Bóg, Honor, Ojczyzna
Bóg, Honor, Ojczyzna – dewiza Wojska Polskiego stanowiąca idealistyczne ujęcie wierności państwu. Została wprowadzona po raz pierwszy na sztandary oddziałów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z 15 października 1943 r.[1]. Dominujący kanon interpretacji dewizy, to Ojczyźnie wszystko, prócz miłości Boga najwyższego i Honoru[2]. Wcześniej powszechnie obowiązująca dewiza "Honor i ojczyzna" (fr. honneur et patrie) pojawiła się na sztandarach wojska obywatelskiego z czasów napoleońskich a jeszcze wcześniej na odznaczeniach Legii Honorowej ustanowionej przez Napoleona w 1802 roku.
Na ostatnio wręczanych sztandarach wojskowych dewiza "Bóg, Honor i Ojczyzna" występuje na środkowym polu, na odwrocie orła, godła Polski.
Spis treści |
Idea [edytuj]
Dewiza ta na gruncie nauk o bezpieczeństwie łączona jest z konstytucyjnym obowiązkiem wierności Ojczyźnie. Zgodnie z artykułami 82 do 85 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązkami obywateli są wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne, przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej, ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, obrona ojczyzny, w tym służba wojskowa oraz dbałość i stan środowiska naturalnego. Dwa z tych obowiązków dotyczą wyłącznie obywateli (obowiązek wierności oraz troska o dobro wspólne) i są to najważniejsze obowiązki każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej[2]. Nie ma jednak jednolitej interpretacji przedmiotowej wierności, jak i dobra wspólnego, "wierność" jest więc rzeczą trudną do określenia. Z istoty jednak państwa wynika, że skoro ludzie umówili się, że będą żyć w państwie , by być zdolnymi do obrony od napaści innych i czynienia sobie nawzajem krzywd a także dla wzajemnego wspierania wobec indywidualnego i wspólnego pożytku, to elementem takiej umowy społecznej jest również konieczność wierności sobie nawzajem, a to oznacza nic innego, jak tylko zachowanie i postępowanie zgodne z ustalonymi zasadami[2]. Dewiza Bóg, Honor, Ojczyzna w dominującej interpretacji Ojczyźnie wszystko, prócz miłości Boga najwyższego i Honoru, jest w tym kontekście idealistycznym ujęciem kwestii wierności państwu jako rezultatowi umowy społecznej i współobywatelom to państwo tworzącym[2].
Polskie regulacje prawne [edytuj]
Dewiza "Bóg, Honor, Ojczyzna" została wprowadzona drogą prawną w 1993 roku (art. 14 ust. 3 oraz załączniki nr 5 i 5a do Ustawy z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej — Dz.U. Nr 34, poz. 154 ze zm.).
W II Rzeczypospolitej oficjalną dewizą były "Honor i Ojczyzna" (art. 1 pkt 6 oraz wzór nr 10 do Ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej — Dz.U. Nr 69, poz. 416; art. 7 ust. 3 oraz wzór nr 5 do Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach — Dz.U. Nr 115, poz. 980 ze zm.; art. 10 ust. 3 oraz wzór nr 2 do Dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej — Dz.U. z 1938 r. Nr 5, poz. 32).
Przypisy
- ↑ Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z 15 października 1943 r. o zmianie dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej, DzURP 1943, 22 października, nr 10, poz. 27.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Waldemar Kitler: Bezpieczeństwo Narodowe RP, Podstawowe kategorie, Uwarunkowania, System, AON, s. 242
Bibliografia [edytuj]
- Waldemar Kitler: Bezpieczeństwo Narodowe RP, Podstawowe kategorie, Uwarunkowania, System. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, 2011. ISBN 978-83-7523-159-5.
- Jerzy Murgrabia: Symbole wojskowe Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Wydawnictwo Bellona, 1990. ISBN 83-11-07825-4.
