Bertrand Barère de Vieuzac

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bertrand Barère de Vieuzac
Bertrand Barère de Vieuzac
Data i miejsce urodzenia 10 września 1755 r.
Tarbes
Data i miejsce śmierci 13 stycznia 1841 r.
Paryż
Deputowany do Konwentu Narodowego, członek Komitetu Ocalenia Publicznego
Przynależność polityczna najpierw w stronnictwie księcia orleańskiego, potem u feuillantów, krótko z żyrondystami, następnie członek klubu jakobinów
Wikimedia Commons
Barère de Vieuzac.jpg
Barère de VieuzacSignature.jpg

Bertrand Barère de Vieuzac (ur. 10 września 1755 w Tarbes, zm. 13 stycznia 1841 w Paryżu)[1] - francuski polityk czasów rewolucji francuskiej, dziennikarz, członek Komitetu Ocalenia Publicznego, wolnomularz. [2]

Młodość i wczesna działalność[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z gaskońskiego miasteczka Tarbes. Ukończył studia prawnicze w Tuluzie i tam też podjął praktykę adwokacką. Aktywnie udzielał się w życiu kulturalnym miasta i pisał eseje na tematy filozoficzne. W 1789 r. został wybrany deputowanym do Stanów Generalnych, gdzie jednak kariery nie zrobił. O wiele bardziej popularny był jako redaktor gazety Point du Jour (Poranek), reprezentującej poglądy umiarkowane, opowiadające się za monarchią konstytucyjną. Barère nie był w tym czasie członkiem klubu jakobinów, który uważał za zbyt wywrotowy, utrzymywał za to bliskie kontakty ze stronnictwem księcia orleańskiego.

Członek Konwentu[edytuj | edytuj kod]

Nieudana ucieczka Ludwika XVI do Varennes skłoniła Barère'a do porzucenia monarchistów. Od tego czasu deklarował się jako republikanin, nadal jednak przerażał go radykalizm jakobinów, dlatego dołączył do bardziej umiarkowanych feuillantów. W 1792 został wybrany reprezentantem swojego rodzinnego departamentu w Konwencie Narodowym. Tu zyskał złą sławę człowieka bez poglądów, zawsze głosującego za większością, umiejącego w czasie wieczornej sesji obrad zaprzeczyć poglądom głoszonym na sesji przedpołudniowej. Faktycznie, Barère w pierwszych miesiącach funkcjonowania parlamentu głosował razem z żyrondystami, by na krótko przed procesem króla przejść do przeciwnego obozu. Głosował za natychmiastową egzekucją Ludwika XVI. 7 kwietnia 1793 Barère został wybrany do nowo powołanego Komitetu Ocalenia Publicznego, gdzie natychmiast zadeklarował się jako zwolennik Robespierre'a, oficjalnie dołączył też do jakobinów. Był coraz bardziej aktywny w walce z żyrondystami, a jego klubowy prestiż wzrastał. Z czasem stał się jednym z nieoficjalnych komitetowych ekspertów ds. polityki zagranicznej, odpowiadał także za referowanie prac KOP przed Konwentem (poza szczególnie ważnym przypadkami, kiedy tego zadania podejmował się sam Robespierre lub Saint-Just).

Thermidor[edytuj | edytuj kod]

Upadek Robespierre'a był dla Barère'a totalnym zaskoczeniem; dopiero po namyśle postanowił on odciąć się od aresztowanych kolegów z KOP i potępić jakobinów jako twórców terroru. Mimo tego zwycięscy termidorianie oskarżyli go - razem z Billaudem-Varenne, Marcem Vadierem i Collotem d'Herbois o współodpowiedzialność za wielki terror i skazali na deportację do Gujany Francuskiej. Barère zdołał jednak uciec z transportu na zesłanie i przez kilka lat żył w ukryciu w Bordeaux.

Po rewolucji[edytuj | edytuj kod]

Barère został w czasie Dyrektoriatu wybrany do Rady Pięciuset, lecz nie mógł - ze względu na wyrok zesłania - uczestniczyć w jej pracach. Prawa obywatelskie odzyskał w czasach napoleońskich, by utracić je ponownie dekretem Ludwika XVIII skazującym wszystkich "królobójców" (czyli członków Konwentu głosujących za śmiercią króla) na wygnanie. Pierwszą Restaurację przeżył w Brukseli, wrócił do ojczyzny po rewolucji lipcowej w 1830 r. Żył w ubóstwie, mimo skromnej pensji wypłacanej przez państwo. Umarł jako ostatni z członków KOP.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. Palmer, Twelve Who Ruled: The Year of Terror in the French Revolution. Princeton, Princeton University Press, ISBN 0-691-05119-4

Przypisy

  1. Miejsce śmierci podane za anglojęz. Wikipedią
  2. Ludwik Hass, Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku, 1982, s. 192.