Benzyna syntetyczna
Benzyna syntetyczna – paliwo syntetyczne, rodzaj benzyny otrzymywany w wyniku syntezy chemicznej, o składzie zależnym od surowców wyjściowych i metody otrzymywania. Metodami tymi są:
- kraking wyższych frakcji ropy naftowej w temperaturze 470-520 °C, pod ciśnieniem 25-50 atmosfer[1]
- uwodornienie węgla (rozdrobnionego i zmieszanego z ciężkimi olejami i katalizatorami) pod ciśnieniem 300-700 atm oraz w podwyższonej temp.[1] (metoda Bergiusa); otrzymane produkty zostają rozdestylowane na frakcje[potrzebne źródło]
- alkilowanie i dimeryzacja gazowych węglowodorów[1]
- synteza Fischera-Tropscha[1]
Spis treści |
Benzyna syntetyczna w czasie II wojny światowej [edytuj]
Badania nad upłynnianiem węgla prowadzono w latach 20. XX wieku w Niemczech, głównie z tego powodu, że kraj ten po I wojnie światowej został odcięty od źródeł ropy naftowej. Pierwszy proces upłynniania został wynaleziony przez Franza Fischera i Hansa Tropscha z Instytutu Cesarza Wilhelma. W czasie II wojny światowej był on stosowany do produkcji benzyny na potrzeby zbrojeniowe przez Niemcy i Japonię. W szczytowym okresie produkcji w Niemczech wytwarzano 124 000 baryłek benzyny na dobę, co dało łącznie 6,5 miliona ton w 1944[2].
Badania państwowe po II wojnie światowej w USA [edytuj]
Po II wojnie światowej część niemieckich naukowców zajmujących się upłynnianiem węgla zatrudnił rząd Stanów Zjednoczonych w ramach operacji Paperclip. Prace badawcze nad wdrożeniem tej technologii w USA prowadzono od 1944 w ramach Synthetic Liquid Fuels Program. Program ten zarzucono w 1955 ze względu na niskie ceny ropy naftowej. Niemniej w ramach tego projektu wybudowano kilka dużych instalacji do procesu Fischera-Tropscha, które istnieją do dzisiaj jako rodzaj rezerwy strategicznej[3].
Program ten został ponownie uruchomiony w 1979, po wybuchu drugiego kryzysu paliwowego. Powstała wówczas państwowa Synthetic Fuels Corporation, która jednak po paru latach została zlikwidowana, gdy nastąpił spadek cen ropy.
Do idei upłynniania węgla powrócono w USA na początku XXI wieku. Departament Obrony USA rozpoczął w 2000 roku projekt uniezależniania Armii USA od dostaw importowanych paliw. W ramach niego rozwijane są technologie biopaliw oraz produkcji paliw z gazu ziemnego i węgla. Firma Syntroleum zaczęła zaopatrywać NASA i US Air Force w paliwo syntetyczne produkowane w procesie Fischera-Tropscha[4].
Współczesna produkcja komercyjna [edytuj]
W 2006 głównym komercyjnym producentem benzyny syntetycznej był koncern Sasol z Republiki Południowej Afryki. Koncern ten posiada fabrykę do produkcji benzyny syntetycznej w miejscowości Secunda w RPA, o zdolności wytwarzania 150 000 baryłek na dobę[5]. Innymi koncernami, które posiadają instalacje do produkcji benzyny syntetycznej są m.in. Shell, Exxon, Statoil, Rentech i Syntroleum[6].
Benzyna syntetyczna w Polsce [edytuj]
W czasie II wojny światowej w Policach działała jedna z największych niemieckich fabryk benzyny syntetycznej, należąca do IG Farben. Fabryka ta popadła w ruinę po zakończeniu wojny[7].
W 2005 Kompania Węglowa S.A. ogłosiła zamiar zbadania opłacalności produkowania benzyny syntetycznej z węgla metodą Fischera-Tropscha[8].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 52. ISBN 8371832400.
- ↑ "The Early Days of Coal Research", USDOE
- ↑ Zbiór dokumentów na temat Synthetic Liquid Fuels Program.
- ↑ Hernandez, Jason, "SECAF certifies synthetic fuel blends for B-52H", Aerotech News and Review, August 10, 2007
- ↑ Broszura informacyjna firmy Sasol
- ↑ Alexander H. Tullo, Catalyzing GLT Gas-to-liquids fuels are becoming a reality and looming as a robust market for catalysts, Chemical & Engineering News, 81(29), 18, 2003.
- ↑ Jan Matura, "Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej", Police 2002
- ↑ Kompania Węglowa pracuje nad benzyną z węgla, Portal górniczy Teberia, 03-11-2005
