Bambus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bambus
Bambus pospolity
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Nazwa systematyczna
Bambusa Schreb.
Gen. Pl. 236. 1789
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Zarośla bambusowe
Bambusa ventricosa

Bambus (Bambusa Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach należący do rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem "bambusów", wchodzących w skład podrodziny bambusowych (Bambusoideae). Rodzaj liczy ok. 130 gatunków[2] występujących w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny drewniejące o pędach wzniesionych lub wspinających się i przewisających, o pokroju krzewiastym lub nawet drzewiastym i wysokości od 1 do 20 m. Może być drzewiasty, płożący się, kępiasty bądź krzewiasty. Odgałęzienia boczne od kilku do wielu, przy czym dominujących pędów jest zwykle od 1 do 3. Pochwy liściowe odpadające, czasem trwałe. Liście zwykle wyprostowane, różnych rozmiarów. Kwiaty zebrane w silnie rozgałęziony kwiatostan[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Arundarbor Kuntze, Bambos Retz., Bambus J. F. Gmel., Dendrocalamopsis (L. C. Chia & H. L. Fung) Q. H. Dai & X. L. Tao, Ischurochloa Büse, Leleba Nakai, Lingnania McClure, Tetragonocalamus Nakai

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[1]. W obrębie rodziny należy do podrodziny bambusowe (Bambusoideae), plemienia Bambuseae[5].

Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.) podrodzina bambusowe (Bambusoideae Luerss.), plemię bambusowe (Bambuseae Kunth ex Dumort.), podplemię Bambusinae C. Presl., rodzaj bambus (Bambusa Schreb.)[6].

Gatunki (wybór)[7]
  • Bambusa albostriata (McClure) D. Ohrnberger
  • Bambusa angulata Munro
  • Bambusa arundinaceabambus trzcinowaty
  • Bambusa atra Lindl.
  • Bambusa balcooa Roxb.
  • Bambusa bambos (L.) Voss
  • Bambusa basihirsuta McClure
  • Bambusa beecheyana Munro
  • Bambusa blumeana Schult. & Schult. f.
  • Bambusa boniopsis McClure
  • Bambusa breviflora Munro
  • Bambusa chungii McClure
  • Bambusa dissimulator McClure
  • Bambusa dolichoclada Hayata
  • Bambusa dolichomerithalla Hayata
  • Bambusa eutuldoides McClure
  • Bambusa fecunda McClure
  • Bambusa flexuosa Munro
  • Bambusa gibba McClure
  • Bambusa glaucescens (Willd.) Sieb. ex Munro
  • Bambusa lapidea McClure
  • Bambusa longifolia (Fourn.) McClure
  • Bambusa longispiculata Gamble ex Brandis
  • Bambusa malingensis McClure
  • Bambusa membranacea (Munro) Stapleton & N. H. Xia
  • Bambusa mitis (Lour.) Steud.
  • Bambusa multiplex (Lour.) Raeusch. ex J.A. & J.H. Schultes
  • Bambusa mutabilis McClure
  • Bambusa oldhamii Munro
  • Bambusa oliveriana Gamble
  • Bambusa pachinensis Hayata
  • Bambusa pallida Munro
  • Bambusa pervariabilis McClure
  • Bambusa polymorpha Munro
  • Bambusa pulgarisbambus pulos
  • Bambusa rutila McClure
  • Bambusa sinospinosa McClure
  • Bambusa textilis McClure
  • Bambusa tulda Roxb.
  • Bambusa tuldoides Munro
  • Bambusa ventricosa McClure
  • Bambusa vulgarisbambus zwyczajny, bambus pospolity

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Lekki i wytrzymały materiał budowlany, stolarski, galanteryjny, tkacki, wykorzystywany do budowy desek do krojenia żywności oraz na plecionki.
  • Materiał na łuki i flety.
  • Wytwarzane są z niego parkiety na podłogi.
  • Młode pędy są jadalne, z ziaren można robić chleb.
  • W Polsce są stosowane jako żywopłoty, sprawdzają się jako ekrany przy ruchliwej drodze skutecznie tłumiąc hałas dochodzący z ulicy.
  • Do wyrobu wędzisk (wędek) do połowu ryb, zarówno prostych i tanich z jednego pędu, jak i wyrafinowanych konstrukcji klejonych, przeżywających swój renesans.
  • Służą także jako kryjówki w akwarium.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-12-21].
  2. Bambusa (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-03-15].
  3. 3,0 3,1 Nianhe Xia, Liang-zhi Jia, De-Zhu Li & Chris Stapleton: Bambusa (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-03-15].
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-05-01].
  5. Poaceae (grass family) (ang.). W: Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2011-03-15].
  6. Bambusa (ang.). Crescent Bloom, 2004. [dostęp 2011-03-15].
  7. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN) Online Database. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland (21 sierpnia 2007)