukselskiej dzielnicy Laeken. Jest częścią Brupark (brukselskiego parku rozrywki). W niewielkiej odległości znajduje się też kinopleks oraz Mini Europa. W pobliżu znajdują się też ogrody królewskie w Laeken i pałac obecnego króla Belgów oraz następców tronu.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Atomium zostało zaprojektowane przez belgijskiego inżyniera André Waterkeyna na potrzeby Wystawy Światowej, która odbywała się w Brukseli w 1958. Wnętrza "sfer" wyposażono według pomysłów architektów André i Jeana Polaków.

Renowacja[edytuj | edytuj kod]

Według planów, Atomium nie miało przetrwać po wystawie światowej w 1958 roku (podobnie jak Wieża Eiffla, którą zbudowano z okazji Expo 1889 w Paryżu). Po blisko pół wieku istnienia budowli, zdecydowano się na niezbędną renowację konstrukcji, by dalej mogła być odwiedzana przez turystów. W marcu 2004 rozpoczęto prace: odnowiono restaurację i powierzchnie wystawnicze oraz wymieniono aluminiowe blachy pokrywające sfery – zastąpiono je pokrywami ze stali nierdzewnej. Aby sfinansować roboty budowlane, sprzedano starą pokrywę aluminiową jako pamiątki (za jeden trójkątny kawałek długości 2 m płacono 1,000). Po zakończeniu renowacji, Atomium otwarto ponownie 18 lutego 2006 roku.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Wszystkie zdjęcia Atomium, także te robione przez turystów, są objęte prawami autorskimi należącymi do organizacji SABAMSociété d’Auteurs Belge – Belgische Auteurs Maatschappij (Belgijskie Stowarzyszenie Autorów, Kompozytorów i Wydawców)[1][2][3]. Niektóre systemy prawne, np. niemiecki, uznają jednak na terenie własnej jurysdykcji prawa autorskie jedynie w takim zakresie, w jakim mogły one zostać nabyte na podstawie prawa krajowego[4], stąd też zdjęcia Atomium publikowane w Niemczech nie podlegają tej ochronie.
  • Pierwotnie, zamiast Atomium, planowano zbudować jako atrakcję wystawy światowej odwrócony model Wieży Eiffla.
  • Z okazji renowacji budowli, w 2006 roku wyemitowano pamiątkowe monety Euro z rysunkiem Atomium na awersie.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 15, 16. ISBN 83-85001-89-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]